العربی   اردو   English   فارسی درباره ما     تماس با ما     اعضای موسسه
دوشنبه 5 تير 1396
تلگرام  اینستاگرام  آپارات  گوگل پلاس دین پژوهان  ایمیل دین پژوهان
کد : 13484      تاریخ : 1393/11/2 09:24:39      بخش : متن خبرنامه دین پژوهان print
فعاليت هاى دين پژوهى خبرنامه دين پژوهان ـ شماره 3 ـ مرداد و شهريور 1380
فعاليت هاى دين پژوهى

مسجد و مركز اسلامى هامبورگ
مسجد و مركز اسلامى هامبورگ يكى از نخستين اماكن عبادت مسلمانان است كه پس از جنگ دوم جهانى در كشور آلمان گشوده شد. مرحوم آيت الله دكتر بهشتى و حجت الاسلام دكتر محمد خاتمى (رييس جمهورى فعلى ايران) دو تن از شخصيت هاى بزرگ روحانى هستند كه طى اين مدت امامت مسجد هامبورگ را بر عهده داشته اند

تاريخچه بنيانگذارى
در سال ميلادى 1332 (1953 شمسى) گروهى از ايرانيان مقيم هامبورگ در يك گردهمايى پيرامون لزوم تشكيل مركزى اسلامى و بناى مسجدى براى ايرانيان و ساير مسلمانان مقيم اين شهر به توافق رسيدند. آنها سپس طى نامه اى به آيت الله بروجردى, پيشنهاد تإسيس مسجدى جهت انجام عبادت و برگزارى جلسات دينى براى مسلمانان را به ايشان مطرح كردند. مرحوم آيت الله بروجردى, مرجع تقليد شيعيان طى نامه اى ضمن موافقت با اجراى اين طرح, مبلغ 10 هزار تومان (معادل حدود 6 هزار مارك در آن ايام) نيز به عنوان نخستين رقم مالى براى انجام اين كار حواله كردند.
اجلاس ديگرى كه در همان سال برگزار شد. هيإت 9 نفره ساختمانى مسجد را انتخاب كرد.
همزمان با اين اقدام گروهى از بازرگانان تهران نيز مسئوليت جمع آورى كمكهاى مالى براى احداث مسجد هامبورگ را بر عهده گرفتند.
در سال 1955 ميلادى (1324 شمسى) حجت الاسلام محمد محققى, به عنوان نماينده آيت الله بروجردى و نخستين امام مسجدها هامبورگ انتخاب شد, پس از ورود ايشان به هامبورگ, نسبت به خريد زمين مسجد كه وجه آن از سوى يكى از تجار خير ايرانى اهدا شده بود, اقدام گرديد سپس طرح معمارى مسجد هامبورگ به مسابقه گذاشته شد. يك شركت آلمانى كه به اتفاق يك معمار هنرمند ايرانى در اين مسابقه برنده شده بود, ماموريت يافت طرح احداث مركز اسلامى هامبورگ را در خيابانAussicht Schoene در كنار درياچه زيباى آلستر در هامبورگ به مورد اجرا در آورد.
نخستين كلنگ ساختمان مسجد در بهمن 1336 (فوريه 1960) زده شد, ولى با فوت آيت الله بروجردى و بازگشت آقاى محققى به ايران, كار ساختمانى مسجد به وقفه افتاد. علاوه بر اين, پاره اى مشكلات مالى نيز مانع از پيشرفت اين طرح شد و مسجد نيمه تمام مانده بود, تا اين كه در سال 1965 ميلادى (1343 هجرى) آيت الله دكتر بهشتى با تإييد مراجع وقت به عنوان امام مسجد برگزيده و وارد هامبورگ شد. از جمله نخستين اقدامات ايشان, برگزارى انتخابات براى تعيين هيإت امناى جديد بود. اين هيإت پس از ارزيابى وضعيت, براى خارج كردن مسجد از حالت متروكه يك برنامه اجرايى پنج مرحله اى تدوين كرد, كه عبارت بود از:
ـ تكميل وضوخانه, دفاتر ادارى و كتابخانه
ـ تكميل نماى خارجى مسجد
ـ تكميل محوطه سازى بيرون مسجد
ـ تكميل مابقى ساختمان مسجد از جمله گنبد آن
ـ ايجاد ساختمان مسكونى براى سرايدار مسجد
تا سال 1967 كه 7 سال از زمان نخستين كلنگ مسجد گذشته بود, بخش ادارى داخل مسجد و كاشيكارى ديوارهاى خارجى مسجد نيز به پايان رسيد. در 19 بهمن 1344 (8 فوريه 1966) مركز اسلامى هامبورگ رسما به ثبت رسيد و فعاليت فرهنگى خود را آغاز كرد.
در سال 1968 حجت الاسلام محمد شبسترى به دعوت آيت الله بهشتى جهت همكارى رهسپار هامبورگ شد و در سال 1970 با بازگشت آقاى بهشتى به ايران مسئوليت امامت مسجد و مديريت مركز اسلامى هامبورگ را بر عهده گرفت. در اين ايام كارشكنى هاى سفارت وقت ايران و مسدود كردن حساب بانكى مركز اسلامى هامبورگ, فشار مضاعفى را بر فعاليتهاى رو به گسترش مسجد ايجاد كرد. امام مسجد با تلاش بيشتر وبا هميارى جمعى از مسلمانان علاقمند توانست مشكلات مالى خود را تا حد زيادى برطرف كند. در فاصله سالهاى1969تا1979 كار ساختمانى مربوط به سالن سخنرانى, رو كار مسجد و بخشى از زير زمين نيز به اتمام رسيد.
دوره مسئوليت حجت الاسلام دكتر محمد خاتمى (از 1357 تا 1359 برابر با 1978 تا 1980 ميلادى) به عنوان امام مسجد و مدير مركز اسلامى هامبورگ مقارن بود با اوج گرفتن مبارزات مردم ايران براى به ثمر رساندن انقلاب اسلامى. در اين ايام فعاليت هاى فرهنگى مسجد و مركز هامبورگ بسيار گسترده شد, اما از لحاظ ساختمانى تلاش عمده اى مقدور نبود.
با بازگشت آقاى خاتمى به ايران و عهده دار شدن اين مسئوليت از جانب آقاى محمد مقدم (1358 تا 1370 برابر با 1980 تا 1992) گذشته از ترميم و بازسازى مسجد و مركز, بناى زيرزمين مسجد تكميل گرديد و بخشى از كاشيكاريهاى داخل گنبد نيز در سال 1989 به اتمام رسيد.
با ورود حجت الاسلام محمد باقر انصارى به هامبورگ در سال 1370 شمشى (1992 ميلادى) و عهده دار شدن امامت مسجد و مديريت مركز اسلامى از جانب ايشان, علاوه بر انجام برخى از تعميرات ضرورى و نصب كاشيهاى داخل گنبد, بناى محراب زيباى آن نيز در سال (1371) 1993 به اتمام رسيد.
امامت مسجد و مسئوليت رياست مركز اسلامى هامبورگ اكنون بر عهده حجت الاسلام و المسلمين سيد رضا حسينى نسب است.

ساختمان مسجد
ساختمان مسجد هامبورگ از دو بخش مهم و پيوسته تشكيل شده است: بخش اصلى مسجد به شكل دايره است كه برفراز آن گنبد بزرگى به ارتفاع 18 متر و قطر 13 / 5 متر قرار دارد. اين گنبد سيمانى است و به وسيله يك روكش مسى پوشانده شده است كه به رنگ سبز در آمده و به مسجد زيبايى خاصى بخشيده است.
نماى داخل مسجد به وسيله كتيبه هايى از كاشيهاى نيلگون معرق پوشيده شده كه بر آن آيات سوره جمعه و آياتى از سوره اسرإ با خط زيباى ثلث همراه با ترجمه آلمانى نقش بسته است. كاشيكارى مسجد اثر استاد عبدالحسين مشكوه از استادان هنر كاشيكارى مشهد است. محراب زيباى مسجد نيز با تركيبى از آجر و كاشيكارى رو به جانب قبله بنا شده و با تلاش دو ساله هنرمندان در شركت كاشى سنتى گوهرشاد مشهد ساخته شده است. بالاى محراب آيه 162 سوره انعام نقش بسته است. شبستان مسجد محل برگزارى نمازهاى جماعت روزانه, نمازهاى جمعه و نمازهاى عيد فطر و قربان است.
در طرفين گنبد دو گلدسته قرار گرفته است. اين مناره ها نيز سيمانى است و روكش آنها از سراميكهاى كوچك به رنگ خردلى است قطر هر يك از مناره ها 2 / 20 متر و ارتفاع آنها 18 متر است. در ورودى اصلى مسجد به سمت غرب باز مى شود و نماى بيرونى آن با كاشيهاى زيبايى مزين شده است. اين در ورودى نسبت به سطح محوطه اطراف مسجد مرتفع تر بوده و با پلكان دو طرفه اى به محوطه پيشين مسجد متصل مى شود. جلوى پلكان و روبروى در ورودى اصلى آب نمايى ديده مى شود كه به نماى بيرونى آن شادابى مى بخشد. بخش جانبى مسجد كه به شبستان پيوسته است شامل تالار بزرگ سخنرانى, كتابخانه, دفاتر ادارى, وضوخانه, سرويسهاى بهداشتى و آشپزخانه است و محل فعاليتهاى مركز اسلامى محسوب مى شود.
سالن بزرگ سخنرانى گنجايش حدود 200 صندلى را دارد. اين سالن مجهز به سيستم ترجمه همزمان است و محل برگزارى سخنرانى ها و همايشهاى مذهبى و علمى است. برفراز جايگاه سخنرانى كتيبه اى مزين به آيه 125 از سوره النحل قرآن كريم نصب شده است.
كتابخانه كنونى مركز در طبقه دوم قرار گرفته است. از محل كتابخانه مركز گذشته از مراجعه و مطالعه منابع, براى جلسات علمى كوچكتر بخصوص جلسه هفتگى به زبان عربى و آلمانى و همچنين برخى كلاسهاى آموزشى نيز استفاده مى شود.
در طبقه دوم مركز اسلامى در كنار سالن سخنرانى بخشى از واحد سمعى و بصرى قرار گرفته كه محل مراجعه علاقمندان براى دريافت نوارهاى صوتى و تصويرى است. محل كار امام مسجد و مدير مركز در طبقه همكف و در بخش جانبى مسجد قرار دارد.

فعاليت ها
فعاليتهاى مركز اسلامى هامبورگ را مى توان به سه دسته تقسيم كرد:

الف: فعاليتهاى دينى ـ فرهنگى برگزارى فريضه هاى دينى
در مسجد هامبورگ علاوه بر فريضه هاى ظهر و عصر و مغرب و عشإ بصورت جماعت, در روزهاى جمعه هر هفته مراسم نماز جمعه برپاست كه خطبه هاى آن به زبان عربى, آلمانى و فارسى خوانده مى شود. همچنين در عيد فطر و عيد قربان هر سال نماز پرشكوه اين روزها برگزار مى شود. خطبه هاى اين نمازها نيز به سه زبان ايراد مى شود.

جلسات منظم هفتگى
از سوى مركز اسلامى هامبورگ جلسات تفسير قرآن بطور منظم هفته اى يك بار در محل مسجد داير مى شود. اين جلسات در پنجشنبه هر هفته در سالن سخنرانى به زبان فارسى, و در روهاى شنبه به زبان آلمانى در محل كتابخانه تشكيل مى شود و به دنبال آن نماز جماعت توسط حاضران علاقمند خوانده مى شود.
در اولين شبنه هر ماه يك جلسه سخنرانى به زبان عربى در مركز تشكيل مى شود كه مسلمانان عرب زبان از كشورهاى مختلف عربى در آن شركت مى جويند. در اين جلسات معمولا يكى از اساتيد دانشگاهى و يكى از علماى دينى سخنرانى مى كنند.

جلسات به مناسبت ايام خاص
بمناسبت اعياد اسلامى نظير ميلاد پيامبر اكرم(ص), عيد مبعث, عيد غدير, نيمه شعبان و ميلاد ايمه اطهار(ع) در محل مركز, مراسم سخنرانى ويژه و جشن داير است و پس از آن نماز جماعت خوانده مى شود و از حاضران پذيرايى به عمل مىآيد.
در روزهاى سوگوارى, نظير وفات پيامبر(ص) وفات ائمه اطهار(ع) و همچنين روزهاى تاسوعا, عاشورا و اربعين نيز مراسم ويژه اى در محل مركز و مسجد برگزار مى شود.
در شبهاى جمعه ماه مبارك رمضان پس از نماز جماعت و پذيرايى افطار, جلسات تفسير قرآن و گفتارهاى ويژه اى به مناسبت اين شبها داير است. علاوه بر آن در شبهاى نوزدهم, بيست و يكم و بيست و سوم ماه مبارك رمضان برنامه ويژه شب قدر همراه با نيايش و مراسم احيإ برگزار مى شود.

سمينارهاى دينى و فرهنگى
مركز اسلامى هامبورگ به منظور نشر انديشه اسلامى و فراهم كردن امكانى جهت تبادل آرإ ميان مسلمانان در زمينه هاى دينى فرهنيگ و اجتماعى هر چند گاه يكبار سمينارهايى را تحت عناوين مختلف برگزار مى كند. از جمله اين سمينارها مى توان از سمينار وحدت اسلامى, سمينار حج, بزرگداشت انديشمندان اسلامى و آثار آنان و سمينارهاى پيرامون مسايل جهان اسلام و كشورهاى اسلامى نام برد.

كلاسهاى آموزشى
از سوى مركز اسمى هامبورگ به طور منظم كلاسهايى براى آموزش قرايت قرآن, احكام ويژه خانمها, كلاسهاى تعليمات دينى براى كودكان و نوجوانان داير است.

بازديدهاى گروهى
در روزهاى هفته اغلب كلاسهاى مدارس آلمانى همراه با مربيانشان و با قرار قبلى جهت آشناشدن با معتقدات دينى مسلمانان در محل مسجد حاضر مى شوند و از جانب مركز گفتارهاى كوتاهى پيرامون اسلام و همچنين فعاليتهاى مركز اسلامى ارائه مى گردد.
همچنين گروههاى آلمانى علاقمند به موضوعات اسلامى نيز با قرار قبلى در مركز حضور مى يابند و پرسشهاى خود پيرامون اين موضوعات را به نمايندگان مركز مطرح مى كنند.

مكاتبات
مركز از نخستين سالهاى تإسيس خود بطور گسترده اى مورد توجه مسلمانان و نيز غير مسلمانان مقيم اروپا قرار دارد و افراد زيادى پرسشهاى دينى خود را از طريق مكاتبه با آن در ميان مى گذارند. پاسخ به اين مكاتبات به زبانهاى فارسى, عربى, آلمانى, انگليسى, تركى و بوسنيايى از جمله كارهاى اين مركز است و به صورت فعالى ادامه دارد.

كتابخانه
كتابخانه مركز در حال حاضر مشتمل بر 5000 كتاب در زمينه هاى مختلف دينى, تاريخى, فرهنگى, ادبى و اجتماعى پيرامون اسلام است. بخش عمده اين كتابها از منابع مرجع و به زبانهاى فارسى, عربى, آلمانى و انگليسى است كه علاقمندان مى توانند آنها را در كتابخانه مطالعه كنند و يا به امانت بگيرند.

بخش سمعى و بصرى
بخش سمعى و بصرى مركز داراى بيش از 1500 حلقه نوار صوتى شامل گفتارها, سرودها, ادعيه و تلاوت قرآن است. همچنين حدود 1200 حلقه نوار تصويرى حاوى فيلم, گزارش, سخنرانى با محتواى دينى در مركز نگاهدارى و به امانت در اختيار علاقمندان گذاشته مى شود.

توزيع و فروش كتاب
در اين بخش كتابهايى كه مركز رإسا منتشر ساخته و نيز كتابهاى مختلف ديگر در زمينه هاى دينى, فرهنگى, تاريخى و اجتماعى در اختيار متقاضيان قرار داده مى شود.

ب ـ فعاليت هاى انتشاراتى
مركز اسلامى هامبورگ تا كنون انتشارات گوناگونى را به زبانهاى فارسى, آلمانى, عربى, تركى و بوسنيايى داشته است. اين انتشارات شامل:
ـ كتابهاى پيرامون موضوعات اسلامى
ـ جزوات و بروشورها حاوى ديدگاهها اسلام در زمينه هاى گوناگون به صورت فشرده
ـ مجله الفجر
ـ مجله سلام بچه ها
ـ مجله بشارت
مجله الفجرMorgendaemmerung نشريه مركز اسلامى هامبورگ است كه از سال 1982 تاكنون به طور منظم هر دو ماه يك بار به زبان آلمانى منتشر مى گردد. اين مجله حاوى مقالات متعددى در زمينه انديشه و فرهنگ اسلامى است. همچنين در اين نشريه اخبار جهان اسلام و گزارش سمينارهاى علمى و فرهنگى و مراسم برگزار شده در مركز درج مى گردد.
مجله سلام بچه هاSalamkinder نيز كه نشريه مركز اسلامى براى كودكان است از سال 1982 تاكنون به طور منظم منتشر مى شود. در اين نشريه كوشش شده است موضوعات اسلامى به زبان ساده براى كودكان مسلمان آلمانى زبان بيان شود.

ج ـ فعاليتهاى بيرونى مركز
مركز اسلامى هامبورگ گذشته از فعاليتهايى كه در خود محل مركز صورت مى گيرد, فعاليتهايى نيز در بيرون دارد كه مهمترين آنها عبارتنداز:
ـ ارتباط با ساير موسسات و مراكز اسلامى فعال در آلمان به منظور برقرارى ارتباط در جهت اجراى اهداف اسلامى و فراهم كردن زمينه هايى براى تلاش مشترك در سطح اروپا و به ويژه آلمان.
ـ ارتباط با موسسات اسلام شناسى و شرقشناسى و پژوهشگران در زمينه موضوعات اسلامى.
ـ شركت در سمينارهايى كه موضوع بحث آنها پيرامون اسلام, مسلمانان اروپا, گفتگوىميان مذاهب و نظاير آن است.
ـ حضور در مدارس و انجمنهاى آلمانى به دعوت خود آنها به منظور ارايه انديشه هاى اسلامى و پاسخ به پرسشها.

د ـ فعاليتهاى خدماتى
مسجد و مركز اسلامى هامبورگ از آغاز تإسيس خود محل رجوع مسلمانان براى امور گوناگون بوده و كوشش داشته است تا در حد امكان به اين مراجعات پاسخ گويد. از جمله خدماتى كه مركز در اين زمينه بر عهده گرفته است, مى توان اقدامات زير را نام برد:

تشرف به اسلام
برانگيخته شدن توجه و علاقه برخى از اروپاييان و به ويژه آلمانى ها به اسلام و تعاليم آن موجب شده است تا هر ساله تعداد فزاينده اى براى تشرف به اسلام به مركز مراجعه كنند. مركز اسلامى هامبورگ طى جلساتى ابتدا اين گونه افراد علاقمند را با مضامين عميق اسلام آشنا و سپس تشرف آنها را به اسلام ثبت و اعلام مى كند.

ازدواج و طلاق
از جمله خدماتى كه مركز به عنوان يك وظيفه دينى برعهده داشته است, انجام مراسم ازدواج و ثبت و گواهى پيوند همسرى مسلمانان است.
همچنين با توجه به ضرورتهاى موجود و تعداد مراجعات, مركز به ناچار مسئوليت ثبت طلاقها براساس احكام اسلامى را نيز عهده دار شده است.

عيادت از بيماران
از جمله وظايفى كه مركز اسلامى هامبورگ بر عهده دارد عيادت و رسيدگى به بيماران است. كوشش مركز اين بوده است تا با توجه به امكانات خود با انجام اين كار خير به صورت فردى و جمعى همگام گردد و به يارى محتاجان بشتابد.

برگزارى مراسم ترحيم
بنا بر سنت جارى در جوامع اسلامى, مراسم درگذشت و يادبود كسانى كه دارفانى را وداع گفته اند, در مساجد برگزار مى شود. مكان مسجد هامبورگ جهت اجراى اين سنت در اختيار افراد و خانواده هاى مسلمان قرار دارد.

حج
با توجه به مراجعات و اظهار علاقه تعداد قابل توجهى از مسلمانان مقيم آلمان براى انجام مشترك فريضه حج واجب و يا عمره, مركز اسلامى هامبورگ از سال 1993 هماهنگى هاى لازم جهت امكان اعزام افراد از آلمان و اداى اين فريضه را عهده دار گرديده و از آن تاريخ تاكنون همه ساله نسبت به عزيمت افراد براى حج اقدام كرده است.

جمع آورى كمكهاى مالى و جنسى
از خدمات ديگرى كه مركز دنبال مى كند جمعآورى كمكهاى مالى و جنسى و در اختيار گذاشتن اعانات مسلمانان در موارد پيش آمدن حوادث ناگوار طبيعى از قبيل زلزله و سيل يا حوادث تلخى چون جنگ و خونريزى, مانند جنگ خانمانسوز بوسنى بوده است. مركز در اين گونه موارد حسابهاى بانكى جهت جمعآورى اعانه افتتاح مى كند و سپس نتيجه فعاليت خويش را به اطلاع كمك كنندگان مى رساند.

شوراى جوامع اسلامى در هامبورگ
SCHURA-Rat der lslamischen Gemeinschaften in Hamburg e.V.

شوراى جوامع اسلامى در هامبورگ خود را چنين معرفى مى كند: مسلمانان طى سالهاى اخير به گونه اى فزاينده در پى آن بر آمده اند كه بدون توجه به نژاد, مليت و زبان, تنها به سبب اعقاد به يك دين واحد گرد هم آيند. علت اصلى اين امر آن بوده است كه مسلمانان مى خواهند به مسئوليتى كه در اين جامعه به آنها محول شده, بهتر عمل كنند و براى نشل آينده مسلمانان ساكن آلمان چشم انداز مناسب ترى فراهم سازند.
به اين منظور در تاريخ چهارم ماه ژوييه سال 1999 تعداد 40 انجمن و جمعيت اسلامى به يارى خدا اين ((شورا)) را تشكيل دادند. بر اين اساس نزديك به 85 درصد جمعيتها و انجمنهايى كه در شهر هامبورگ و حومه به ثبت رسيده اند, در اين شورا عضويت دارند. در اين شورا مسلمانان شيعه و سنى از مناطق و كشورهاى زير به فعاليت در زمينه هاى مختلف دينى و فرهنگى اشتغال دارند: تركيه, ايران, آلمان, آفريقا, كشورهاى عربى, افغانستان, آلبانى, بوسنى, پاكستان.

اساسنامه
تمام افرادى كه مومن به دين اسلام هستند و بر اين اساس به خداوند يكتا ايمان دارند, فرستاده اش محمد (ص) را خاتم انبيإ مى دانند و اصول پنجگانه دين اسلام را قبول دارند, در اين شورا جاى دارند. ما همچنين خود را تابع قانون و اصل مردم سالارى مى دانيم و هرگونه توسل به زور به عنوان وسيله اعمال اهداف سياسى و مذهبى را مذموم مى داريم.

هيات رييسه
هيات رييسه شورا كه هر بار براى مدت دو سال انتخاب مى شود, شامل:
ـ سه رييس كه در اين مدت دو ساله به فواصل مساوى جا عوض مى كنند,
ـ يك منسى
ـ يك صندوقدار
ـ هفت رييس كميسيونهاى اجرايى

كميسيونهاى اجرايى
بنا به نيازمنديهاى فعلى هفت كميسيون اجرايى تعيين شده است كه عبارتند از:
كميسيون گفتمان ميان مسلمانان كه وظيفه اش تعميق همكاريهاى بين مسلمانان است. وظيفه اساسى اين كميسيون در اين است كه بين جوامع مختلف اسلامى ارتباط برقرار كند.
كميسيون آموزش و پرورش اسلامى يكى از وظايف اساسى اين كميسيون برقرارى كلاس هاى آموزش تعليمات دينى اسلام در مدارس است. به همين دليل اين كميسيون با موسسه پژوهشى آموزش علوم دينى دانشگاه هامبورگ همكارى نزديك دارد.
كميسيون گفتمان بين اديان كه وظيفه اصلى اش برقرارى تماس ميان مسلمانان به وابستگان به ساير اديان و به ويژه دين مسيح است كه در آلمان از اكثريت برخوردار هستند.
كميسيون گفتمان بين فرهنگى كه تلاش مى كند با گروههاى مختلف جامعه, مانند احزاب, اتحاديه هاى كارگرى و جمعيت هاى مدنى ارتباط حاصل كند.
كميسيون امور زنان مسلمان در جامعه آلمان با مسايل و مشكلات متعددى روبرو هستند و على رغم كوششهايى كه به عمل آمده از پيشداورى عامه از آگاه مردم رنج مى بردند و در موارد بسيار مورد رنج مى برند و در موارد بسيار مورد تبعيض قرار مى گيرند. به طور مثال كارشكنى هايى كه در مورد زنان محجبه صورت مى گيرد, آينده آنها را در جامعه به خطر مى اندازد. به اين دليل شورا تشكيل اين كميسيون خاص براىرسيدگى
فعاليت هاى دين پژوهى به امور زنان مسلمان را ضرورى تشخيص داد.
كميسيون روابط عمومى وظيفه اين كميسيون در اين است كه عامه مردم را با شوراى اسلامى آشنا كند. در اين راستا تلاش اصلى كميسيون فراهم اوردن امكانات براى حضور فعال در رسانه هاى گروهى است. از اين زمره است تهيه و اجرايى برنامه هاى مختلف راديويى و تلويزيونى و چاپ نشريات و جزوات.
كميسيون حقوقى وظيفه اين كميسيون دفاع از حقوق حقه جامعه اسلامى در آلمان و رفع تبعيض از آن در برابر ساير جوامع دينى است.

وظايف و اهداف
شوراى در تلاش است تا به مسئوليت خود در زمينه برقرارى گفتمانى سازنده با نمايندگان نهادهاى سياسى, ادارى و مذهبى به نحو احسن عمل كند. هدف آنست كه مسايل مربوط به مسلمانان به شرح زير از طريق تماس با مسئولين آلمانى مطرح و راه حلهاى كوتاه و يا دراز مدت براى آنها يافت شود:
تدريس تعليمات دينى اسلام به نحوى كه دروس و شيوه تدريس با شركت كارشناسان مسلمان صورت گيرد. در اين چارچوب بايد در بسيارى از دانشگاهها و مدارس عالى علوم آموزشى كلاسهاى ويژه تربيت مدرسان علوم اسلامى تشكيل شوند. اين يكى از مهمترين گامهايى است كه مى توان در جهت رفع تبعيض از مسلمانان در جامعه آلمان برداشت.
استحقاق برابرى حقوقى با ديگر جوامع مذهبى در آلمان و برخوردارى از تسهيلات قانونى مشابه.
لغو قانون منع قربانى كردن احشام در اعياد و مراسم دينى در اختيار نهادن امكانات و تسهيلات براى اجراى مراسم تدفين طبق احكام اسلامى و در گورستانهاى مختص مسلمانان.
برقرار كردن تسهيلات لازم به گونه اى كه روحانيون مسلمان بتوانند در بيمارستانها, زندآنهاو يا در ارتش, از افراد مسلمان ديدار به عمل آورند و آنها را مورد حمايت معنوى و راهنمايى قرار دهند.

فعاليت هاى وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى در حوزه كتاب دينى
در ارزيابى و سنجش ميزان توسعه يك كشور نسبت به كشورهاى ديگر, عوامل مختلفى در نظر گرفته مى شود و يك شاخص مهم در اين ارزيابى است. به عبارت ديگر افزايش تيراژ و عناوين كتاب ها مى تواند بيانگر سرعت رشد و پيشرفت كشور باشد.
در كشورهاى توسعه يافته سياست گذارى در امر كتاب, متناسب با شاخص هاى ديگر توسعه انجام مى گيرد و اگر چه دولت ها در اين زمينه نيز مانند خيلى از بخش هاى ديگر معمولا متصدى نيستند, اما با حمايت از جهت گيرىهاى خاص, تلاش مى كنند از متمركز شدن فعاليت ها جلوگيرى شود.
در كشور ما اگر چه مثل برخى كشورهاى ديگر, قانون يا آئين نامه اى با عنوان ((سياست ملى كتاب)) وجود ندارد, اما وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى در چهار چوب وظايف و اهداف خود, سياستهايى را تدوين و فعاليت هاى خود را بر آژ اساس متمركز كرده است و از آنجا كه دامنه اين سياست ها, كتاب را نيز در بر مى گيرد, مى توان بخشى از آن ها را به عنوان سياست ملى كتاب استخراج كرد.
وزرات فرهنگ و ارشاد اسلامى در دوره جديد فعاليت هاى خود از سال 1376 شروع شده, محورهايى را تدوين كرده است. اين محورها عبارتند از:
ـ توسعه عادلانه, موزون, همه جانبه و درون زاى فرهنگى
ـ توسعه مشاركت مردمى و كاهش تصدى دولت
ـ بهبود مديريت و تحول ادارى
ـ قانونمند كردن فعاليت ها و ارتقاى منزلت اجتماعى اصحاب فرهنگ
ـ ارتقاى انديشه دينى و معنويت و اخلاق محمدى(ص)
ـ توصعه مبادلات فرهنگى و هنرى با ديگر كشورها و حضور موثر در عرصه جهانى سعى بر اين بوده است تا فعاليت هاى وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى در حوزه كتاب, نيز بر اين محورها استوار گردد. طبيعى است كه در برخى زمينه ها, سينما, تئاتر و موسيقى كه زبان جهانى تر دارند آسان تر با مخاطبان خود ارتباط برقرار مى كنند تإثيرات روشن ترى به چشم آيد و توسعه مبادلات فرهنگى با ساير كشورها, در حوزه كتاب, كندتر و محدودتر عمل كرده باشد.
با اين همه تشكيل شوراى توسعه نشر بين المللى در مركز امور مجامع و فعاليتهاى فرهنگى وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى شركت فعال در نمايشگاههاى بين المللى كتاب و جشنواره هاى فرهنگى, ارتباط با مراكز فرهنگى جهان و معرفى سازمانها, نهادهاى دولتى و غير دولتى و اصحاب فرهنگ ايران به جهان و همچنين اختصاص جايزه جهانى كتاب سال از جمله فعاليت هايى است كه مى تواند دورنماى روشنى را در اين زمينه پيش رويمان بگذارد.
ارتقاى انديشه دينى, معنويت و اخلاق محمدى(ص) يكى از محورهاى سياست وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى است.
نگاهى به جدول فراوانى كتابهاى منتشره در چهار سال 1376 تا 1379 نشان مى دهد كه اين دغدغه به طور جدى در مجموعه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى وجود دارد و طى اين سالها بيش ترين فراوانى با كتابهاى دينى است. اين كتابها 7 / 19 درصد از كل كتابهاى منتشره را شامل مى شود. به عبارت ديگر از 69 هزار و 497 عنوان كتاب منتشر شده در چهار سال مورد بررسى 130 هزار و 668 عنوان كتاب در زمينه دين مى باشد. اين آمار وقتى معنى دارتر خواهد شد كه چند نكته را مدنظر داشته باشيم, نخست فاصله كتابهاى دينى با رديف دوم جدول فراوانى, يعنى كتابهاى ادبى, كتابهاى ادبيات با 9968 عنوان 3 / 14 در صد كل كتابها را شامل مى شوند كه 4 / 5 درصد با كتابهاى دينى فاصله دارند. بعد اين كه وقتى از كتابهاى دينى سخن مى گوييم فقط آن دسته از كتابهايى را شامل مى شود كه به طور مستقيم به علوم دينى ارتباط داشته باشند و در ميان كتابهاى كودك و نوجوان, ادبيات, هنر و فلسفه نيز كتابهاى بسيارى را مى توان يافت كه به آنها مى توان كتابهاى دينى اطلاق كرد, اما در اين تقسيم بندىها نمى گنجد. به عبارت ديگر آمار واقعى مى توان از آن جمله دانست.
جنبه ديگر بحث مى تواند به مواردى اختصاص يابد كه فعاليتهايى بر اساسى مصوباتى انجام مى گرفته, اما آيا آن مصوبات داراى اشكال قانوى بوده و يا پاسخگويى مطالبات مردم نبوده اند. در اين موارد نيز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى تلاش كرده است تا به اصلاح امور بپردازد. تدوين پيش نويس قانون نشر از جمله اين تلاش ها در حوزه كتاب است.
يك جنبه ديگر از قانونمند كردن, به اجراى درست قانون بر مى گردد. دخالت سليقه ها و سخت گيرىها در حوزه كتاب هميشه بر مبناى قوانين, ضوابط و آيين نامه نبوده است.
تسهيل در روند صدور مجوز چاپخانه ها, اكتفا به موارد قانونى بر مى گردد, دخالت سليقه ها و سخت گيرىها در حوزه كتاب هميشه بر مبناى قوانين, ضوابط و آيين نامه نبوده است.
تسهيل در روند صدور مجوز چاپخانه ها, اكتفا به موارد قانونى و مصوبه شوراى عالى انقلاب فرهنگى در مميزى كتاب, تسريع در صدور مجوز كتاب كودك و نوجوان و خانه ترجمه براى كودكان و نوجوانان را فراهم و در زمينه هاى مختلفى با آنان مشاركت كرد.
مشاركت در برگزارى جشنواره بزرگ برگزيدگان ادبيات كودك و نوجوان با انجمن نويسندگان كودك و نوجوان, مشاركت در برگزارى نمايشگاههاى مختلف كتاب با انجمن فرهنگى ناشران كودك و نوجوان, همكارى با خانه ترجمعه در تهيه كتابهاى مناسب براى مترجمان, واگذارى بخش ناشران داخلى نمايشگاه بين المللى كتاب تهران به اتحاديه ناشران و كتابفروشان از جمله فعاليتهاى وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى براى افزايش مشاركت مردمى و كاهش تصدى دولت است.
نهادهاى غير دولتى و صنفى از 277 مورد در سال 1376 به 342 مورد در سال 1379 رسيده است كه نهادهاى تازه تإسيس به لحاظ فراگيرى و در برگيرى كتابهاى دينى بسيار بيشتر از آن چيزى است كه در اين آمارها كه بر اساس رده بندى ديويى تدوين شده است, مىآيد.
با توجه به اين كه به موضوع دين به طور جداگانه و در بولتنى ويژه پرداخته خواهد شد, به همين مقدار توضيح بسنده مى كنيم.

پژوهشكده حوزه و دانشگاه
پژوهشكده حوزه و دانشگاه در سال 1361 با نام دفتر همكارى حوزه و دانشگاه به منظور اجراى طرح مقدماتى بازسازى علوم انسانى تإسيس شد. اين طرح در پى درخواست ستاد انقلاب فرهنگى از امام خمينى و ارجاع ستاد به جامعه مدرسين حوزه علميه قم از سوى امام (ره) توسط اين جامعه تهيه شد و پس از تصويب ستاد انقلاب فرهنگى به تإييد امام راحل رسيد. پژوهشكده حوزه و دانشگاه طى نزديك به دو دهه فعاليت خود, مراحل چندى را پشت سرگذاشته كه به اختصار به آن ها اشاره مى شود:
مرحله اول (1361 ـ 1362) در اين دوره 5 گروه كارى در زمينه اقتصاد, جامعه شناسى, حقوق و علوم سياسى, روان شناسى و علوم تربيتى تإسيس و نشست هاى متعددى با حضور استادان حوزه و دانشگاه برگزار شد كه حاصل آن در قالب 179 جزوه منتشر گرديد.
مرحله دوم (1362 ـ 1369) اين دوره را بايد دوره ركود نسبى دفتر دانست كه در انتشار چند اثر انگشت شمار خلاصه مى شود.
مرحله سوم (1369 ـ 1378) در سال 1369 دفتر همكارى حوزه و دانشگاه رسما به صورت يكى از نهادهاى رسمى همكار با سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انسانى (سمت) درآمد. اين امر تإثير مثبتى در تحول سازمانى و آموزش ـ پژوهشى دفتر به جاى نهاد. از جمله اقداماتى كه در اين دوره انجام شد مى توان به موارد زير اشاره كرد:
1 ـ ايجاد 5 گروه آموزشى روان شناسى, جامعه شناسى, علوم تربيتى, مديريت و تاريخ و جذب نزديك به 40 نفر از فضلاى علاقه مند در مقطع كارشناسى ارشد.
2 ـ انتشار فصلنامه حوزه و دانشگاه.
3 ـ تإسيس گروه هاى پژوهشى علوم قرآنى, مديريت و تاريخ.
4 ـ تجهيز كتابخانه وايجاد شبكه اطلاع رسانى رايانه اى.
مرحله چهارم(1378 به بعد) از آغاز اين سال دفتر همكارى با حمايت هاى مقام معظم رهبرى (مدظله العالى), شوراى عالى حوزه علميه قم و وزارت علوم, تحقيقات و فناورى و براساس مجوز شوراى گسترش آموزش عالى به پژوهشكده حوزه و دانشگاه تغيير نام يافت و فعاليت هاى پژوهشى خود را در جهت تحقق اهداف ذيل گسترش بخشيد:
1 ـ توسعه و گسترش پژوهش. در زمينه تبيين ديدگاه هاى اسلامى در موضوعات و مسائل علوم انسانى;
2 ـ پژوهش. در مبانى مسائل علوم انسانى با توجه به ديدگاه هاى اسلامى;
3 ـ همكارى پژوهشى با موسسات آموزشى و پژوهشى كشور به منظور ارتقاى كيفيت فعاليت هاى پژوهشى در زمينه علوم اسلامى و انسانى;
4 ـ ايجاد ارتباط و تعامل علمى و پژوهش. بين مدرسان و استادان حوزه و دانشگاه در رشته هاى مختلف علوم انسانى;
5 ـ همكارى با سازمان ها و نهادهاى مسوول در تهيه منابع و متون درسى علوم انسانى براى حوزه هاى علميه با رعايت ضوابط و مقررات مربوط ; در اين دوره علاوه بر گروه هاى ياد شده, گروه فلسفه و كلام نيز تإسيس شد.

ليست عناوين پژوهشهاى در حال انجام
جامعه شناسى سياسى از ديدگاه متفكران مسلمان
ديپلماسى و سياست خارجى در اسلام
آشنايى با متون اسلامى (متن درسى)
تهيه متن درسى براى درس ديپلماسى و رفتار سياسى در اسلام
تدوين كتاب آموزشى جهت فراگيران زبان عربى
تهيه سرفصل دروس حوزوى
تهيه مجموعه مقالات فلسفه وكلام اسلامى

ب: ليست كتابهاى منشر شده:
1 ـ درآمدى بر اقتصاد اسلامى
2 ـ درآمدى بر جامعه شناسى اسلامى
3 ـ درآمدى بر حقوق اسلامى ج 1و2
4 ـ مكتب هاى روان شناسى و نقد آن ج 1
5 ـ مبانى اقتصاد اسلامى
6 ـ گفتارهاى حقوقى (سخنرانى هاى 27 آذر 1370)
7 ـ مكتب هاى روان شناسى ونقد آن ج 2
8 ـ فلسفه تعليم و تربيت
9 ـ اسلام و حقوق بين الملل عمومى ج 1
10 ـ تاريخچه جامعه شناسى
11 ـ مبانى جامعه شناسى
12 ـ روان شناسى رشد جلد 1و2 با نگرش اسلامى
13 ـ پول در اقتصاد اسلامى
14 ـ روان شناسى رشد با نگرش اسلامى
15 ـ اهداف تعليم و تربيت در اسلام
16 ـMONEY IN ISLAMIC ECONOMY
17 ـ درآمدى بر حقوق اساسى ج 1
18 ـ درباب استعداد آدمى
19 ـ انسان از ديدگاه اسلام
20 ـ چكيده مبانى اقتصاد اسلامى
21 ـ اسلام و حقوق بين الملل عمومى ج 2
22 ـ آراى دانشمندان مسلمان در تعليم و تربيت ج1
23 ـ روان شناسى سلامت ج 1و2
24 ـ درآمدى به مبانى اقتصاد خرد با نگرش اسلامى
25 ـ تاريخ تفكر اجتماعى در اسلام
26 ـ بررسى و نقد منابع سيره نبوى
27 ـ موجز اسس الاقتصاد الاسلامى
28 ـ كتاب حوزه و دانشگاه ج 1و2و3و4
29 ـ حقوق قراردادها در فقه اماميه ج 1
30 ـ آراى دانشمندان مسلمان در تعليم و تربيت
31 ـ فلسفه قدرت
32 ـ مسكويه (زندگى نامه, آثار و انديشه ها)
33 ـ روش شناسى تفسير قرآن
34 ـ فاطميان در مصر
35 ـ صفويه در قلمرو دين, فرهنگ و سياست ج 1و2و3
36 ـ دولت عثمانى از اقتدار تا انحلال
37 ـ فهرست مقالات تاريخى

ج: كتابهاى در دست انتشار:
1 ـ سيره تربيت معصومين(ع) جلد اول تربيت فرزند
2 ـ دولت مماليك
3 ـ تاريخ دولت امويان
4 ـ مبانى فقهى اقتصاد اسلامى
5 ـ آسيب شناسى اجتماعى
6 ـ اسلام و حقوق بين الملل خصوصى ج 1
7 ـ ترجمه متونى در باب تربيت دينى و نقد آن
8 ـ حقوق جزاى عمومى اسلام ج 1
9 ـ الدوله فى عهد الرسول (ترجمه)
10 ـ الموحدون فى الغرب الاسلامى (ترجمه)
11 ـ تاريخ الايوبين فى مصر و بلاد الشام (ترجمه)
12 ـ تاريخ الدوله الامويه فى الاندلس (ترجمه)
13 ـ تاريخ الدوله العباسيه (ترجمه)
14 ـ تاريخ دولت حمدانيه در موصل و حلب (ترجمه)
15 ـ قيام الدوله الزيديه (ترجمه)
16 ـ سيره نبوى (تاريخ اسلام)
17 ـ فلسفه روان شناسى
18 ـ مكاتب تفسيرى ج 1
19 ـ اصول تعليم و تربيت
20 ـ وبر و اسلام با پانوشتهاى انتقادى و مقدمه اى بر جامعه شناسى ماكس وبر

د: ليست طرحهاى در دست اقدام:
1 ـ آراى دانشمندان مسلمان در تعليم و تربيت ج3
2 ـ پژوهشى در مديريت از نگاه امام
على(ع)
3 ـ تاريخ تشيع (1)
4 ـ تاريخ تشيع (2)
5 ـ تعليقه بر تاريخ فلسفه غرب ج 1
6 ـ جامعه شناسى معرفت
7 ـ جرم و جرم شناسى
8 ـ حقوق جزاى عمومى اسلام ج 2
9 ـ درآمدى بر حقوق اساسى ج 2
10 ـ روان شناسى اجتماعى با نگرش اسلامى ج 1و2
11 ـ روش شناسى تفسير (كتاب درسى)
12 ـ سيره تربيتى ائمه اطهار(ع): تربيت دينى و تربيت اخلاقى
13 ـ شرايط متعاقدان و شرايط مورد معامله در قراردادها
14 ـ شناخت تحليلى مبانى توسعه اقتصادى غرب
15 ـ عقل و دين از ديدگاه فيلسوفان مسلمان و غربى
16 ـ فلسفه اقتصاد
17 ـ فلسفه علوم اجتماعى
18 ـ قواعد فقه در قلمرو جزاى اختصاصى
19 ـ كتاب حوزه و دانشگاه ج 5
20 ـ مإخذشناسى متون اسلام و علوم
21 ـ مبانى جامعه شناسى ج 3
22 ـ مبانى عقلى اخلاق از ديدگاه غزالى و هيوم
23 ـ مجموعه مقالات (دين و روانشناسى)
24 ـ مجموعه مقالات (مباحث علوم انسانى از منظر على ((ع)))
25 ـ مديريت از ديدگاه اسلام
26 ـ مديريت منابع انسانى از ديدگاه اسلام
27 ـ مقدمه علم حقوق
28 ـ مكاتب تفسيرى ج 2
29 ـ نظام درآمدى و هزينه دولت اسلامى
30 ـ نظام تعليم و تربيت اسلامى: روش هاى تربيتى اسلام, دين و تربيت
31 ـ نقش. معلم در تربيت دينى و اخلاقى
32 ـ نهاد خانواده در اسلام
33 ـ تبيين رابطه متقابل مردم و حكومت و مديريت جامعه براساس سيره علوى(ع)
34 ـ پول در اقتصاد اسلامى (ترجمه عربى)
35 ـ ترجمه و تلخيص كتاب اتجاهات الفكر التربوى الاسلامى
36 ـ تهيه و گردآورى ويژه نامه در مدرنيته و نقد آن (گزارشى از كتابThe ) Ethics of Authenticity)

آغاز به كار ((موسسه مطالعات انديشه اسلامى آفريقا))
در كشور آمريكا موسسه ى مطالعات انديشه ى اسلامى افريقا, در دانشگاه ((نورث وسترن)) واقع در ايالت شيكاگوى آمريكاNorthwestern ) ), برنامه هاى خود را براى مطالعات آفريقايى آغاز نمود. از اهداف اين موسسه, مى توان به نگهدارى و حفاظت از كتابخانه هايى كه دست نوشته هاى كهن اسلامى را در خود دارند وتبادل اطلاعات ميان اين كتابخانه ها, اشاره نمود.
اين موسسه همچنين درصدد است, با ايجاد يك شبكه اطلاع رسانى, ميان محققان آفريقايى, اروپايى و آمريكايى, به تبادل اطلاعات و تجربيات در بخش انديشه ى اسلامى, در آفريقا بپردازد.
اين موسسه همچنين قصد دارد, همايش ها و گردهمايى هايى براى مطالعه ى انشعابات گوناگون فكر و انديشه ى اسلامى در آفريقايى برپا نمايد.

گزارش بازديد از موسسه تحقيقاتى ولى عصر
در مرداد ماه جارى دبير شوراى برنامه ريزى دين پژوهان كشور به همراه گروهى از مديران زيرمجموعه از موسسه تحقيقاتى ولى عصر بازديد به عمل آوردند.
در ابتدا آقاى صاحبى مسئول دبيرخانه ضمن تبريك هدف از بازديد را آشنايى با مراكز و موسسات تحقيقاتى و پژوهشى به منظور انعكاس فعاليت ها, طرح ها و برنامه ها, و نيز اطلاع رسانى, جلوگيرى از انجام كارهاى موازى, ايجاد زمينه براى همكارىهاى جديد و ارائه آمار و اطلاعات دسته بندى شده به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى براى حمايت و پشتيبانى آن وزارتخانه و همچنين طرح برنامه ها و اولويت ها در شوراى برنامه ريزى دين پژوهان كشور عنوان كرد و جهت انعكاس كليه فعاليت ها و رويكردهاى دينى در خبرنامه دين پژوهان اعلام آمادگى نمود.
آنگاه آقاى سيدمحمد حسينى قزوينى رئيس موسسه تحقيقاتى ولى عصر ضمن تقدير و تشكر از مسول دبيرخانه دين پژوهان به تشريح عملكرد موسسه پرداخت و گفت: فعاليت هاى اين موسسه در دو بخش كلى شامل موسوعه نگارى و تحقيق پيرامون علم رجال است در بخش موسوعه نگارى با فعاليتى 10ساله كليه احاديث و روايات معصومين(عليهم السلام) از بيش از 2 الى 3 هزار مصدر از كتب شيعه و سنى استخراج و سپس كدگذارى و وارآ رايانه شده اند و به موضوعاتى از قبيل روايات مربوط به هر يك از معصومين, رواياتى كه از معصومين قبلى و بعدى در مورد معصوم مورد نظر آمده است, رواياتى كه از غير معصومين در مورد معصوم مورد نظر آمده و نيز آنچه مربوط به زندگى آن معصوم و آنچه از آن حضرت نسبت به مسائل و موضوعات مختلف به تفكيك (مانند اعتقادات, احكام, اخلاق, تفسير آيات) صادر شده است, تقسيم بندى شده و پس از طى مراحل مختلف, چاپ و در اختيار علاقه مندان و شيفتگان اهل بيت قرار مى گيرد. ايشان در ادامه بحث موسوعه نگارى به فعاليت هاى انجام شده و در دست اقدام اشاره كرد و گفت: تا كنون موسوعه امام جواد(ع) در 2 جلد چاپ و منتشر شده كه اين اثر به عنوان كتاب برتر سال حوزه معرفى شده است. موسوعه امام هادى(ع) در 5 جلد و موسوعه امام حسن عسكرى(ع) در 7 جلد آماده چاپ است و كار فيش بردارى موسوعه امام موسى كاظم(ع) و امام رضا(ع) به اتمام رسيده و مقدارى از موضوع بندى هم انجام گرفته است كه تا چند ماه ديگر آماده چاپ و انتشار خواهد بود.
رئيس موسسه ولى عصر در توضيح فعاليت هاى آن موسسه در زمينه علم رجال گفت: با فعاليتى 9 ساله براى اولين بار در تاريخ شيعه تصحيغات اسناد كتب اربعه از حدود سه هزار مورد جمعآورى و روى كليه كتبى كه از متقدمين و متإخرين در اين زمينه مطلبى داشتند تحقيق گسترده اى انجام شده و هم اكنون 2 جلد كتاب در همين زمينه آماده چاپ است.
در پايان آقاى صاحبى دبير شوراى برنامه ريزى دين پژوهان كشور با تقدير و تشكر از فعاليت هاى انجام شده و ابراز خوشحالى از پيشرفت كارها, پيشنهاد نمود كه در كنار اسناد و احدايث كتب اربعه, در مورد متن احدايث نيز موسسه فعاليت خود را گسترش دهد و نيز در خصوص تحقيق و تصحيح كتبى كه به ائمه نسبت داده مى شود مانند تفسير منسوب به امام حسن عسكرى, كتاب سليم بن قيس و... تحقيقاتى انجام شود.
آقاى صاحبى هم چنين خواهان سرعت عمل در انتشار آثار آن موسسه شد و ضرورت اطلاع رسانى در خصوص كارها و طرح هاى در دست اقدام را يادآور گرديد.
شايان ذكر است موسسه تحقيقاتى ولى عصر از حدود 10 سال پيش مشغول تحقيق و پژوهشى بوده و هم اكنون با بيش از 30 نفر محقق به فعاليت خود ادامه مى دهد و كليه نرم افزارهاى موسسه به صورت رايگان عرضه مى گردد.

موسسه آموزش عالى باقرالعلوم(ع)
عناوين پژوهشهاى خاتمه يافته
كتاب مبانى و اصول علم اقتصاد
مجموعه مقالات درآمدى نظرى بر تاريخ اسلام
نظام سياسى و دولت در اسلام
كتابشناسى توصيفى امام باقر(ع)


ليست عناوين پايان نامه هاى دفاع شده
1 ـ مشاركت سياسى در نظام سياسى اسلام
2 ـ نظام سياسى از ديدگاه فارابى
3 ـ اصول سياست خارجى حكومت اسلامى در رابطه با كشورهاى اسلامى
4 ـ اهداف سياست خارجى حكومت از ديدگاه اسلام
5 ـ نقش روحانيت و مشاركت سياسى مردم پس از پيروزى انقلاب اسلامى
6 ـ دولت از ديدگاه ابن خلدون
7 ـ مشروعيت نظام سياسى از ديدگاه علامه مجلسى
8 ـ قدرت سياسى در نهج البلاغه
9 ـ رابطه ايدئولوژى و سياست خارجى در دولت اسلامى
10 ـ نقش زمان و مكان در انديشه سياسى صاحب جواهر
11 ـ نظام سياسى درصحيفه سجاديه
12 ـ نقش روحانيت در دوره پهلوى
13 ـ نقش روحانيت در دوره قاچاريه
14 ـ نقش روحانيت شيعه در مشاركت سياسى مردم در انقلاب اسلامى
15 ـ نقش روحانيت در دوران صفويه
16 ـ مفهوم جمهورى در انديشه سياسى امام خمينى (ره)
17 ـ بررسى انديشه سياسى ابن تيميه و علامه حلى
18 ـ نظام سياسى اسلام در ادعيه
19 ـ نقش شورا در ساختار تصميم گيرى نظام اسلامى
20 ـ ولايت فقيه از منظر فقه و كلام براساس نظريات آيت الله جوادى آملى
21 ـ انديشه هاى سياسى ملا احمد نراقى
22 ـ حكومت امام على(ع) و عدالت اجتماعى
23 ـ مفهوم دمكراسى در انديشه ولايت فيه
24 ـ بحرانهاى حكومت امام على(ع)
25 ـ جايگاه شوراهاى اسلامى در نظام جمهورى اسلام
26 ـ روابط ديپلماتيك از ديدگاه قرآن و سنت
27 ـ سياست خارجى جمهورى اسلامى ايران از ديدگاه امام خمينى (ره)
28 ـ جامعه مدنى و ديدگاه ها در ج.ا.ا.
29 ـ بررسى مبانى فقهى مشاركت سياسى زنان
30 ـ نظام سياسى و دولت از ديدگاه خواجه نصيرالدين طوسى
31 ـ انديشه هاى فداييان اسلام
32 ـ انديشه سياسى شيخ مفيد
33 ـ فرايند تصميم گيرى در سياست خارجى جمهورى اسلامى
34 ـ جايگاه مصلحت در انديشه سياسى امام خمينى (ره)
35 ـ مبانى انديشه سياسى سيد محمد خاتمى
36 ـ مفهوم آزادى از نظر على(ع) در نهج البلاغه
37 ـ استراتژيهاى سياست خارجى دولت اسلامى
38 ـ اقبال و روشنفكرى دينى (تإثير انديشه هاى اقبال در روشنفكرى سياسى دينى درايران)
39 ـ برسى تطبيقى انديشه سياسى امام خمينى (ره) و آيت الله صدر (ره)
40 ـ موضع و جايگاه روشنفكران دينى در انقلا اسلامى ايران (68 ـ 78)
41 ـ بازاريان و نهضت امام خمينى (ره)
42 ـ جايگاه دين در توسعه
43 ـ انديشه سياسى علامه محمد تقى جعفرى
44 ـ تحولات خلافت در زمان امام صادق(ع) و موضعگيرى سياسى آن حضرت
45 ـ انديشه هاى سياسى شهيد آيه الله بهشتى ((ره))
46 ـ اسلام و ملى گرايى
47 ـ مطالعه تطبيقى شورا در اسلام و دموكراسى
48 ـ بررسى انديشه سياسى شهيد آيت الله مدرس (ره)
49 ـ گونه شناسى سياسى علماى دينى ازديدگاه امام خمينى (ره)
50 ـ معيار دينى بودن حكومت از ديدگاه امام خمينى (ره) و شهيد صدر (ره)
51 ـ مواضع و كار ويژه هاى گروههاى سياسى ـ مذهبى 57 ـ 32.
52 ـ آزادى سياسى در انديشه آيت الله مطهرى و آيت الله بهشتى
53 ـ دكتر شريعتى و انقلاب اسلامى
54 ـ عناصر نظارتى در حكومت اسلامى
55 ـ تساهل و تسامح در انديشه هاى امام خمينى (ره)
56 ـ قاعده نفى سبيل و چگونگى ارتباط جمهورى اسلامى ايران با سازمانهاى بين المللى
57 ـ آسيب شناسى اسلامى ايران

مقطع كارشناسى رشته تاريخ
1 ـ نهضت مرعشيان طبرستان
2 ـ نقش علماى زنجان در انقلاب مشروطه
3 ـ جايگاه و نقش قبيله نخع در تحولات سياسى اجتماعى على(ع) با تكيه بر شخص مالك اشتر
4 ـ نقش علماى نجف در انقلاب مشروطه (با تكيه بر آخوند خراسانى)
6 ـ زندگى امام حسن(ع) از صلح تا شهادت

مقطع كارشناسى ارشد رشته فلسفه و كلام
1 ـ تبيين فلسفه آفرينش
2 ـ ذات و صفات پروردگار از ديدگاه نهج البلاغه

مقطع كارشناسى ارشد رشته علوم سياسى
1 ـ مسإله آزادى درفقه سياسى معاصر شيعه
2 ـ كلام سياسى تشيع
3 ـ حوزه عمومى در ايران پس از انقلاب اسلامى
4 ـ شيوه حكومت دينى در نظريه هاى معاصر ايران
5 ـ شكافهاى قومى مذهبى افغانستان و تإثير آن بر شكل گيرى جنگ داخلى 76ـ71
6 ـ انديشه سياسى سيد جعفر كشفى
7 ـ انديشه سياسى محقق سبزوارى
8 ـ علل انحطاط مسلمين در انديشه و آراى سياسى امام خمينى (ره)
9 ـ ايدئولوژى و بسيج سياسى در انقلاب اسلامى ايران
10 ـ نقش مردم (مفهوم جمهورى) در انديشه سياسى حضرت امام (ره) و مرحوم ميرزاى نائينى(ره)
11 ـ عادى شدن كاريزما, ماهيت و مبانى مشروعيت و قدرت درج ا.ا. از سال 68 به بعد
12 ـ عقل و سياست نزد فيلسوفان مسلمان قرون ميانه
13 ـ مبانى اقتدار در فرهنگ سياسى ايران (با تإكيد بر مبانى دينى)
14 ـ بررسى تطبيقى فرهنگ سياسى مردم در ده قبل و بعد از انقلاب اسلامى ايران
15 ـ مشاركت سياسى در ايران معاصر
16 ـ انديشه سياسى طالقانى
17 ـ تحول نظرى ((فقه سياسى شيعه)) از مشروطيت تا انقلاب اسلامى
18 ـ آزادى سياسى در انديشه هاى شيعه و معتزله (امام خمينى (ره) و قاضى عبدالجبار)
19 ـ جامعه مدنى و انديشه دينى
20 ـ بنيادگرايى اسلامى در پاكستان با تإكيد بر دو دهه اخير
21 ـ دولت, نوسازى و هويت ايرانى (بررسى راه حل چالش ميان سنت و نوسازى در ايران)
22 ـ جايگاه تحزب در انديشه سياسى شيعه
23 ـ تطور مفهوم حاكميت در انديشه سياسى اهل سنت (مقايسه دوره ميانه و معاصر)
24 ـ بررسى تطبيقى تإثير ساخت سياسى بر فرهنگ سياسى (صفويه)
25 ـ سياسيت و حكومت در نهج البلاغه
26 ـ دولت در انديشه سياسى فارابى
27 ـ اصطلاحات سياسى در قرآن
28 ـ حكومت اسلامى در انديشه سياسى شهيد ثانى
29 ـ بررسى ديدگاههاى اقتدار گرايانه در جمهورى اسلامى ايران
30 ـ نظريه دولت در انديشه سياسى خواجه نصيرالدين طوسى
31 ـ جنبش لارستان و انديشه سياسى سيد عبدالحسين لارى
32 ـ جايگاه و نقش مردم در نظام جمهورى اسلامى ايران در انديشه سياسى امام خمينى (ره)
33 ـ دوره تجربه نوانديشى و نوسازى سياسى در ايران (1979 ـ 1906)


عناوين پايان نامه هاى در حال دفاع
مقطع كارشناسى رشته علوم سياسى
1 ـ نظام سياسى از ديدگاه علامه طباطبايى
2 ـ چالش بين علماى مشروطه و علماى مشروعه در باب قانونگذارى و مجلس
3 ـ بررسى انديشه هاى سياسى دكتر سروش
4 ـ تحولات خلافت عباسى و ولايتعهدى امام رضا(ع)
5 ـ اصول حركت اصلاحى سيد جمال الدين اسد آبادى
6 ـ بررسى تطبيقى گرايشهاى علما در جنبش ملى شدن صنعت نفت
7 ـ بررسى زمينه هاى سقوط محمد رضا پهلوى
8 ـ مقايسه انديشه سياسى سروش و شريعتى در قلمرو اصلاح و انقلاب اسلامى
9 ـ بررسى تطبيقى افكار و آراى سياسى سيد قطب و شريعت
10 ـ الگوى عدالت اجتماعى در نهج البلاغه
11 ـ ملى گرايى و اسلام در ايران اززمان مشروطه تا انقلاب اسلامى
12 ـ علل رجعت جامعه به سنت هاى قبل از اسلام و عدم انتخاب حضرت على(ع)
13 ـ مشروعيت سياسى در نهج البلاغه
14 ـ آزادى در انديشه امام خمينى (ره)
15 ـ فرهنگ سياسى در نهج البلاغه
16 ـ امام صادق(ع) و مسإله رهبرى شيعه ((در قرآن 2 هجرى))
17 ـ تنش زدايى در سياست خارجى ج ا.ا. استراتژاى يا تاكتيك
18 ـ انديشه سياسى ملاصدرا
19 ـ مبانى و ديدگاههاى مقام معظم رهبرى درباره نقش مردم در حكومت اسلامى
20 ـ مدارا و خشونت در اسلام با تإكيد بر سيره على(ع) پيامبر(ص) امام صادق(ع), امام حسين(ع)
21 ـ رابطه دين و سياست از ديدگاه امام خمينى (ره) و شيخ فضل الله نورى
22 ـ روشنفكرى و امام خمينى (ره)
23 ـ تعارضات فكرى نيروهاى ملى و جمهورى اسلامى
24 ـ مراحل روشنفكرى دينى در ايران معاصر
25 ـ مبانى نظرى گفتگوى تمدن ها در اسلام
26 ـ ايدئولوژى سياسى حزب جمهورى اسلامى ايران
27 ـ خط مشى هاى عمومى (سياست هاى عمومى) دولت دردوران مشروطيت (پهلوى اول)
28 ـ نقش فرهنگ اسلامى در پيدايش انقلاب اسلامى ايران
29 ـ موانع مشاركت سياسى زنان در ج.ا.ا.
30 ـ نقش دولت اسلامى در تإمين عدالت اجتماعى از ديدگاه استاد مطهرى (ره)
31 ـ رابطه فرد و دولت در نهج البلاغه
32 ـ چالشهاى نظرى اصلاح طلبى ميان نيروهاى مذهبى در ج.ا.ا.
33 ـ رابطه آزادى و عدالت در نهج البلاغه با تكيه بر شرح ابن ابى الحديد
34 ـ توسعه سياسى در نهج البلاغه
35 ـ مفهوم و جايگاه مصلحت در نظام سياسى از ديدگاه امام على(ع)
36 ـ مشاركت سياسى از ديدگاه امام على(ع) در نهج البلاغه
37 ـ مبانى وديدگاههاى جمهورى اسلامى ايران در فرايند صلح خاورميانه
38 ـ ساز و كارهاى تإمين عدالت اجتماعى در انديشه محقق سبزوارى و امام خمينى (ره)
39 ـ حكومت مطلوب در قرآن با تكيه بر تفسير الميزان
40 ـ تإثير فرهنگ دينى ـ اسلامى در مشاركت سياسى زنان در ايران
41 ـ قرائت هاى دينى پيرامون آزادى در جمهورى اسلامى
42 ـ رهبرى سياسى امام على(ع) (نظرى و عملى)
43 ـ تحول نظريه حكومت اسلايمى در دهه دوم انقلاب اسلامى ايران
44 ـ استراتژىها و سازوكارهاى سياسى (مبارزاتى ـ حكومتى) امام على(ع)
45 ـ بررسى انديشه هاى سياسى ـ اقتصادى متصوفه در ايران معاصر مورد كرمانشاه
46 ـ نقش رسانه هاى جمعى در توسعه كشورهاى جهان اسلام
47 ـ رابطه دين و دموكراسى از ديدگاه علامه شمس الدين و آيت الله مصباح يزدى
48 ـ انديشه سياسى ابوالاعلى مودودى
49 ـ حضور امريكا در خليج فارس و تهديد امنيت ملى جمهورى اسلامى ايران (دهه 90)
50 ـ رفتار حاكمان در جامعه و نظام اسلامى از ديدگاه امام على(ع)
51 ـ كارآمدى و كارويژه هاى سياسى نظام ادارى ايران با توجه به نامه امام على(ع) به مالك اشتر
52 ـ امنيت از ديدگاه امام على(ع)
53 ـ شرايط اجتماعى ـ سياسى قيام امام حسين(ع)
54 ـ مبانى دينى موضع گيرىهاى سياسى امام خمينى (ره) در دوره فضاى باز سياسى
55 ـ بررسى تطبيقى اصول افكر سياسى امام على(ع) و خلفاى سه گانه
56 ـ استراتژى و تاكتيك هاى امام خمينى (ره) در مبارزه با رژيم پهلوى
57 ـ جايگاه مجلس شوراى اسلامى در ساختار قدرت سياسى ج.ا.ا.و نقش آن
58 ـ آزادى و قانون از ديدگاه امام خمينى (ره)
59 ـ رابطه مشاركت سياسى و توسعه در انديشه سياسى اسلامى
60 ـ اصلاحات در حكومت امام على(ع) (مشكلات و راه حل ها)
61 ـ ثبات و فروپاشى دولت از ديدگاه امام على(ع)
62 ـ تمايز وظايف حكومت اسلامى با حكومت هاى ديگر ازمنظر امام على(ع)
63 ـ شرايط و زمينه هاى اجتماعى آزادى سياسى از ديدگاه امام على(ع)
64 ـ انديشه سياسى شيخ مرتضى انصارى
65 ـ انديشه سياسى آيه الله سيد نورالدين حسينى الهاشمى شيرازى (ره)
66 ـ مقايسه آرإ و انديشه هاى علامه محمد تقى جعفرى و استاد مرتضى مطهرى درباره حكومت اسلامى

مقطع كارشناسى رشته تاريخ
1 ـ شيوه برخورد خليفه اول با نيروهاى مخالف
2 ـ مفهوم بيعت و كاركرد آن در صدر اسلام
3 ـ نقش آيه الله شيخ عبدالكريم حائرى در تحولات سياسى ـ اجتماعى ايران
4 ـ بررسى روابط محقق كركى و دولت صفويه
5 ـ موضعگيريهاى امام حسين(ع) از دوران امامت اميرمومنان(ع) تا پايان زمامداران معاويه
6 ـ نقش سياسى و اجتماعى مشعشيان در قرن 8 و 9
7 ـ گرايشهاى فكرى و جناح هاى سياسى در مجلس اول
8 ـ تحولات اجتماعى جامعه اسلامى در دوره عمر
9 ـ روابط علماى شيعه با دول صفوى
10 ـ علل و انگيزه قيام علويان در دوره نخست حكومت خلفاى عباسى
11 ـ بررسى اوضاع اقتصادى حجاز در عصر پيامبر اسلام(ص)
12 ـ حضرت على(ع) و خلفاى نخستين
13 ـ بررسى نقش ابوسلمه خلال در حكومت بنى عباس
14 ـ نظريه امامت در انديشه شيخ احمد احسائى با توجه به تحولات تاريخى موجود
15 ـ علامه حلى و گسترش تشيع
16 ـ تشكيلات قضائى در دوره صفويه
17 ـ بررسى مواضع تجددگرايان در مجلس پنجم (براساس صورت مذاكرات نمايندگان دوره پنجم تقينيه)
18 ـ بررسى سياستهاى مالى على(ع) با خلفا نخستين
19 ـ تاريخ تشيع در ايران از دوران امامت امام جعفر صادق(ع) تا شهادت امام رضا(ع)
20 ـ روند ورود تركان به ايران و پيامبدهاى آن (از آغاز ورود تركان تا پايان حكومت سلجويقان در ايران)
21 ـ موضع اسماعيليان در برابر مغولها
22 ـ رويكردهاى مختلف به رخداد عاشورا در دوره صفويه
23 ـ موانع سياسى و اجتماعى حكومت امام على(ع)
24 ـ تشيع در عهد اموى
25 ـ مناسبات امام موسى بن جعفر(ع) با خلفاى وقت
26 ـ بررسى تإثير انديشه مهدويت در قيامهاى شيعى عهد عباسى
27 ـ بررسى روابط سياسى ـ اجتماعى و فرهنگى ايران و عثمانى از انقراض صفويه تا مرگ نادرشاه افشار
28 ـ ايل قاجار و مشروعيت دينى در تثبيت و استقرار آن
29 ـ تإثير انديشه هاى ايرانى قبل از اسلام بر قيامهاى ايرانى بعد از اسلام در دو قرون اول هجرى
30 ـ نقش سعدالدوله ابهرى در دولت ايلخانى
31 ـ نقش تركان در دستگاه خلافت عباسى
32 ـ سيره نظرى و علمى ائمه سه گانه ابن الرضا
33 ـ مطالعه تطبيقى انديشه سياسى مرحوم شيخ فضل الله نورى و مرحوم نائينى در انقلاب مشروطه
34 ـ مذهب و نظم اجتماعى در عهد صفوى
35 ـ تحليل سياسى و اجتماعى از زندگانى قيس بن سعد بن عباده خزرجى
36 ـ ساختار سياسى حكومت صفويان در عهد شاه عباس دوم
37 ـ سير تحول آزادى سياسى از مدينه النبى تا پايان خلافت امويان
38 ـ بررسى تطبقى اصلاحات دوره اميركبير و ميرزا حسين خان سپهسالار
39 ـ موالى و خلفاى راشدين
40 ـ زندگينامه سياسى محمد بن ابى بكر ابن ابى قحافه
41 ـ مناسبات شيعيان با سلجوقيان
42 ـ بررسى انديشه هاى اخبارى محمد امين استرآبادى
43 ـ جنگ هاى ايران و روس و نقش علماى در اين
جنگ ها
44 ـ چگونگى پيدايش خوارج, خط مشى سياس آنها در جامعه تا شهادت امام على(ع)
45 ـ سيره سياسى ـ اجتماعى امام سجاد(ع)
46 ـ انتقال خلافت از سفانيان به مروانيان
47 ـ زندگى سياسى و اجتماعى ابوذر غفارى
48 ـ دولت آل بويه و تشيع (447 ـ 320 ه')
49 ـ نقش ميرزا حسن آشتيانى در قيام (تحريم) تنباكو
50 ـ نقش معاويه در تاريخ اسلام (تا تإسيس حكومت اموى)

مقطع كارشناسى ارشد رشته فلسفه و كلام
1 ـ تحليل انققادى مسإله پلوراليسم دينى
2 ـ مقايسه دستگاه منطقى حكمت مشإ و حكمت اشراق
3 ـ بررسى و تحقيق پيرامون ((مسإله تناسخ)).
4 ـ بررسى احتجاجات كلامى در اصول كافى (با تإكيد بر شرح ملاصدرا و ملا صالح مازندرانى)
5 ـ حيات طيبه از ديدگاه علامه محمد تقى جعفرى با تإكيد بر شرح نهج البلاغه
6 ـ بحث تطبيقى احباط و تكفير از ديدگاه عقل و نقل (اسلام و مسيحيت)
7 ـ استنباطهاى كلامى ـ فلسفى ملاصدرا از قرآن كريم در شواهد الربوبيه
8 ـ بررسى انتقادى مكتب تفكيك
9 ـ رابطه عقل ودين از ديدگاه غزالى و ابن رشد
10 ـ نقد تئورى بسط تجربه نبوى
11 ـ سنت گرايى و مدرنيسم
12 ـ اسلام و سكولاريسم با تكيه بر مبانى معرفت شناسى
13 ـ اصول و مبانى حضور دين خاتم در جامعه

مقطع كارشناسى ارشد رشته علوم سياسى
1 ـ مفهوم اصلاح و انقلاب در انديشه سياسى معاصر شيعه ايران
2 ـ مفهوم حاكميت در انديشه هاى سياسى مبتنى بر ولايت فقيه
3 ـ بررسى علل رشد اسلام گرايى در تركيه (با تإكيد بر دو دهه اخير)
4 ـ رابطه دين و سياسيت از ديدگاه امام خمينى (ره) و مهندس بازرگان
5 ـ نقش روحانيت در تحولات سياسى معاصر ايران (انقلاب مشروطه وانقلاب اسلامى با تإكيد بر بحران مشروعيت)
6 ـ اعتبار رإى اكثريت در نظريه هاى جمهورى اسلامى
7 ـ نقش كار ويژه حفظ الگو در رژيم پهلوى در پيدايش انقلاب اسلامى ايران
8 ـ بررسى تطبيقى كار ويژه هاى احزاب سياسى از 20 تا 57 يا دو دهه جمهورى اسلامى
9 ـ مبانى انسان شناختى نظريه ولايت فقيه با تإكيد بر نظريه امام خمينى (ره)
10 ـ رفتارشناسى و جايگيرى نيروهاى سياسى در ساخت نظام ج.ا.ا.
11 ـ مبانى فقهى مشاركت سياسى از ديدگاه مراجع تقليد از 1340 ش به بعد
12 ـ سياسيت و حكومت از ديدگاه علامه سيد حيدر آملى
13 ـ تحولات ديدگاهها و خط مشى سياسى در نيم قرن بعد از رحلت رسول اكرم(ص)
14 ـ نقش حوزه علميه در انقلاب اسلامى
15 ـ توسعه سياسى در نهج البلاغه
16 ـ وجوه سياسى فلسفه شيخ شهاب الدين سهروردى
17 ـ رهيافت اصلى سيد جعفر كشفى در انديشه سياسى
18 ـ نقش اصلاحات سياسى در تداوم نظام جمهورى اسلامى ايران
19 ـ بررسى نقش مجلس شوراى اسلامى در فرايند توسعه ايران (سوم, چهارم و پنجم)
20 ـ مواضع علماى شيعه در دفاع از استقلال ايران معاصر
21 ـ انديشه ها و موانع فقهى سياسى حضرت آيه الله العظمى گلپايگانى (ره)
22 ـ چالش سياست خارجى ج.ا.ا. در افغانستان 1380 ـ 1358
23 ـ خط مشى ها و كار ويژه هاى مجلس شوراى اسلامى در زمينه مسائل سياسى در دو دهه اخير
24 ـ اخلاق و سياست در انديشه سياسى اسلام

مركز مطالعات و تحقيقات اديان و مذاهب
(طرح ها و برنامه ها) تكثيرگرايى دينى از منظر اديان ابراهيمى / رضا گندمى
2 ـ گزارش توجيهى هدف و ضرورت برنامه:
الف) هر چند در سال هاى اخير, تلاش هاى نظام مند و نيز هم انديشى هايى, به منظور يافتن راه حلى براى اين مسئله صورت پذيرفته است, ولى هر يك از ارباب انديشه, به فراخور آبشخور فكرى خود و با نگانى برون دينى و تماشا گرانه در اين راه گام زده اند, و تنها در پاره اى اوقات براى موجه جلوه دادن نظر خود به متون دينى استناد جسته اند. به يقين طرح سوالات برون دينى و يافتن پاسخ هاى درون دينى مى تواند بخشى از اهداف اين تحقيق را برآورده سازد.
ب) تحقيق مزبور مشتمل بر يك مقدمه, چهار بخش, خاتمه (خلاصه و نتيجه گيرى) و نيز يك پوستن است. بخش نخست با عنوان تكثر دينى, جنبه تمهيدى براى مباحث بعدى دارد. در اين بخش, نويسنده پس از طرح مسئله و پژسش هاى موجود در اين زمينه, رويكردهاى مختلف را به بحث مى گذارد. بعد از خاتمه, ترجمه بخشى از كتاب ايان باربور با عنوان ((پلوراليزم دينى)) كه از سوى نگارنده به فارسى برگردانده شده و ناظر به بخش نخست است جهت مزيد اطلاع ضميمه مى شود.
با عنايت به مشخص بودن چارچوب كلى بحث براى نگارنده و نيز گام هاى نسبتا بلندى كه وى در اين زمينه برداشته است اميد مى رود در مدت زمان كوتاهى تحقيق فوق به ثمر برسد.

معارف كلامى شيعه / گروه تشيع
2 ـ گزارش توجيهى هدف و ضرورت برنامه:
اين طرح از سوى سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انسانى (سمت) به مركز پيشنهاد شده است و طرح تحقيق آن تهيه و به سازمان ارسال شده است اميد است اين طرح در اصول خمسه معارف كلامى شيعه با توجه به تمام ديدگاه ها در آن زمينه و بررسى همه جانبه روايات آن باب و توجه خاص به پنج قرن اول هجرى و شبهات امروز تاليف گرديد.

انديشه هاى كلامى قاضى سعيد قمى / مهدى فرمانيان
2 ـ گزارش توجيهى هدف و ضرورت برنامه:
قاضى سعيد قمى, يكى از عارفان و صوفيان شعيى است كه در زمان شاه عباس دوم زندگى مى كرد وى در باب شناخت و صفات خدا, بسيار شبيه اسماعيليه مى انديشيد و خدا را ناشناختنى و توصيف ناشدنى مى داند. در باب ائمه اگر جزء غلات نباشد, يقينا از مفوضه است. شروح وى بر احاديث مشكل كلامى ائمه, از وى يك متكلم ساخته است.

تاريخ تشيع (مجموعه مقالات) / گروه مذاهب
2 ـ گزارش توجيهى هدف و ضرورت برنامه:
اين كتاب به بررسى تاريخ تشيع در شهرهاى بصره, كوفه, بغداد و سارى در قرون اوليه مى پردازد و كميت و كيفيت شيعيان اين شهرها را بررسى مى كند.

علل وعوامل فرقه گرايى / على آقانورى
2 ـ گزارش توجيهى هدف و ضرورت برنامه:
اين اثر پژوهشى است تحليلى ـ گزارشى درباره عوامل و زمينهاى فرقه گرايى و اختلاف مسلمانان پژوهش ياد شده بعد از بيان ديدگاه قرآن و سنت نسبت به اختلاف, و معرفى بنيادهاى نخستين اختلاف مذهبى در بين مسلمانان به ذكر عوامل اصلى بيرونى و درونى, براساس مدارك و شواهد نقلى پرداخته است.
از جمله عواملى كه در اين اثر بررسى شده عبارتنداز:
اختلاف انسانها در بينش ها, طبيعت اختلاف پذيرى متون دينى نقش عوامل سياسى و اختلاف فرقه اى و قبيله اى, تإثير تكامل فرهنگى بر اختلاف و فرقه گرايى.

جامعه شناسى تطبيقى اديان / گروه اديان
2 ـ گزارش توجيهى هدف و ضرورت برنامه:
اين طرح از سوى سازمان گفتگوى تمدن ها به مركز پيشنهاد شده است هدف اصلى اين پژوهش شناخت مشتركات و مشابهت هاى ميان اديان جهانى در زمينه هاى مرتبط با زندگى اجتماعى از طريق مطالعه تطبيقى هم آيين ها و آداب دين هاى آغازين است و هم آموزه هاى رسمى و مكتوب اديان و مذاهب در اين زمينه است.

مطالعه تطبيقى حقوق كيفرى در اسلام و يهوديت / حسين سليمانى
2 ـ گزارش توجيهى هدف و ضرورت برنامه:
نويسنده در اين كتاب با توجه به مطالعاتى كه در رشته حقوق كيفرى و نيز فقه اسلام و يهود دارد, به مطالعه اى تطبيقى در زمينه حقوق كيفرى بين دو دين بزرگ ابراهيمى اسلام و يهوديت, كه بيشترين ارزش را براى شريعت قائل شده اند, پرداخته است. در اين كتاب ابتدا منابع حقوق كيفرى در اين دو دين بررسى مى شود; آن گاه كليات حقوق كيفرى مثل تعريف جرم و مجازات, عناصر جرم, موانع مسئوليت مطرح مى شود ; سپس جرايم و مجازات ها در اين دو آيين بررسى مى شوند; در انتهاى آيين دادرسى كيفرى و ادله اثبات جرم, مطابق اين دو دين, بيان مى شوند.

تصوف (مجموعه مقالات) / گروه مذاهب اسلامى
2 ـ گزارش توجيهى هدف و ضرورت برنامه:
اين كتاب به بررسى عرفإ و صوفيان شيعى پرداخته و افكار و ارائه آنها را كاوش مى نمايد نظريات عرفايى چون رجب برسى, قاضى سعيد, محمد رضا قمشه اى, ابن فهد حلى, ابن ابى جمهور إحسايى, سيد حيدر آملى و... بررسى شده و شريعت از ديدگاه صوفيه, ديدگاه علمإ شيعه نسبت به صوفيه و سرچشمه هاى قرآنى تصوف از موضوعات ديگر اين كتاب است.

اسماعيليه(مجموعه مقالات) / گروه مذاهب اسلامى
2 ـ گزارش توجيهى هدف و ضرورت برنامه:
اين كتاب به بررسى افكار و آرإ بزرگان و فرقه هاى اسماعيليه مى پردازد موضوعات اين كتاب عبارتنداز:
1 ـ خدا و اوصافش از نگاه اسماعيليان
2 ـ نبوت از ديدگاه اسماعيليه
3 ـ امامت از ديدگاه اسماعيليه
4 ـ معاد از ديدگاه اسماعيليه
5 ـ باطنى گرى و اسماعيليه
6 ـ مذهب قاضى نعمان
7 ـ شهرستانى شيعه باطنى يا سنى اشعرى
8 ـ خواجه نصير و اسماعيليه
9 ـ ناصر خسرو, زندگى و انديشه
10 ـ دروزيه
11 ـ قرامطه

پژوهش هاى اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامى استان قم
1. معرفى و نحوه گذران اوقات فراغت جوانان استان قم
2. منابع الگوپذيرى جوانان در انتخاب پوشش و آرايش نامتعارف
3. بررسى ارتباط نظام ارزشى دينى با سازگارى اجتماعى جوانان قم
4. بررسى وضعيت فرهنگ عمومى استان قم
5. علل انتخاب كوفه به عنوان مركز خلافت از سوى حضرت على(ع)
6. بقإ و زوال دولت در انديشه امام على(ع)
7. نظارت اميرالمومنين بر كارگزاران خود
8. رابطه اخلاق و سياست از ديدگاه امام على(ع)
9. امام على(ع) و كرامت انسان
10. حق و تكليف با دو سنجه عقلانيت و عدالت در سپهر انديشه سياسى امام على(ع)
11. زن در نگاه امام على(ع)
12. عناصر نظارتى در حكومت اسلامى از ديدگاه حضرت على(ع)
13. مطبوعات دينى و رسالت ها
14. توسعه فرهنگى از ديدگاه امام خمينى(ره)
15. شرح حال و آثار محمد بن قولويه
16. زندگينامه علمى, رجالى شيخ منتجب الدين

معرفى مركز مطالعات و پژوهشهاى فرهنگى
مركز مطالعات و پژوهش هاى فرهنگى در سال 1379 در راستاى حضور حوزه علميه در جهت پاسخ گويى به سوالات اقشار مختلف جامعه و دفع شبهات از حريم دين مقدس اسلام توسط شوراى عالى حوزه تإسيس گرديد محورهاى فعاليت اين مركز عبارت است از:
1 ـ پاسخ گويى به سوالات دينى كه تاكنون به صورت تخصصى و توسط گروههاى تحقيقى و فضلاى محترم حوزه حدود 4 هزار سوال پاسخ داده شده است.
2 ـ شناسايى استخراج شبهات بر اساس مطالعه و بررسى مواد فرهنگى از قبيل نشريات و مكتوبات رسانه ها و اينترنت و بولتن و ارائه پاسخ هاى عالمانه و منطقى كه در قالب پژوژه اجرا مى گردد و در اين رابطه بالاى 30 پروژه در حال انجام مى باشد (پيوست) كه تعدادى از آنها نيز به اتمام رسيده و بزودى عرضه و منتشر خواهد شد.
3 ـ برگزارى جلسان هفتگى پرسش و پاسخ در حوزه عليمه ـ مدرسه فيضيه ـ جهت انتقال مناسب نظريات و مسائل فرهنگى روز و مطرح در عرصه فرهنگ دينى به اقشار مختلف حوزه در اين مورد تاكنون 23 جلسه برگزار شده است.
4 ـ برگزارى حلقه هاى نقد و بررسى نظريات و شبهات و ارايه نظر توسط اساتيد و محققان حوزوى. در اين مورد تاكنون 42 جلسه به صورت راديويى (راديو معارف) ضبط شده است كه براساس جدول برنامه ريزى شده به صورت منظم پخش مى گردد.
5 ـ بررسى مطبوعات و شناسايى موارد مبهم و شبهه انگيز كه پاسخ هاى مناسب تهيه و جهت چاپ به همان روزنامه و يا ساير روزنامه ها ارسال مى گردد كه فضاى مناسبى در اين مورد ايجاد شده است و تعدادى فراوان نيز به چاپ رسيده است.
6 ـ راه اندازى سايت اينترنت و تإسيس پايگاه به منظور بهره ورى از امكانات اطلاع رسانى و ارتباطات در عرصه فن آورى جديد جهت انقال پيام هاى حوزه. آدرس و نشانى ما در پايگاه عبارت است از:
htpp://www.andisheqom.com
E-mail: howzeh@noornet.net
نشانى: قم, صندوق پستى 3961 ـ 37185تلفن: 7737217 فاكس: 7737213

سلسله نشستهاى انجام شده ((كانون گفتمان دينى))
1 ـ دين و آزادى / حضرت آيت الله مصباح يزدى
2 ـ پلوراليسم دينى / حجه الاسلام و المسلمين صادق لاريجانى
3 ـ گزارش هزاره اديان / آيت الله جواد آملى
4 ـ دين و دموكراسى / حجه الاسلام و المسلمين صادقى رشاد
5 ـ دين و سكولاريزم / حجه الاسلام و المسلمين ربانى گلپايگانى
6 ـ قرائت هاى مختلف از دين / حجه الاسلام و المسلمين واعظى
7 ـ ولايت فقيه / حجه الاسلام و المسلمين ممدوحى
8 ـ رابطه ايران و آمريكا / آقاى دكتر منوچهر محمدى
9 ـ دين و آزادى / آيت الله مصباح يزدى
10 ـ دين و فقه / آيت الله سبحانى
11 ـ دين و راونشناختى / حجه الاسلام و المسلمين غروى
12 ـ منطق فهم قرآن / حجه الاسلام و المسلمين رجبى
13 ـ وظايف روحانيت در دهه سوم انقلاب / آيت الله استادى
14 ـ دين و جامعه شناسى / حجه الاسلام و المسلمين تقى زاده داورى
15 ـ نظام سياسى در حكومت علوى / استاد رحيم پور ازغدى
16 ـ زبان قرآن / آيت الله معرفت
17 ـ دين و اقتصاد / حجه الاسلام و المسلمين مصباحى
18 ـ مصلحت در فقه شيعه / حضرت آيت الله مومن
19 ـ تحريف هاى عاشورا / حجه الاسلام و المسلمين پيشوايى
20 ـ گسترده آزادى مطبوعات / جناب آقاى صفار هرندى
21 ـ مردم سالارى دينى / جناب استاد عميد زنجانى
22 ـ آسيب شناسى تربيت جوانان / جناب آقاى دكتر گلزارى
23 ـ ضمانت هاى اجرايى قانون اساسى / حجه الاسلام و المسلمين كعبى

سلسله نشست هاى انجام شده حلقه نقد

رديف گروه موضوع تعداد جلسات مجرى مدعوين ـ كارشناسان
1حقوق و سياست حكومت دينى, انديشه دينى5باقر زاده
2تربيت و مشاورحجاب4ربانى, طوسى, يوسفى غروى
3حقوق و سياست رابطه ايران و آمريكا1باقرزاده, دكتر منوچهرى
4حقوق و سياست دموكراسى5باقرزاده كعبى, ارسطا, نوروزى
5حقوق و سياست مردم سالارى6باقرزاده كعبى, ارسطا, نوروزى
6حقوق و سياست مردم سالارى دينى5باقر زاده كعبى, ارسطا, نوروزى
7حقوق و سياست پاسخ به سئوالات پيرامون مردم سالارى دينى1باقر زاده كعبى, ارسطا, نوروزى
8دين پژوهى (كلام)پلوراليزم دينى2حسينى دكتر لگن هاوزن
9دين پژوهى (كلام)سكولاريزم5حسينى آقايان: ربانى گلپايگانى
10حقوق و سياست اختيارات رياست جمهورى2باقر زاده آقاى كعبى
11قرآن و تفسيرباطن و تإويل قرآن4كريمى آقايان: دكتر شاكر, بابائى
12قرآن و تفسيرتفسير علمى قرآن6كريمى آقايان: رفيعى, رضائى
13قرآن و تفسيرمنطق فهم قرآن3كريمى آقاى رحيمى
14فقه دين و اقتصاد1علوى آقاى غلامرضا مصباحى
15قرآن و حديث زبان قرآن1كريمى آيه الله معرفت

انجمن خدمات اطلاع رسانى اسلامى
lslamischer informationsdienst e.V. (l.l.D.)

انجمن خدمات اطلاع رسانى اسلامى در سال 1982 تاسيس شد. از آنجا كه مردم آلمان مدام به مراكز اسلامى و مساجد موجود در اين كشور مراجعه مى كنند و خواهان كسب اطلاعاتى درباره دين اسلام هستند, اين انجمن فعاليت خود را در چاپ و انتشار كتب و جزواتى پيرامون دين مبين اسلام متمركز ساخته است.
انجمن خدمات اطلاع رسانى اسلامى خود را چنين معرفى مى كند:

ساختار
((خدمات اطلاع رسانى)) اسلامى به عنوان يك انجمن غير انتفاعى در جمهورى فدرال آلمان به ثبت رسيده است و در نتيجه خود را تابع قانون اساسى آلمان و قوانين و مقررات مربوط به انجمنهاى غير انتفاعى مى داند. هزينه هاى اين انجمن كه منحصرا جنبه عام المنفعه و غير انتفاعى دارد, از طريق دريافت اعانه تامين مى شود.
انجمن وظيفه خود را در آشنا ساختن مردم با دين اسلام, برقرارى تفاهم بين ملل و دوستى در يك جامع چند فرهنگى و چند قومى مى بيند.

ارتباطات
انجمن با بسيارى از مراكز و نهادهاى اسلامى چه در داخل خاك آلمان و ه در خارج از اين كشور در تماس نزديك است. انجمن خدمات اسلامى به ويژه با مركز اسلامى شهر آخن, مسجد بلال و شوراى مركزى مسلمانان در آلمان همكارى مى كند.

اهداف
كاهش تنش و از ميان برداشتن پيشداوريها در مناسبات ميان تمدنهاى شرق و غرب.
حفاظت از محيط زيست در انطباق با احكام اسلامى و با آگاهى از اين كه طبيعت را پروردگار خلق كرده و انسان وظيفه دارد در حفظ آن كوشا باشد.

دستاوردها
انجمن خدمات اسلامى حقوق لازم براى انتشار و توزيع بيش از 50 كتاب, جزوه و نشريه را در اختيار دارد و قسمت اعظم آن را نيز منتشر ساخته است. همچنين به همين تعداد موجودى فيلم و نوار صدا در اختيار دارد كه بخش اساسى آن را سخنرانى ها و گزارشهاى شخصيت ها و دانشمندان بنام اسلامى تشكيل مى دهند كه به مناسبت كنفرانسها و همايشهاى بين المللى در داخل و خارج از آلمان ايراد و تهيه شده اند.
علاوه بر اين, در پاسخ به پرسشهايى كه از جانب افراد و مجامع غير مسلمان به عمل مىآيند, اطلاعاتى پيرامون اسلام و كشورهاى مسلمان تهيه و در اختيار علاقمنندان گذاشته مى شوند.
انجمن خدمات اسلامى همچنين ناشر ((مجله اسلامى)) است كه ساليانه در ده نوبت به زبان عربى منتشر مى شود و در داخل و خارج آلمان از اعتبار علمى برخوردار است. اين انجمن در نظر دارد, اين نشريه را در آينده به زبان آلمانى نيز به چاپ برساند.

گفتمان بين فرهنگى و بين مذهبى
يكى ديگر از هدفهاى انجمن اطلاع رسانى اسلامى برقرارى گفت و شنود با وابستگان به ساير اديان به منظور ايجاد تفاهم و همزيستى مسالمتآميز با آنهاست.
احترام به افرادى كه دين و عقيده ديگرى دارند, شرط ايجاد اين وضع است. در تنوع اجتماعى كه در حال حاضر در آلمان و نيز در تمام اروپا ايجاد شده است, اسلام موقعيتى مناسب يافته است تا در اين جامعه چند فرهنگى و چند مذهبى سرمشق و مشوق سايرين باشد.

ادبيات مربوط به اسلام
انجمن اطلاع رسانى اسلامى از آنجا كه در اين كشور طى سالهاى اخير ميزان تقاضا براى كسب اطلاعات جامع درباره اسلام به نحو چشمگيرى افزايش يافته است, به گسترش بخش آلمانى زبان خود دست زده و جزوه اى متعددى درباره اصول و مبادى دين اسلام منتشر ساخته است.
علاوه بر اين, بسيارى از مسلمانانى كه طى سالهاى مديد در آلمان زندگى مى كنند, به دانش بيشترى درباره اسلام نياز دارند تا در اين جامعه غير مسلمان, هويت دينى خود را از دست ندهند. بخش ديگرى از انتشارات اين انجمن تامين اين نيازمندى است.
e.V. (l.l.D.) P.O.Box 727 52008 Aachen Fax: 0241/53 88 87 lslamischer lnformationsdienst


منبع : دبیرخانه دین پژوهان کشور
 نظرات کاربران 
نام و نام خانوادگی لطفا نظرتان رو درباره این مطلب وارد نمایید*
پست الکترونیکی
لطفا عبارت بالا را وارد نمایید(سیستم نسبت به کوچک یا بزرگ بودن حساس نمی باشد)

تازه ترین مطالب
نشاني: قم، خیابان شهید فاطمی (دورشهر) بین کوچه 21 و 23 پلاک 317
تلفن: 37732049 ـ 025 -- 37835397-025
پست الکترونيک : info@dinpajoohan.com
نقل مطلب با ذکر منبع آزاد است
کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به دبیرخانه دین پژوهان کشور می باشد