العربی   اردو   English   فارسی درباره ما     تماس با ما     اعضای موسسه
دوشنبه 3 مهر 1396
تلگرام  اینستاگرام  آپارات  گوگل پلاس دین پژوهان  ایمیل دین پژوهان
کد : 13549      تاریخ : 1393/11/6 10:23:37      بخش : متن خبرنامه دین پژوهان print
اخبار دين پژوهي خبرنامه دين پژوهان ـ شماره 10 ـ مهر،آبان 1381
اخبار دين پژوهي

 

نشست مقدماتي كنگره
جهاني شدن، دين، فرصت ها و چالش ها

نشست مقدماتي جهاني شدن و دين ،فرصت ها و چالش ها در نيمه ماه مبارك رمضان به همت دبيرخانه دين پژوهان كشور و مؤسسه فرهنگي انتظار نور برگزار شد كه در اين نشست ابتدا جناب آقاي صاحبي (دبير دبيرخانه دين پژوهان كشور) و جناب آقاي دكتر معيدفر و تني چند از پژوهشگران و محققان حوزوي و دانشگاهي به سخنراني پرداختند كه چكيده سخنان به شرح ذيل مي باشد:

چكيده سخنراني جناب دكتر معيد فر
(تحليل جامعه شناختي پديده جهاني شدن)

اين نوشتار در پي تحليل جامعه شناختي پديده جهاني شدن است.
فرآيند جهاني شدن از كثرت «به معناي اجتماعاتي كه كوچك و داراي فضاي محدود و بسته اند» آغاز و به وحدت مي رسد و مجدّداً به كثرت منتهي مي شود; زيرا اجتماعات كوچك به قدري برزگ مي شوند كه امكان شكل گيري يك هويت جمعي جهاني وجود ندارد. اين تبديل به كثرت مجّدد، كثرتي غير از كثرت اوليّه است.
از آن جا كه بشر داراي دو وجه عقلاني و عاطفي است، پيش بيني مي شود كه به دليل فقدان عرصه هاي عاطفي در زندگي و معيشت امروز خويش در ادامه اين فرآيند، بيش از گذشته محتاج شرايطي مي شود كه در او عواطف يا پيوندهاي او را با انسانيت تقويت بكند. به عقيده جامعه شناسان آن چيزي كه در اجتماع، هويت هاي جمعي را بيشتر از همه در فرد تقويت مي كند، وجه ارتباط انساني است، كه بين افراد برقرار مي شود. بنابراين، پيش بيني ما اين است كه در فرآيند جهاني شدن، اين فرآيند كثرت، مجدّداً نيازمند نوعي وحدت است; و با توجه به اين كه ان ابعاد هويتي پيشين بشر، مثل قوميت و مليت و امثال آن به خاطر گسترش جهاني شدن دچار زيان و آسيب هاي فراوان شده، تنها عاملي كه مي تواند به بشر براي رسيدن از كثرت مجدّد به وحدت كمك برساند، دين و مذهب است. منتهي بايد توجه داشت كه بايد مذهب داراي ويژگي هاي خاصي باشد، تا دچار مشكلات مسيحيت نگردد.

نسبت جهاني شدن و حكومت جهاني حضرت ولي عصر(عج)
حجت الاسلام دكتر لك زايي

حكومت اسلامي داراي دو ركن است; رضايت الهي و كسب رضايت مردمي. در حالي كه از منظر ليبرال دموكراسي، براي مشروعيت حكومتها، تنها رضايت مردمي كافي است. نتيجه اين مي شود كه حكومت اسلامي دموكراتيك هست، ولي حكومت دموكراتيك، اسلامي نيست. همچنين قانون مورد عمل و مبناي نظم فردي، اجتماعي و بين المللي در دو مكتب، مشترك نيست. قانون در جامعه اسلامي مبتني بر وحي، اصالتاً قرآن و «سنت» است، و قرار دادهاي اجتماعي در چار چوب «حدود الهي» معنا مي يابد، در حاليكه در نظامهاي ليبرال دموكراسي، قرار داد اجتماعي مبناي قانونگذاري است.
با توجه به آنچه، «جهاني شدن»، اعم از اين كه به يك فرآيند اشاره داشته باشد يا پروژه اي برنامه ريزي شده به شمار آيد، در نسبت سنجي حكومت جهاني امام مهدي (عج) داراي تعارضات بنيادي و روبنايي خواهد بود. حكومت جهاني امام مهدي (عج) مبتني بر آموزه هاي و حياني و ديني است، در حالي كه «جهاني شدن» پيامد و حاصل آگاهانه و ناآگاهانه پيشرفتهاي سياسي، اقتصادي، تكنولوژي و در ارتباط با نظام سرمايه داري و سلطه طلبي است.

مفهوم و ويژگيهاي جهاني شدن

جيمز روزنا براي توضيح مفهوم جهاني شدن، آن را در مقابل محلي گرايي قرار داده است. به نظر وي نه هنوز فرايند جهاني شدن تمام شده است تا بگوييم همه چيز در حال جهاني شدن است و نه محلي كردن بر آن فائق آمده است تا بتوانيم بگوييم فرايند جهاني شدن متوقف شده است; بلكه اين دو با يكديگر رابطه ديالكتيكي دارند. بنابراين روزنا اصطلاح جديدي با عنوان «واهمگرايي» را براي توصيف وضعيت جاري جهاني شدن بكار مي برد. واهمگرايي مركب از دو كلمه واگرايي و همگرايي است. واگرايي مترادف محلي كردن است; در حالي كه همگرايي به جاي واژه جهاني شدن بكار رفته است. به نظر روزنا در آينده نيز اين دو در كنار هم خواهند بود. جهاني شدن و محلي كردن با يكديگر هم زيستي خواهند داشت، در حاليكه اولي عمل دومي را تعيين خواهند نمود.
به نظر برخي از صاحبنظران جهاني شدن تنها به سود كشورهاي داراي اقتصاد قدرتمند تمام مي شود. و عملاً موجب به انزوا كشيدن و حاشيه نشيني كشورهاي داراي اقتصاد ضعيف خواهد گرديد.
اما به نظر برخي ديگر، جهاني شدن جنبه هاي مثبتي دارد كه عبارتند از: باز شدن اقتصادها و فرهنگهاي ملي در ابعاد داخلي و خارجي _ رشد منطقه گرايي در پي تهديد بازارهاي ملي كشورها _ رونق پيداكردن برخي شهرها و واحدهاي منطقه اي به عنوان مراكز اقتصادي جهان _ انتقال تكنولوژي به كشورهاي در حال توسعه و...
اما ابعاد منفي جهاني شدن عبارتند از: حاكميت خط مشي واحدي كه متأثر از فرهنگ غربي بويژه آمريكاي شمالي است، اين نگراني را پديده فن آوري جديد به عنوان ابزاري براي استعمار نوين است، نابودي شاخصهايي كه به فرهنگ بومي رنگ بوي جهاني مي دهد كه فرهنگ جهاني قالب و مشترك آينده انسان قرارگيرد و...

حكومت جهاني امام مهدي (عج)

حكومت جهاني امام مهدي (عج) پاسخي است به نگراني بشر از آينده خود، شيعيان آينده روشني را براي زندگي انسان پيش بيني مي كنند. اميد به زندگي، در قالب «انتظار فرج» به زندگي شيعيان معنا و گرمي مي بخشد.
اگر انقلاب ارتباطات، تكثر و افزايش تعداد بازيگران بين المللي، انقلاب انفورماتيك، بين المللي شدن اقتصادهاي ملي، … آلودگي محيط زيست، بحران بدهي ها، گسترش گرسنگي و فقر و تضعيف حاكميتهاي ملي زمينه هاي جهاني شدن كنوني را فراهم كرده است، شكوفايي در واقع انقلاب علمي زمينه ساز حكومت جهاني حضرت ولي عصر(عج) خواهد بود.
با اين تفاوت كه شكوفايي دانش امروز انسانها، عمدتاً متوجه مسائل دنيوي است، در حالي كه شكوفايي دانش در عصر ظهور، جامع مسائل دنيا و آخرت خواهد بود.
امام باقر (ع) در اين زمينه مي فرمايند: «قائم ما، به هنگام رستاخيز خويش، نيروهاي عقلاني سوده ها را تمركز دهد و خردها و دريافتهاي خلق را به كمال رساند» و «در زمان مهدي، به همه شما حكمت و علم بياموزند تا آنجا كه زنان در خانه ها، با كتاب خدا و سنت پيامبر، قضاوت كنند.»
و توسعه اقتصاد در عصر مهدي (عج)، توسعه اي است مبتني بر تسخير طبيعت و توليد كالا و نيز توزيع ومصرف درست و مطابق عدالت. در نتيجه: محور توسعه فرهنگي، علمي و ديني در حكومت جهاني امام مهدي (عج) علم و دانش فراگير خواهد شد. در حالي كه هم اينك دانش پيشرفته در انحصار كشورهاي خاصي است.
محور توسعه اقتصادي و معيشتي در حكومت جهاني امام مهدي (عج)، با توسعه در دانش و عقل و خرد آدميان، تمامي ظرفيتهاي اقتصادي طبيعت كشف خواهد شد، و سيستم توزيع نيز درست عمل خواهد كرد; بنابراين از شكافهاي اقتصادي و معيشتي اثري نمي ماند. در حالي كه نظام اقتصادي حاكم بر جهان كنوني داراي شكافهاي اقتصادي وحشتناكي است. …
محور توسعه اخلاقي، اجتماعي و امنيتي حكومت جهاني امام مهدي (عج) مبتني بر اخلاق است. در حالي كه در جهان كنوني، از بحران معنويت در رنج است و همينطور امنيت چه در سطح فردي و عمومي و ملي و جهاني به خطر افتاده است، بر خلاف سيستم كنوني كه امنيت فقط در خصوص پنج كشور داراي حق و توانست. در حالي كه حكومت جهاني امام مهدي (عج) امنيت براي همه انسانها يكسان وجود خواهد داشت .

سخنراني دكتر صدرا

شكي نيست كه انديشه، يكي از عناصر تأثير گذار در تحولات تاريخ است و ساير عوامل، مستقيم يا غير مستقيم، تحت تأثير انديشه و تابع متغير انديشه اند.
در اين نوشتار درباره فلسفه سياسي (انديشه سياسي) به بحث مي پردازد. جهان گرايي و جهاني سازي و جهاني شدن يك فرآيند در حال پيش رفت است و مجموعه اين ها، هم يك واقعيت است و هم يك حقيقت. مهدويت از طرفي يك گرايش، يك نگرش و از طرفي ديگر، يك نظريه است. از نظر ما در نظام مهدويت دو بعد آمادگي انسان و خواست الهي تاثير گذار است. بحث مهدي اختصاص به شيعه و اسلام و مكاتب الهي ندارد; بلكه عام است و در دنيا شاخص هاي خاص خودش را نيز دارد; منتهي هر چه به طرف شيعه مي آيد، روشن تر مي شود; و الاّ در همه جا اصل قضيه وجود دارد.
ما با دو مقوله و نكته رو بروييم: يكي مقوله «نويد» و نكته ديگر، «اميد» است. اميد به وسيله همين نويد ايجاد مي شود و افزايش هم پيدا مي كند; به دو دليل كه يكي از آن دو، آزمايش شدن انواع «ايسم» هاست كه به بن بست رسيده اند و بشر از همه آن ها نااميد شده است.
نظام مهدوي، جهان گرايي و جهاني سازي شبيه همند _ با توجه به بعد جهاني قضيه _ ; اما جهاني بودن اين ها با هم تفاوت ماهوي دارد. هر پديده سياسي سه مرتبه وجودي دارد و بايد به سه سؤال پاسخ داده شود; از اين رو براي روشن شدن تفاوت بايد درباره چرايي (به چه علت و غايتي مهدويت و به چه علت و غايتي جهاني سازي؟)، چيستي (بايد مفهوم مشخص شود; و الا شبهه ايجاد مي شود و مقوله ها خطا مي شوند; مثل مفهوم عدالت) و چگونگي (ساختار و راه بردها چيست؟) اين مسأله بحث شود.
ما دو نوع سياست داريم: يك سياست طبيعي و يك سياست انساني، يكي از اركان سياست طبيعي، جهاني سازيست، كه بايد آن را در انديشه هاي «ماكياولي» جستجو كرد. يكي از تقسيمات سياست طبيعي، توسعه است و الان اروپا پيش تر و داعيه دار آن است و تعبيرش به گونه اي جهاني سازي اقتصاد است. و باديد تنازعي، مسأله را مطرح مي كند و به دنبال تسلط و استثمار، استيلا و استكبار نهايتاً حقير كردن ملت ها و فرهنگ هاي ديگر است.
جهان گرايي مهدوي يك مقوله است و آن نظام جهاني سازي مقوله اي ديگر. خود جهاني سازي مطالبي را در پي دارد كه يكي از آن ها توسعه است كه بيش تر به فكر توسعه اقتصادي و مادّيست; امادر مسأله مهدويت، توسعه همراه با تعادل فرهنگي و تعادل اقتصادي و سياسي، هرسه، در نظر گرفته مي شود كه بايد تحقق پيدا كند تا ناهنجاري را كنترل بكند. در تفكر مهدوي، همبستگي انسان مّد نظر است، و اصلاً سلطه معنا ندارد; بلكه هدايت و رهبري جامعه مّد نظر است و در آن، «سيستم شبكه اي» بيش تر لحاظ مي شود تا «سيستم سلسله مراتبي».
نهايتاً نظام مهدوي، نظاميست متعادل و متعالي، نه نظام متنازع و به تعبيري تك ساختي; كه در زندگي بشر ناسازگاري و ناهنجاري وجود داشته باشد و اين مشكلات با جهاني سازي قابل حل نيست; بلكه بيش تر خواهد شد.
بحران بشر، بحران معناست و اين ها همه صورت است، و به نظر مي رسد مهدويت، كانون معنويت است و در اين مسابقه، كسي پيروز ميدان است كه بتواند در زمينه معنويت و رشد متعالي انسان نظراتي را ارائه كند و در كنار تكنولوژي ورشد مادّي بتواند علاوه بر اين ها، معنويت را تعريف كند. بين مادّيت و معنويت تعادل بر قرار بكند. هر چند بعد نظري مهم است; اما در مقام عمل بسيار مهم تر است كه اين تعادل ايجاد بشود

همايش علمي، ديني
«چهارمين كنگره دين پژوهان»

وزارت ارشاد اسلامي جمهوري اسلامي ايران در صدد است تا در اواسط زمستان سال جاري (بهمن ماه) چهارمين كنگره دين پژوهان را با عنوان «جهاني شدن و دين، فرصت ها و چالش ها» برگزار كند. اين همايش علمي. ديني در چندين محور مختلف اجرا مي شود كه محورهاي اصلي آن عبارتنداز «آثار جهاني شدن بر زندگي ديني».«انديشه هاي جهانگرايانه در اديان» و «آينده اديان در فرايند جهاني شدن». در اين همايش علمي ديني موضوعات محوري گوناگوني نيز مورد بحث و بررسي قرار خواهند گرفت. مباحث جهاني شدن و دين و چگونگي همگرايي آنان با يكديگر و تأثيراتي در كه جهاني شدن بر مقوله دين و زير مجموعه هاي آن مي گذارد. از جمله مباحث محوري اين همايش خواهد بود.
هر چند جهاني شدن از مقوله هاي مهم و مطرح در مجامع علمي و آكادميك جهان اسلام است، اما تاكنون جهان اسلام فاقد پاسخي يكدست به اين مقوله بوده است. متفكران مسلمان هر كدام از زواياي متفاوت به طرح و بررسي اين مقوله پرداخته اند. در مجموع مي توان اين ديدگاه ها را در دو طبقه كلان جاي داد:
1ـ ديدگاهي كه جهاني شدن را در چارچوب يك «پروژه غربي» تعريف كرده، بر ضرورت مقابله با آن تأكيد مي كند;
2ـ نظرياتي كه در چار چوب خوشبينانه طرح مي گردد و جهاني شدن را يك «پروسه طبيعي» تلقي مي نمايند. نگرش دوم اساساً به ضرورت مواجهه منفي و يا مقابله با فرايند جهاني شدن اعتقاد ندارد; در حالي كه نگرش نخست ضرورت مقابله را مطرح مي كند و بيش ترين نقطه تمركز بحث را روي مكانيزم هاي ممكن براي مقابل قرار مي دهد.
در اينجا توصيه به برخورد عقلاني و آرام با جهاني شدن است; زيرا با نگرش ستيزه جويانه، دو هزينه را بايد پرداخت:
1ـ هزينه كم رنگ كردن استراتژي هاي جهاني شدن. 2ـ هزينه تقويت ارزش هاي خودي. ولي اگر برنامه جهاني شدن را كه در حقيقت همان نظام بين المللي است بپذيريم و با شيوه مسالمت آميز با آن برخورد كنيم، مي توانيم ارزش ها و دين خود را حفظ كنيم; زيرا جهاني شدن با دين ما سروكار ندارد; بلكه فرآيندي است كه با انديشه ها و رفتارهايي مي جنگد كه مغاير منافع جهاني شده است.
اما اين تنها يك بعد قضيه است. در مقابل كساني هم امكان مقابله با جهاني شدن را مطرح مي نمايند. در اين جا پاسخ اسلامي به جهاني شدن را از منظر انديشمندان اسلامي، نظير دكتر حنفي، ابوربيع، برهان غليون، دكتر نصر و ديگران مرور خواهيم كرد.
ابراهيم ابوربيع كه از محققان مسلمان و استاد حوزه مطالعات اسلامي مسيحي است، ضمن تاكيد بر ضرورت ارايه پاسخ اسلامي به جهاني شدن، روشنفكران مسلمان را به اتخاذ نگرش انتقادي نسبت به اين مقوله فرا مي خواند. وي به صراحت اظهار مي دارد; «مايلم اين نكته را ابراز دارم كه چشم انداز اسلام نسبت به اقتصاد و اجتماع از سوي طرفداران جهاني شدن، جدي گرفته نشده و اين امر معلول فقدان درك و ارزيابي دقيق و انتقادي اين پديده در جوامع اسلامي است». ابوربيع يك پاسخ سه مرحله اي را در مقابل جهاني شدن مطرح مي كند:
1ـ باز سازي ابعاد تجويزي و تشريعي اسلام، با توجه به نفي اقتدار گرايي موجود در جهان اسلام. به نظر ابوربيع در حالي كه اسلام بيش از هر دين و فرهنگ ديگري، آزادي، مساوات و برابري را مورد توجه قرار داده، مسلمانان از نظر عملي با تناقض زندگي نموده اند. فرايند جهاني شدن از طريق ترويج ليبراليسيم، فشار مضاعفي را بر جوامع اسلامي وارد مي كند. روشنفكران مسلمان مي توانند با بازسازي شريعت اسلامي، روح مساوات طلبي و آزادي خواهي اسلام را به جوامع مسلمان و جامعه بشري عرضه دارند.
2ـ نگاه تاريخي به تحولات سياسي، فلسفي، اجتماعي و اقتصادي غرب. در اين جا در واقع نويسنده، غرب شناسي و شناخت ماهيت غرب، اهداف و منافع غرب، شعارها و رفتارهاي غرب را جهت آشنا نمودن جوامع غير غربي، به ويژه جوامع اسلامي، مورد توجه قرار مي دهد. وي بر اين نكته تأكيد مي كند كه عدم ارتباط با غرب و اين كه جوامع اسلامي هيچ گونه نيازي به غرب ندارند، گفتار ساده لوحانه است. اما اين تعامل مي بايستي همراه با درك و شناخت ماهيت غرب باشد. بالاخره غرب از نظر فرهنگي، سياسي و اجتماعي، مراحل مختلفي را پشت سر گذاشته كه آخرين مرحله جهاني شدن است. در اين جا از منظر تاريخي، نويسنده مشكل اسلام را با جهاني شدن، تكرار گفتمان رايج روابط اسلام و مدرنيته تلقي مي كند.
3ـ از نظر ابوربيع آموزش و اصلاح سيستم آموزشي در جهان سوم و به ويژه كشورهاي اسلامي است. وي وضعيت كنوني آموزش در كشورهاي اسلامي را با اشاره به تاريخ آموزش در هند تحت استعمار توضيح مي دهد. مي گويد: سيستم آموزشي در اين كشورها يا كاملاً غير بومي و متناقض با فرهنگ اسلامي است، يا اين وجه آموزش آن چنان كم رنگ و ناتوان است كه عملاً فرزندان اين جوامع نسبت به فرهنگ بومي خود، احساس غربت و ناآشنايي مي نمايند. آموزش در اين كشورها با هدف غربي سازي، برنامه ريزي مي شود ودر اغلب اين كشورها، سيستم آموزشي بيشتر فرزندان و نه توده ها را تحت تربيت و آموزش مي گيرد.
پيشنهاد ابوربيع اصلاح آموزش و سيستم آموزشي در كشورهاي اسلامي است; به گونه اي كه نظام آموزشي قبل از هر امري به تقويت فرهنگ اسلامي، فرهنگ سازي جديد در چار چوب باورهاي ديني و ضرورت هاي عصر جديد، بينديشد. با تعميق فرهنگ بومي، از استحاله فرهنگ ديني در مواجهه با جهاني شدن فرهنگ سرمايه داري مي توان جلو گرفت.
دكتر نصر پاسخ اسلامي به تجدد را در دو مرحله مطرح مي كند. به بيان ديگر به نظر اين پژوهشگر، جهان اسلام و جوانان مسلمان براي مواجهه منطقي و مناسب با تجدد، مي بايستي دو گام اساسي را بردارند:

1ـ شناخت غرب

ضرورت شناخت غرب از نظر دكتر نصر، اولين و مهم ترين گام در رويارويي با تجدد است.
جهان اسلام و جوانان مسلمان، فاقد درك روشن و بينش درست در مورد غرب مي باشند. «كشورهاي اسلامي سخت براي صنعتي شدن تلاش مي كنند; بدون اين كه پيامدهاي صنعتي شدن از نظر فرهنگي و مذهبي را مورد توجه قرار دهند. اين امر ضرورت صورت بندي جديد تلقي اسلامي از تكنولوژي و فرهنگ غرب را مطرح مي كند، اما متأسفانه بخش اعظم جهان اسلام هنوز فاقد دانش و درك عميق از غرب است; در حالي كه عميقاً از انواع آراء، انديشه و محصولات و مظاهر تمدن غرب، از اتومبيل گرفته تا كامپيوتر و سينما و تا ادبيات و آراء فلسفي، اقتصادي و سياسي تأثير پذيرفته اند».
دكتر نصر مرحله دوم پاسخ اسلامي به تجدد را پس از شناسايي تعارض اسلام و تجدد، متوجه درون جامعه اسلامي و پايه هاي فكري، فلسفي انديشه اسلامي مي داند. تعميق بينش ديني، تقويت و استحكام مباني فكري و تقويت ايمان ديني جوان مسلمان در برابر تعارضات و نقاط چالش آور غرب، مرحله دوم از پاسخ اسلامي است كه مورد تأكيد و توجه نصر قرار مي گيرد. مي گويد: «مهم ترين پاسخ جوان مسلمان اين است كه بيش از هر چيز قوت ايمان خود را حفظ كند و اعتمادش را به صدق و اعتبار وحي اسلامي از دست ندهد... مسلمين ابتدا بايد به معارضه تجدد با نفس دين پاسخ دهند و آن گاه به معارضه اي كه دنياي متجدد علي الخصوص با وحي اسلامي دارد، بپردازند و در اين راستا تقويت ايمان ديني و استحكام اعتقاد جامعه اسلامي به مباني ديني از اهميت جدي برخوردار مي باشد».
ماهاتير محمد، نخست وزير مالزي، ضمن هشدار به طرفداران جهاني شدن، نسبت به آماده سازي خود براي سوء استفاده از بازار جهاني بدون مرز، مي گويد: «مسلمانان نبايد روند جهاني شدن را رد كنند; بلكه بايد با كوششي هماهنگ بر تعريف مفاهيم آن تأثير بگذارند، و آن را قانونمند سازند، پايه هايش را تغيير دهند و شكل تازه اي بدان بخشند... لازم نيست كه جهاني شدن به معناي داشتن جهاني بودن مرز باشد; مرزها مي توانند همچنان سرجاي خود باقي بمانند و بايد همچنان مورد احترام نيز باشند، اما با فناوري مدرن، اطلاعات با همه اشكال خود، مي تواند بدون هيچ محدوديتي از مرزها بگذرد. اما مسلمانان مي توانند نرم افزارها و حتي سخت افزارهايي بسيارند كه دست كم برخي از عناصر ناپاك را از اين اطلاعات دور نگاه دارد.»
حنفي در بحث جهاني شدن براي جايابي رابطه اسلام و جهاني شدن ابتدا به طرح نظريات مي پردازد. وي از دو دسته نظريه عام، با عنوان ديدگاه راست و ديدگاه چپ ياد مي كند. ديدگاه راست به نگرشي مثبت و جانبدارانه از جهاني شدن مي انجامد; در حالي كه ديدگاه چپ با نوعي نگرش منفي و انتقادي همراه مي گردد. وي در يك گونه شناسي نسبتاً دقيق تر و جزئي تر هر دو ديدگاه چپ و راست را در دو طبقه و نيز مجموعه جاي مي دهد.
حنفي جهاني شدن را يك فرايند فراگير و همه بعدي مي داند كه با آثار اقتصادي، سياسي، فرهنگي و هويتي همراه مي باشد. در بعد اقتصادي، توسعه تجارت آزاد و دستيابي به بازارهاي چهار سوم و تأمين مواد خام نفتي و غير نفتي از اين كشورها مورد توجه است; در بعد سياسي مهم ترين هدف جهاني شدن، ترويج ليبراليسم سياسي است.

نخستين فيلم بلند انيميشن از زندگي حضرت محمد (ص)(1)

نخستين فيلم بلند پويانمايي از زندگي حضرت محمد (ص) در دو نسخه به زبان هاي عربي و انگليسي و با مدت زمان 90 دقيقه ساخته شد.
به گزارش خبرگزاري رويتر از دوبي اين فيلم كه فيلمنامه آن توسط دانشگاه الازهر مصر مورد تأييد قرار گرفته است، به زودي در كشورهاي اسلامي به نمايش در خواهد آمد. اين خبرگزاري نامي از تهيه كننده يا كارگردان آن به ميان نياورده اما به نقل از كارگردان اين فيلم دليل روي آوردن به سينما پويانمايي را براي به تصوير كشيدن زندگي حضرت محمد (ص)، نزديكي اين قالب به قلوب كودكان و نوجوانان ذكر مي كند.

اولين نشست تخصصي
بررسي تئوري حكومت ديني
از نگاه امام خميني(2)

اولين نشست تخصصي «بررسي تئوري حكومت ديني از نظر امام خميني» با هدف تبيين ديدگاه حضرت امام در مبحث تئوري حكومت ديني در تيرماه سالجاري در باشگاه انديشه واقع در ميدان فلسطين برگزار شد. اين نشست كه با حضور انديشمندان و صاحب نظران توسط معاونت پژوهشي مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خيميني تدارك ديده شده است. در هر نوبت طي چهار جلسه از يكي از استادان و متفكران مصاحبه بعمل مي آيد و سپس خلاصه آن در اختيار استادان مدعو قرار مي گيرد. مدعوين در روز جلسه ديدگاههاي خود را مطرح كرده و در تعامل و يا تقابل آن بحث و گفتگو مي كنند. يكي ديگر از اهداف برگزاري اين نشست تخصصي علمي توجه بيشتر به دكترين خاص حضرت امام درباره توسعه و آسيب شناسي فرهنگ و دين است مديريت اين نشست، از يكصد و بيست تن از متفكران مصاحبه بعمل آورده و همگي به اتفاق بر ضرورت پرداختن به دكترين خاص امام از اين زاويه تأكيد داشتند تا ضمن ايجاد وفاق ميان انديشه ها، چالشهاي آينده را نيز بتوان با آن پاسخ داد و همچنين شبهات مطرح شده در مواجه با انديشه امام مرتفع گردد.
در اولين نشست تخصصي _ علمي بررسي تئوري حكومت ديني از نگاه امام خميني (ره) بيست و پنج تن از متفكران از دانشگاه ها و مراكز علمي حضور داشتند. در ابتدا حجت الاسلام موسوي خوئيني ها به طرح حكومت ديني از منظر امام و ماهيت آن پرداخت. وي در بخشي از سخنان خود گفت: امام فرمودند حكومت ديني اين است كه در جامعه فقر نباشد، حاكم با مردم يكسان باشد و... لذا حكومت يك امر عرفي عقلائي است. امام مي گويد حكومت ديني حكومتي است كه در آن همه ايده الها و آرمانها رعايت شود و منظور اصلي پياده شدن اسلام است نه شكل خاصي از حكومت...
حكومت ديني امري عرفي است. دين ضد حكومت نيست چرا كه ضد فطرت و امور معموليه نيست... حكومت ديني بايد انتصابش از جانب خداوند باشد... در حكومت اسلامي هرگز فاصله طبقاتي وجود نخواهد داشت و تقريباً همه در يك سطح زندگي خواهند كرد...
امام مي فرمايد من در آينده حكومت نقش هدايت را دارم و نقشي در خود حكومت ندارم... اين جملات تعريف حكومت ديني را با خود دارد....
در طول جلسه بحثهاي زيادي از شكل حكومت، عرفي بودن يا نبودن حكومت قدسي بودن يا نبودن حكومت ديني، نگرش امام نسبت به حكومت ديني و... مطرح شد.
حجت الاسلام خوئيني ها نيز در جهت دهي بحث حاضران به سمت حكومت ديني از منظر امام و ماهيت حكومت ديني و آسيب شناسي ديني توضيحات مبسوطي بيان كردند. بعد از آن تعدادي از شركت كنندگان به سخنراني پرداختند.
از جمله آقاي دكتر فوزي طي سخناني اظهار داشت: در ارتباط با حكومت ديني چند ديدگاه وجود دارد. ديدگاه اول معتقد است كه حكومتي ديني است كه حاكم آن ديني باشد. ديدگاه دوم، قوانين را در حكومت ديني مهم مي داند و ديگاه سوم معتقد است وقتي مردم در يك حكومت مسلمان باشند آن جامعه خود به خود ديني است و به حكومت ربطي ندارد. ما بايد ببينيم كه منظر و ديدگاه امام با كداميك از اينها منطبق يا نزديك است... فقها در ارتباط با دين بحثهاي مختلفي دارند كه خود منشاء اختلافات گوناگون است. به نظر مي رسد ما بايستي پيرامون نگرش امام در ارتباط با حكومت ديني بحث كنيم... امام مجتهدي اصولي است. فقها به دو دسته اصولي و اخباري تقسيم مي شوند ما بايد جايگاه امام را بدانيم كه كجاست و نحوه نگرش امام به سياست چگونه است در هر حال امام معتقد است كه حكومت ديني حكومتي است كه قوانين اسلام در آن اجرا شود...
سخنران ديگر خانم جعفري بود كه طي سخناني گفت: مسائل سياسي فوق العاده مسائل متغيري هستند... در مصدر سياست هر نوع پيش فرضي و هر نوع احتمالي قابل تصور است... در واقع اينجاست كه ما با نوع تلفيق دين يا حكومت مواجه مي شويم يعني در صحنه عمل و اجرا. چه كسي مي خواهد تشخيص دهد كه آيا اين ديني است يا نيست؟... در صحنه تصميم گيري هاي دسته جمعي به خصوص جائي كه متغيرها غير ديني هستند انسان دچار ترديد و اشكال مي شود...
آقاي طالبي نيز طي بياناتي گفت: حكومت مقدم بر دين نيست. بايد مشخص شود كه مرزبندي از عرف چيست؟ آيا حكومت و دين در طول هم هستند يا در عرض هم؟ بحث جهت گيريها و اهداف حكومت چيست؟ آيا بايد در قالب مكتب سياسي مطرح شود؟ ما بايد ببينيم حوزه دين در كجاست و رابطه منطقي بين دين و عرف كجاست... بهترين سعادت براي يك جامعه آن است كه دين اجرا شود...

اعتراض گروه هاي مسيحي به آموزش قران در دانشگاه هاي آمريكا(3)
پس از آن كه گروه هاي تحقيقاتي آموزش عالي آمريكا تصميم گرفتند، به منظور شناخت بيشتر اسلام دو واحد درسي، به نام (آشنايي با قرآن)، در برنامه هاي درسي دانشگاه هاي آمريكا بگنجانند، گروه هاي مسيحي افراطي در طي اعتراض هاي مكرر و تنظيم شكايت مانع از عملي شدن اين كار در دانشگاه ها شدند.
اين در حالي است كه دانشگاه (Chapel Hill) آمريكا، چهارهزار و دويست مترجم زبردست را براي ترجمه قرآن از عربي به انگليسي استخدام كرده بود و از آنها خواسته بود تا با ترجمه اي روان متون قرآن را براي تدريس در دانشگاه ها آماده نمايند. اما شكايت گروه هاي افراطي مسيحي كه اين عمل را تبليغ براي اسلام خوانده اند مانع از ادامه كار شده است. همچنين تدريس كتاب «نزديك شدن به قرآن» نوشته ميخاييل سلز (Michael Sales)، نيز بر اساس راي دادگاه جزو دروس اختياري دانشگاه ها شد و دانشجويان ملزم به گذارندن آن نخواهند بود.

روحانيون مسلمان هلندي
ملزم به استفاده از زبان آلماني شدند

بر اساس قوانين جديد اداره مهاجرت هلند، مسلمانان و روحانيون كه در كشور هلند زندگي مي كنند موظف هستند تا در هنگام سخنراني و دعا و نيايش، در مساجد به زبان آلماني سخن بگويند و از به كار بردن زبان هاي ديگر خودداري كنند.
سخنگوي اداره مهاجرت هلند در مصاحبه اي گفت: رهبران مسلمان مساجد و روحانيون بايد پيروان خود را متقاعد سازند كه اين قانون كشور هلند است و آن ها موظف به حفظ همدلي و همراهي با قانون اين كشور مي باشند.
وي همچنين تأكيد كرد، هر روحاني مذهبي كه دوره آموزش زبان آلماني را نگذراند و به آن سخن نگويد، ويزاي اقامتش باطل خواهد شد.
به گزارش BBC در اول ماه اكتبر، اين قانون اعضاي بيش از چهارصد و پنجاه مسجد در هلند را بسيار خشمگين كرده است، چرا كه آنها معتقدند زبان دعا و نيايش آنها، عربي مي باشد و نمي توان به زبان ديگري اين مناسك مذهبي را انجام داد.
تأكيد بر ضرورت تغييرات اساسي در انجيل(4)
در گردهمايي بزرگي كه در تاريخ چهارم سپتامبر در مركز (Southem Baptist Theological Swminary) لوئيز ويل (Louis Ville)در ايالت كنتاكي آمريكا برگزار شد، سخنرانان مختلف بر ضرورت تغييرات اساسي در كتاب مقدس تأكيد كردند.
در همين زمينه پرفسور كارسون (Carson) دانشمند مشهور و متخصص در امور كتاب مقدس در سخنراني خود گفت: «وقتي انجيل پر از اشتباهات بسيار است، ما چگونه مي توانيم شكيبايي ديني را در كليسا به مردم بياموزيم؟ هنگامي كه بنا به مقتضيات زمان معاني انجيل تغيير كرده است و مفاهيم عشق و محبت و شكيبايي از آن حذف شده است، چگونه مي توان با تكيه بر اين انجيل به مردم تسامح را آموزش داد.
مسيحيان بايد بدانند كه همه سخنان خداوند حقيقت و درست است اما مسايل در زمان هاي گوناگون نقل شده است كه بشر هنوز قدرت درك و تشخيص آنها را نداشته است و پافشاري رؤساي كليسا بر گفته هاي زمان هاي پيشين و اعتقاداتي كه بر مبناي سخنان آن روز گفته شده است تنها منحصر به همان زمان بوده است و نه متعلق به اكنون، ما بايد معناي آن عبارات را در زمان خود پيدا كنيم.»
وي در پايان سخنان خود تأكيد كرد: بايد باور كنيم كه با شعار نمي توان از سد مسايل گذشت، بلكه رهبران كليسا بايد فروتنانه متون مقدس را بازنويسي و باز هم بازنويسي كنند، والا هيچ نتيجه اي عايد كليسا نخواهد شد و و كليسا روز به روز پيروان خود را از دست خواهد داد.

تقاضا براي بركناري
فالول از سوي رهبران مذهبي آمريكا(5)

پس از آن كه جرج فالول مشاور مذهبي بوش و از رهبران با نفوذ فرقه انگليكان آمريكا در مصاحبه با شبكه تلويزيوني CBS حضرت محمد (ص) را تروريست خواند و اين مسأله خشم مسلمانان جهان را برانگيخت، گروه هاي بسياري از رهبران مذهبي امريكا اعم از انجمن هاي مسيحي كاتوليك، شوراي روابط امريكايي _ اسلامي، انجمن هاي مطالعات اديان مستقر در دانشگاه آكرون (Akron) و نيز دانشگاه جرج تاون با ارسال نامه هايي جداگانه به جرج بوش رئيس جمهور آمريكا از وي خواستند تا فالول را از سمت مشاور مذهبي خود بر كنار كند و رسماً در تقبيح سخنان وي در توهين به پيامبر اسلام، موضع گيري نمايد. بنا به گزارش شبكه خبري RNS جرج بوش نيز قول داده است كه پس از بررسهاي لازم در اين رابطه موضع گيري خواهد نمود.
لازم به ذكر است پس از توهين هاي رهبران فرقه انگليكان به اسلام و مسلمانان گروه ها و جمعيت هاي بسياري در تقبيح سخنان فالول و همكارانش اعلام موضع كرده اند كه از جمله دكتر طارق متري از شوراي جهاني كليسا توهين به پيامبر اسلام را به شدت محكوم كرد.
پروفسور اسپوزيتو رئيس بخش شناخت اسلام و مسيحيت در دانشگاه جرج تاون نيز در عكس العمل نسبت به سخنان فالول گفت كه حركت ها و سخنان اين افراد بايد از سوي دولتمردان به شدت محكوم شود چرا كه آنان تلاش هاي مجدانه دانشمندان و متفكران براي برپايي پل هاي دوستي ميان اديان را به يكباره فرو مي ريزند. همچنين پروفسور جان گرين (John Green) از دانشگاه آكرون نيز گفت: من نسبت به خشونت و ضديت رهبران كليساي انگليكان نسبت به اسلام بسيار بدبين هستم و آن را درست نمي دانم.

نخستين بناي كليسا در ايران
پس از انقلاب اسلامي(6)

در روزهاي 14 و 15 شهريور ماه سال جاري با حضور جمع كثيري از شخصيت هاي ديني و سياسي نخستين كليساي بنا شده پس از جمهوري اسلامي در اروميه، افتتاح شد.
اين كليسا كه (استپانوس مقدس) نام دارد به همت يك فرد ارمني كه وصيت كرده بود پس از مرگش فرزندان وي كليسايي به اين نام بنا كنند، ساخته شده است.
در مراسم افتتاح اين كليسا اسقف اعظم گريون با بيان از كويت، حجت الاسلام و المسلمين سيد محمدعلي ابطحي نماينده ويژه رئيس جمهور، نمايندگان محترم مجلس و جمع كثيري از ارامنه و آشوريان حضور داشتند.

دستگيري راهب بودايي
به علت ترغيب به خودكشي پيروان(7)

ديم مو آم (Dim Moam)، راهب 34 ساله بودايي اهل كامبوج به علت ترغيب و تشويق دو راهبه زن به خودكشي، دستگير شد.
اين راهب بودايي در معبدي واقع در كامبوج، به دو راهبه زن گفته بود كه براي رسيدن به نيروانا بايد خودكشي كنند و زمان آن رسيده است كه آن ها به والاترين درجه كمال نائل شوند. اين دو زن نيز با به آتش كشيدن خود در معبد مذكور دست به خودكشي زدند.
ديم موآم در توضيح اين عمل خود به پليس گفته است كه تنها حامل پيام بوداي بزرگ براي اين دو نفر بوده است و هيچ نقشي در افزايش انگيزه آن ها براي خود كشي نداشته است. وي گفت: «من تنها به اين دو نفر گفته ام كه بوداي بزرگ از درون من به شما پيغام مي دهد كه زمان رسيدن به نيروانا فرا رسيده است.»

تبرئه نويسنده فرانسوي
از اتهام توهين به اسلام(8)

يك دادگاه عالي فرانسوي در تاريخ 24 اكتبر اعلام كرد كه بر اساس راي اين دادگاه يك نويسنده فرانسوي به نام هولبك از اتهام توهين به اسلام تبرئه شده است و بنا به راي اين دادگاه وي هيچ توهيني به پيروان اسلام نكرده است بلكه تنها دين اسلام را احمقانه خوانده است و بر طبق قوانين فرانسه افراد تنها در صورتي مجرم شناخته مي شوند كه به پيروان يك دين توهين كرده باشند.
لازم به ذكر است كه وي در مصاحبه اي با مجله ادبي لير در فرانسه با احمقانه خواندن متون دين اسلام، پايه هاي اصلي متون هر سه دين اسلام، مسيحيت و يهود را متوني بر مبناي نفرت ناميده بود.

ممنوعيت تحريك و تهييج افراد
براي تغيير دين(9)

بر اساس يك قانون جديد كه از سوي دولت هند به تصويب رسيده است، اين دولت اعلام كرد كه هر كس با تهييج احساسات، اغوا كردن و فريب دادن مردم، اقدام به تغيير دين آن ها كند از سوي محاكم قضايي به سه سال زندان محكوم خواهد شد.
بر اساس اين قانون جديد كه تاميل نادو (Tamil Nadu) نام دارد تمامي افرادي كه قصد تغيير دين دارند بايد با حضور در اداره پليس محل به طور مبسوط به شرح دلايل تغيير دين خود بپردازند و براي مسؤولان مربوطه مشخص شود كه وي با آگاهي كامل اقدام به اين عمل نموده و از سوي هيچ فرد يا گروه خاصي تحريك نشده است.
اين قانون به شكل بارزي فعاليت هاي ميسيونرهاي مسيحي را در هند محدود مي نمايد و به نگراني هاي آن ها درباره كاهش مسيحيان در هند افزوده است، به گونه اي كه تعداد مسيحيان هند در سال 1971 بالغ بر 75/5%، در سال 1981، 78/5% و در سال 1991 به ميزان 69/5% كاهش داشته است.

تغيير آيين هزار هندو به بوديسم(10)

زمان اندكي پس از تصويب و اعلام قانون تاميل نادو در هند، بيش از هزار هندو در چهل و ششمين سالگرد مراسم دهمه ديكشا (Dhamma Diksha) با حضور در يك برنامه تلويزيوني در تاريخ دوازدهم اكتبر در دهلي نو، به دين بودايي تغيير آيين دادند و اعلام كردند كه برادري و اخوت و نيز برخورداري از امتيازات اجتماعي مساوي با تمام گروه هاي ديگر، مهمترين عامل گرايش آن ها به بوديسم بوده است.

برگزاري نخستين هفته اديان توحيدي
در ايران(11)

نخستين هفته اديان توحيدي با هدف بررسي حضور اقليت هاي مذهبي و آشنايي با گوشه هايي از زندگي و آداب و سنن آن ها از دوم تا هشتم مهر ماه در محل كاخ موزه نياوران برگزار شد.
حجت الاسلام و المسلمين كروبي در افتتاحيه اين مراسم طي سخناني تأكيد كردند: «ويژگي هاي مثبت دين اسلام در كنار خلق و خوي ايراني باعث همزيستي طولاني اديان گوناگون در اين كشور گرديده است.»
همچنين در اين مراسم كه با حضور نمايندگاني از اقليت هاي مذهبي، سفراي خارجي، شخصيت هاي علمي و فرهنگي و نيز حجت السلام و المسلمين ابطحي معاون رئيس جمهور و رياست مؤسسه گفتگوي اديان برگزار شد. حجت الاسلام ابطحي طي سخناني با اشاره به نقش ارزشمند اقليت ها در جنگ و تجليل از شهداي آنان گفت: «وقتي اديان توحيدي مي توانند با گفتگو در كنار هم زندگي كنند، همه عناصر جامعه نيز قادرند با گفتگو، نظرات و اعتقادات خود را بيان كنند.»
لازم به ذكر است كه نمايشگاه جلوه هاي فرهنگي و هنري اديان توحيدي كه شامل عكس ها و تصاويري از معابد، كليساها و شخصيت هاي اسطوره اي اديان بودند نيز در اين شش روز مورد بازديد عموم قرار گرفت و همچنين اجراي همخواني گروه كر اقليت هاي مذهبي متشكل از ارامنه، آشوري، زرتشتي و كليمي به رهبري رازميك اوحانيون از جمله بخش هاي قابل توجه در اين مراسم بود.

ساتيا ساي بابا و ادعاي ايجاد (Creativity)(12)

ساتياساي بابا (Sathya Sai Baba) كه نام اصلي وي ساتيا نارايانا راجو (Sathya Narayana Raju) مي باشد، در سال 1926 در دهكده اي واقع در جنوب هند در نزديكي شهر بنگلور، به نام پوتاپارتي (Putta Parthi) در يك خانواده برهمن متولد شد.
وي كه از همان كودكي به تعاليم شريدي ساي بابا (Shirdi Sai Baba) علاقه بسيار نشان مي داد، در چهارده سالگي ادعا كرد كه روح شريدي ساي بابا در وي حلول كرده است و او تجسم همان فرد مقدس مي باشد.
در شرح احوال او نوشته اند كه در همين سن 14 سالگي وي ادعاي معجزه كرد و توانست از بالاي يك درخت در حضور چند نفر ميوه هايي را بياورد كه فصل آن ها گذشته بود و در آن منطقه يافت نمي شدند.
وي در سال 1950 به تعلم آموزه هاي دين هندويي پرداخت و مريدان بسياري را به دور خود جمع نمود و در سال 1960 ميلادي ادعا كرد كه شيوا و شكتي، دو خداي برجسته آيين هندويي هر دو با هم در وي حلول كرده اند و او تجسم وجود خدايان است، البته پيش از وي شريدي ساي بابا نيز ادعا كرده بود كه شيواي مقدس در وي حلول كرده است.
از آن سال به بعد وي با ادعاي شفا دادن بيماران لاعلاج مريدان بسياري را از سراسر دنيا به سوي خود فراخواند تا آن كه در سال هاي اخير با طرح مسأله وحدت اديان ادعا كرده است كه او تمثيلي از تمامي پيامبران و روح تعاليم آن ها است.
وي همچنين مدعي بنيان گذاري ديني جديد به نام «دين عشق (Religion of Love)» مي باشد.
رايج ترين و شايد تنها عملي كه در سال هاي اخير از وي به ثبت رسيده است و پيروانش آن را معجزه مي دانند. ريزش گرد خاكستري رنگي است كه از لاي انگشتان وي بر سر مريدان فرو مي ريزد و آن ها به نشانه تبرك آن گرد خاكستري رنگ را مي بلعند. همچنين متداول ترين عمل او در نزد پيروانش اين چنين ذكر شده كه وي دستش را در هوا بلند مي كند و يك انگشتر شيشه اي خلق كرده و به آن ها هديه مي دهد.
در گزارش هاي منتشر شده از سوي رسانه ها بيشترين پيروان وي افرادي خارج از هند مي باشند از كشورهاي اروپايي به ويژه آلمان و ايتاليا و كشورهاي آمريكاي جنوبي، در ميان كشورهاي آسياسي نيز ساي بابا توانسته است در ميان ايرانيان پيروان قابل توجهي پيان كند كه اين پيروان به طور منظم در طول سال در حال رفت و آمد به معبد ساي بابا و ديدار با وي مي باشند.
ساي بابا از جمله ثروتمندترين مردان آسياست و منطقه بسيار وسيعي در پوتاپارتي را به محل اقامت مريدان خود كه از سراسر دنيا براي ديدن وي مي آيند اختصاص داده است.
پسري 23 ساله از لندن كه خود را فدايي ساي بابا مي نامد معتقد است كه ساي بابا همچون عيسي مسيح تجسم وجود خداوند است و مي تواند با نگاهش زندگي پر از رنج و مشقت وي را تغيير بخشد.
به گزارش تمامي افرادي كه تاكنون به پوتاپارتي رفته اند، افزايش چشمگير تعداد ايرانيان جوان كه خود را مريدان ساي بابا مي نامند و شال سبز رنگي بر روي پيراهن هاي سفيد خود انداخته اند، شگفت انگيز است.
ساي بابا خود در توصيف شخصي از خويش چنين مي گويد: «من نور هستم، نوري كه براي روشن كردن عشق در قلب شما نفوذ مي كنم و البته هيچ ديني را فرو نخواهم ريخت. وقتي من در وجود شما باشم مسيحي، مسيحي تر و مسلمان مسلمان تر مي شود. چرا كه تنها يك دين وجود دارد و آن دين عشق است.
تنها يك زبان وجود دارد و آن زبان قلب است و تنها يك قانون كه آن قانون كرمه است و تنها يك خدا كه آن خداي حاضر در همه جا است.
شما هرگز نمي توانيد من را ببينيد اما من نوري هستم كه شما با آن همه چيز را مي بينيد.
با من همه چيز را مي شنويد و با همه چيز را مي شناسيد. من واقعيتي هستم كه شما در آن زندگي مي كنيد...»
در پايان سايت اينترنتي ساي بابا اين جمله به چشم مي خورد:
«شما به هر صورتي كه بابا را عبادت كنيد مستقيماً به وي خواهيد رسيد و او عبادت شما را دريافت خواهد كرد.»
اين در حالي است كه بر روي تمامي تابلوها و عكس هاي موجود در معبد پوتاپارتي در زير عكس ساي بابا نوشته شده است: (Living God) و برخي پيروان وي را به همين عنوان خداي زنده پرستش مي كنند و با به كار بردن اصطلاح فيزيك خداوند درباره او شگفتي محققان را برانگيخته اند و شگفت انگيزتر اين كه اين نوع از اعتقاد در ميان پيروان ايراني ساي بابا از شدت و قوت بيشتري برخوردار است.

برگزاري چهارمين دوره كتاب سال ولايت(13)

روز شنبه 18/7/1381، 3 شعبان 1423 مصادف با ميلاد امام حسين(ع) چهارمين دوره كتاب سال ولايت در يزد در جمع اساتيد حوزه و دانشگاه، محققين و نويسندگان برگزار شد.
محور كار در چهارمين دوره كتاب سال ولايت، بررسي آثار منتشر شده در سال 1380 بود و بخش ويژه اين دوره نيز به آثار تأليفي و ترجمه اي و تحقيقي درباره سالار شهيدان حضرت حسين بن علي(ع) اختصاص داشت، آثاري كه در طول 23 سال پس از انقلاب اسلامي نگاشته و منتشر شده است.
دبيرخانه كتاب سال ولايت با همكاري بنياد فرهنگي صدوق در يزد و معاونت فرهنگي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، همدلانه و به انگيزه خدمتي معنوي به آستان شهيد كربلا و اولياي عظيم الشأن اسلام كوششي ارجمند به كار بستند و مساهمه صميمي بزرگواراني از حوزه و دانشگاه در داوري و گزينش آثار برگزيده و در خور تشويق، اتقان و اعتبار كار را دو چندان كرد.
گردآوري آثار از طريق بررسي فهرست هاي متعدد حاوي كتاب هاي منتشر شده در ايران، فراخوان ارسال كتاب از طريق روزنامه ها و نشريات و شبكه هاي رايانه اي در داخل و خارج از كشور، مكاتبه با مراكز پژوهشي داخلي و خارجي و نمايندگي هاي فرهنگي ايران در كشورهاي مختلف صورت گرفت، و پاسخ مثبت و استقبال نيكوي همگان حجمي از كتب ها را پيش رو فراهم ساخت.
ـ 1450 عنوان كتاب در موضوع عام ولايت منتشر شده در سال 1380
ـ 2000 عنوا در موضوع امام حسين(ع) منتشر شده در طول 23 سال گذشته
حاصل نخستين گزينش داوران بدين قرار شد:
180 عنوان در موضوع ولايت
120 عنوان در موضوع امام حسين(ع)
اين تعداد در دومين گزنيش به تربيت به 35 و 25 تقليل يافت و در آخرين مرحله از مجموع آثار منتخب در دو حوزه مذكور 16 كتاب به عنوان آثار برگزيده و تشويقي تعيين شد كه بدين شرح است:
الف: كتاب هاي برگزيده:
1. كتاب زفرات الثقلين في مأثم الحسين. تأليف علامه مفضال حضرت حجه الاسلام و المسلمين آقاي حاج شيخ محمد باقر محمودي.
2. كتاب الله و اهل البيت في حديث الثقلين. تأليف و تدوين مؤسسه باقر العلوم قم
3. سيماي مهدي موعود در آينه شعر فارسي. تأليف شاعر ارجمند، استاد محمد علي مجاهدي. با التفات به كتاب شكوه شعر عاشورا در ادب فارسي.
4. ترتيب الامالي. تحقيق و تأليف فاضل محترم حضرت حجت الاسلام آقاي محمد جواد محمودي
5. معارج نهج البلاغه در شرح نهج البلاغه. تصحيح محقق گرامي آقاي اسعد طيب.
ب: كتاب هاي تشويقي
1. فرهنگ عاشورا. تأليف شاعر و فاضل محترم حضرت حجه الاسلام آقاي جواد محدثي
2. كتابشناسي تاريخي امام حسين(ع) تأليف نويسنده ارجمند آقاي محمد اسفندياري.
3. جلوه هاي ولايت در شعر فارسي. گردآوري اديب فرزانه مرحوم احمد احمدي بيرجندي.
4. الفصول المهمه في معرفه الائمه. تحقيق فاضل گرامي آقاي سامي القريري.
5. استقصاء الاعتبار في شرح الاستبصار. تحقيق مؤسسه آل البيت(ع)
6. الئالي العبقريه في شرح العينيه الحميريه. تصحيح و تحقيق مؤسسه تحقيقاتي امام صادق(ع).
7. ارشاد المؤمنين. تحقيق حجه الاسلام و المسلمين سيد محمد جواد جلالي.
همچنين از ميان آثار نويسندگان خارج از كشور، 3 اثر به مرحله نهايي رسيد و به عنوان اثر برگزيده انتخاب شد:
1. رساله تحقيقي با عنوان انديشه هاي شيعي نخستين: تعاليم امام محمد باقر(ع) به زبان انگليسي تأليف سركار خانم دكتر آرزينا لالاني.
سر كار خانم لالائي از شيعيان تانزانيا و مقيم انگلستان است. اين كتاب، در اصل رساله دكتري ايشان در دانشگاه ادينبورو بوده است كه با تتبعي وافر روش و بيان علمي دقيق به تبيين آراي امام باقر(ع) پرداخته است.
2. ترجمه نهج البلاغه به زبان بنگالي ترجمه دكتر زهاد الاسلام، دكتر زهاد الاسلام اهل بنگلادش است.
3. تحقيق و تصحيح صحيفه سجاديه همراه مطالب تحقيقي عميق و دقيق درباره سند و متن، تأليف و تحقيق حضرت حجه الاسلام و المسلمين آقاي سيد محمد حسين جلالي.
در شاخه ادبيات كودكان و نوجوانان،هيأت داوران نتيجه بررسي خود را به اين شرح اعلام كرده است.
با نگاهي اجمالي بر آثار منتشره، به رغم كاستي هاي مشهود در ادبيات ديني كودك و نوجوان، در سال 1380 بارقه تحولي آشكار به چشم مي خورد. اين تحول در دو جنبه كمي و كيفي روي داده است و بر اساس چند شاخص قابل بررسي است.
1. برخورد خلاق نويسندگان با موضوع و به كارگيري عناصر داستاني.
2. انتقال احساس و تجربه نويسنده به خواننده
3. عبور از برخي موانع كه همواره بر سر راه پديد آورندگان قرار داشته است.
درهر حال، شماره آثار منتشره در حوزه ادبيات ولايي براي كودكان و نوجوانان در سال 1380 بالغ بر يكصد و سه بود كه توسط داوران بررسي شد و از آن ميان چهار اثر به مرحله نيمه نهايي رسيد. در مرحله نهايي، كتاب عصر آن روز نوشته آقاي ابراهيم حسن بيگي شايسته تقدير و تشويق تشخيص داده شد. ويژگي هاي اين اثر عبارت است از برخورد خلاق با موضوع، به كارگيري مناسب عنصر تخيل، تناسب ميان موضوع و زبان، و نيز شكل و طراحي زيبا. همچنين هيأت داوران از ميان افاضل و عالماني كه همّ خود را مصروف نشر معارف علوي كرده اند، كتابشناس و مؤلف پرتوان و بلند همت، حضرت حجه الاسلام و المسلمين آقاي حاج شيخ عزيز الله عطاردي قوچاني را كه با پشتكار و شور وصف ناپذير به تأليف و تدوين آثار امامان(ع) به ويژه مسندهاي امامان، پرداخته اند، در خور تقدير و تكريم مي داند و براي ايشان دوام توفيق و خدمت را از درگاه باري مسئلت دارد.

فعاليت مذهبي زنان
بيش از مردان است(14)

نتايج يك گزارش آماري از فعاليت مذهبي در خانواده هاي ايراني، در 28 استان كشور، نشان مي دهد نسبت انجام فعاليت مذهبي زنان بيش از مردان است.
به گزارش روابط عمومي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، طرح «فعاليت و مصرف كالاهاي فرهنگي خانوار» سال گذشته با هدف دستيابي به اطلاعاتي در مورد فعاليت و مصرف كالاهاي فرهنگي خانوار به سفارش وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي انجام شد.
در اين طرح بيش از 200 قلم اطلاعات مربوط به خانوار و بيش از 300 قلم اطلاعات مربوط به افراد جمع آوري شده است.
يكي از اين اقلام اطلاعاتي به فعاليت هاي مذهبي مربوط مي شود كه فصلي جداگانه از طرح «فعاليت و مصرف كالاهاي فرهنگي خانوار» را به خود اختصاص داده است. در فصل مربوط به فعاليت هاي مذهبي، نوع و زمان فعاليت هاي مذهبي، رابطه فعاليت مذهبي با پايگاه اقتصادي ـ اجتماعي خانواده ها، ويژگي هاي فردي انجام دهندگان انواع فعاليت هاي مذهبي و برگزاري مراسم و مجالس مذهبي در خانواده ها مورد بررسي قرار گرفت.
در انجام 10 فعاليت كه نتايج آن با مشخصات فردي ارائه شده، در همه موارد (جز نماز جماعت مسجد و حسينيه، محل كار و تحصيل) نسبت انجام فعاليت زنان بيش از مردان است.
جامعه آماري اين طرح حدود 5/19 ميليون نفر (حدود يك سوم جمعيت كشور) ساكنان 28 شهر مركز استان هستند.

سياست هاي امور بين الملل بانوان در
شوراي فرهنگي ـ اجتماعي زنان(15)

شوراي فرهنگي ـ اجتماعي زنان، سياست هاي امور بين الملل بانوان را تدوين وتصويب كرد. اين سياست ها كه به منظور معرفي جايگاه و توانمندي هاي زنان كشور و ارائه چهره واقعي زنان مسلمان ايراني به مجامع جهاني و نيز ارتقا و افزايش مشاركت فعال آنان در تلاش هاي بين المللي و تأثيرگذاري در تصميمات و به ويژه جهتگيري ها در زمينه مسائل حقوق بشري زنان تهيه و تدوين شده است، هدف هايي را دنبال مي كند كه برخي از آن ها عبارتند از:
ترسيم چهره اي روشن و همه جانبه از شخصيت، سيما و فعاليت هاي زن مسلمان ايراني، بسط و گسترش زمينه هاي مساعد براي ارتقاي سطح آگاهي هاي علمي و معنوي آنان، گسترش روابط و مناسبات فرهنگي ـ اجتماعي و سياسي زنان (دولتي و غير دولتي) با زنان ساير كشورهاي جهان و حضور سازنده، فعال و مؤثر آنان در سازمان هاي اسلامي در سطوح جهاني و نيز ايجاد وحدت رويه و تقويت هماهنگي درميان دستگاه هاي مؤثر در فعاليت هاي بين المللي زنان و بهره برداري مناسب از امكانات و زمينه هاي مختلف جهت تقويت و توسعه فعاليت ها بر اساس اصول و سياست هاي جمهوري اسلامي ايران.
همچنين در بخش سياست هاي راهبردي بر اين موارد تأكيد شده است: تبيين ديدگاه اسلام در مورد جايگاه، حقوق و شخصيت زن در نظام اسلامي بر محور عدالت اجتماعي، توسعه و تقويت ارتباط و گفت و گو با زنان مجامع پيرو اديان الهي جهت تصميم سازي و تأثير گذاري در مجامع بين المللي، تأكيد بر نقش و تأثير مهم تربيتي زن در اجتماع، تأكيد در اهميت نقش زنان در فعاليت هاي فرهنگي، سياسي، خانوادگي، اجتماعي، اقتصادي و پيشگيري از خشونت عليه آنان، تلاش به منظور مقابله با تبليغات غلط استكبار جهاني و رسانه هاي غربي بر ضد ارزش هاي اسلامي شئون زن مسلمان، تقويت همكاري بين زنان ايران و كشورهاي ديگر در حمايت و دفاع از زنان محروم و نيازمند و جنبش هاي آزاديبخش زنان مسلمان در دنيا، بهره گيري ازفرصت ها و امكانات لازم درزمينه ها علمي ـ فرهنگي جهت دسترسي زنان به دانش وتكنولوژي جديد و استفاده از بورس ها و دوره هاي آموزشي بين المللي جهت كسب مهارت ها و تخصص هاي حرفه اي.
شوراي فرهنگي ـ اجتماعي زنان همچنين راهكارهاي اجرايي رسيدن به اهداف و سياست هاي فوق را به تفصيل در سه بخش ارتباطات، پژوهش، پشتيباني فرهنگي و نظارت تدوين كرده است كه از جمله آن ها مي توان به اين موارد اشاره كرد: ايجاد و تقويت پايگاه اطلاعاتي متمركز و به روز در مورد مسائل زنان، توسعه فعاليت نمايندگي هاي فرهنگي و سياسي كشور در خارج و بكارگيري و استفاده ازنيرو زنان آگاه و متعهد درآن ها، اعزام زنان توانمند و متخصص به اجلاس هاي بين المللي و سمينارهاي جهاني و نيز شناسايي سازمان ها و مراكز تحقيقاتي بين المللي در زمينه هاي مختلف با تأكيد بر موضوع زنان.

اهداي دكتراي افتخاري
دانشگاه الزهراء به آنه مارياشيمل(16)

اولين دكتراي افتخاري دانشگاه الزهرا در مراسمي به پرفسور آنه مارياشيمل، اسلام شناس و شرق شناس آلماني، به پاس سال ها تلاش و تحقيق در راه شناخت و معرفي تاريخ و فرهنگ اسلامي اهدا شد.
در اين مراسم دكتر زهرا رهنورد، رئيس دانشگاه الزهرا، پرفسور شيمل را الگوي بسيار ارزشمندي از تحقيق و پژوهش براي زنان كشور دانست و گفت: «شخصيت علمي ايشان بازگوي اين حقيقت است كه چنانچه زنان بخواهند و در محيطي مناسب قرار گيرند، مي توانند بالاترين نقش ها را در قلمرو فكر و انديشه بشري و در راه تعالي و سعادت انسان ايفا كنند.»
وي افزود: «خانم شيمل اين شانس را داشتند كه در محيطي سرشار از دموكراسي، عدالت و آزادي بيان، قلم و انديشه كه خود نيز دل به آن سپرده بودند، بالاترين خدمت را به اسلام و انديشه اسلامي ارائه دهند.»
دكتر معين، وزير علوم، تحقيقات و فن آوري، نيز آنه مارياشيمل را مظهر و نشانه اي از گفت و گوي واقعي ميان فرهنگ ها و تمدن ها توصيف كرد و افزود: «هشتاد سال عمر پربار اين دانشمند كه با دغدغه هاي دانش و علم زندگي كرده براي هر دانشجو، استاد و محققي عبرت آموز است و بايد از دقت، قدرت، استمرار و جامع نگري علمي او به عنوان سرمشقي موفق بهره گرفت.»
دكتر معين تأكيد كرد: «خانم شيمل از درون فرهنگ و انديشه فعال و پوياي آلماني به حوزه پژوهش در فرهنگ و تمدن اسلامي پيوست و عرصه تازه اي از گفت و گوي ثمر بخش فرهنگي را ايجاد كرد.رويكرد وي به اسلام كار او را برجسته و ممتاز مي كند، اگر چه از گستردگي و عمق آثار وي نيز نبايد به سادگي گذشت.»
وزير علوم نگاه مبتني بر فهم دروني و انصاف را سرآغاز درك و گفت و گوي علمي دانست و گفت: «خانم شيمل نماينده منصفي از تمدن غربي در برابر تمدن اسلامي است كه در حوزه تحقيق خود هيچگاه با غيريت بيني و غيريت سازي مواجه نشد.»
سپس دكتر مهدي محقق، استاد دانشگاه، با تقدير از عملكرد دانشگاه الزهرا در برگزاري مراسم بزرگداشت و اعطاي دكتراي افتخاري به آنه مارياشيمل گفت: «ايشان مصداق اين عبارتند كه خورشيد كه مؤنث است، هيچ عيبي ندارد و مذكر بودن ماه نيز افتخاري برايش نيست.»
وي با اشاره به نقش زنان در تاريخ اسلام گفت: «در تاريخ اسلام به زناني برمي خوريم كه خود يا اهل علم بودند يا مشوق اهل علم. در طول تاريخ زنان بزرگي در رشته هاي مختلف علمي تخصص و تبحر داشتند. ابن رشد اندلسي ، فقيه بزرگ مسلمانان، 800 سال پيش گفت كه باعث تأسف است كه زنان مانند نباتات در خانه بمانند و نتوان از استعدادهاي آنان استفاده كرد.»
پس از آن آنه مارياشيمل سخنراني خود را به زبان انگليسي آغاز كرد. وي گفت: «نخستين بار است كه دانشگاهي مختص زنان چنين افتخاري را نصيب من كرده است».
وي مسائل زنان را يكي از مسائل مورد توجه در عرفان اسلامي برشمرد و گفت: «زنان در پيشبرد تمدن و فرهنگ و ادب اسلامي نقش مؤثري ايفا كرده اند. زنان در طبقات مختلف اجتماعي علاقه بسياري به ادبيات و شعر داشتند. زنان بسياري، به ويژه در 100 سال گذشته، در ايران، آسياي مركزي، تركيه و كشورهاي عربي شاخص بوده اند.»
در پايان اين مراسم دكتر مصطفي معين، دكتر زهرا رهنورد و مدير گروه تاريخ دانشگاه الزهرا لوح ديپلم دكتراي افتخاري تاريخ اسلام را به دو زبان فارسي وانگليسي به دكتر شيمل اهداء كردند.
گفتني است آنه مارياشيمل در 7 آوريل 1922 در ارفورت آلمان به دنيا آمد. در 16 سالگي ديپلم گرفت و در 19 سالگي، درجه دكتري در رشته مطالعات اسلامي از دانشگاه برلين دريافت كرد.
وي در 23 سالگي با عنوان استاديار تحقيقات اسلامي در دانشگاه ماربورگ مشغول به كار شد. دكتر شيمل كتاب هاي بسياري به زبان هاي انگليسي، عربي و تركي درباره فرهنگ و تمدن اسلامي تأليف كرده است كه برخي آثار وي از جمله ابعاد عرفاني اسلام، خوشنويسي در اسلام، شكوه شمس به زبان فارسي ترجمه شده است. دكتر آنه مارياشيمل پيش از اين نيز دكتراي افتخاري دانشگاه هاي مختلف را، از جمله دانشگاه سند، دانشگاه هاي اوپسالا، دانشگاه سلجوق، دانشگاه قونيه و دانشگاه قائد اعظم اسلام آباد دريافت كرده است.

تجليل از چهره هاي ماندگار علم و فرهنگ(17)

با برگزاري همايشي از سوي سازمان صدا و سيما از چهره هاي ماندگار فرهنگ و علم و ادب ايران اسلامي تجليل شد.
در اين مراسم كه تني چند از شخصيتهاي فرهنگي كشور حضور داشتند، رئيس سازمان صدا و سيما گفت: معرفي دانشمندان را مايه فخر رسانه ملي مي دانيم.
رئيس فرهنگستان زبان فارسي نيز با ايراد سخناني تأكيد كرد: اداي احترام به پيشكسوتان علم و انديشه، اداي احترام به كل انديشمندان است و بايد ميراث علمي گذشتگان را به نحوي نيكو به آيندگان تحويل دهيم.
دكتر غلامعلي حداد عادل آموختن شيوه درست تفكر به دانشجويان را از ضروريات آموزش علم در ايران دانست و افزود:
توسعه تفكر، بدون آموختن شيوه درست آن امكانپذير نيست.
در ادامه اين مراسم كه با سخنراني چند تن از حاضران همچون پروفسور فضل الله رضا، دكتري مهدي گلشني و دكتر ابوالقاسم گرجي همراه بود، دكتر رضا پورحسين رئيس همايش چهره هاي ماندگار گفت: تكريم علم عالم در فرهنگ ايراني در حد واجب است و تجليل از چهره هاي علمي كشور و تقدير از زحمات پژوهشي آنان از اهداف اين همايش است و تبديل شدن اين حركت به يك فرهنگ لازمه توجه متوليان فرهنگ و علم در اين خصوص است.
در پايان اين همايش 35 نفر از استادان انديشمند به عنوان چهره هاي ماندگار معرفي شدند. كه بعضي از آنان به شرح ذيل مي باشد.
دكتر بدرالزمان قريب در رشته زبان شناسي، استاد آيت الله سيد جلال الدين آشتياني، دكتر رضا داوري و دكتر محسن جهانگيري در رشته فلسفه، دكتر ابوالقاسم گرجي در رشته فقه و حقوق، دكتر فتح الله مجتبايي در رشته اديان، دكتر محمد باقر حجتي در رشته قرآن، دكتر علي اكبر غفاري در رشته حديث، دكتر عبدالمحمد آيتي در رشته ترجمه عربي، دكتر علي رواقي و دكتر اصغر دادبه در رشته ادبيات، دكتر علي شريعتمداري در رشته تعليم و تربيت، دكتر پريرخ دادستان در رشته روان شناسي، دكتر محمود روح الاميني در رشته مردم شناسي، استاد محمود شاهرخي و استان مشفق كاشاني در رشته ادبيات و در گروه هنر از استاد علي اكبر صنعتي تجليل به عمل آمد.
همچنين استاد سيد مرتضي نجومي و استاد غلامحسين اميرخاني در رشته خوشنويسي.
گفتني است، اجراي سرود چهره هاي ماندگار توسط اركستر سمفونيك صدا و سيما، اجراي موسيقي توسط گروه چهل دف و همچنين اجرا تكنوازي موسيقي نواحي كشور، از ديگر برنامه هاي اجرا شده در اين مراسم بود.

كنفرانس «فرهنگ ها، اديان و كشمكش ها»
در لبنان(18)

كشور لبنان از 19 تا 21 سپتامبر سال جاري، ميزبان پاره اي از صاحب نظران و متفكرين قاره هاي مختلف جهان بود كه در كنفرانس «فرهنگ ها، اديان و كشمكش ها» گرد هم آمدند تا درباره چالش هاي فرهنگي و سياسي دنياي امروز به بحث و تبادل نظر بپردازند. از ايران، «محمد صادق الحسيني» مدير واحد ارتباطات مركز بين المللي گفت و گوي تمدن ها در اين كنفرانس شركت كرد. وي در سخناني با شاره به ناملايماتي كه مسلمانان، به ويژه پس از حوادث 11 سپتامبر متحمل شده اند، بر ضرورت تجديد نظر اروپاييان در نگاه خود به دين اسلام تأكيد كرد.
او در اين كنفرانس، با معرفي تمدن كهن ايراني پايبند بودن ايرانيان به اعتقاد به گفت و گو و اعتدال در طول تاريخ، از پديده انقلاب اسلامي به عنوان الگوي گفتمان تمدني نام برد و گفت: ابتكار آقاي خاتمي براي دعوت جهانيات به گفت و گو، گامي مؤثر در مسير پيشرفت و اجتناب از جنگ ها و كينه ورزي هايي است كه در طول قرن بيستم جهان سوم درگير آن شده بود. الحسيني افزود: خاتمي از جهانيان، به ويژه اروپاييان خواست تا اصول تسامح ديني و بحث مردم سالاري ديني را به عنوان الگويي ويژه كه جمهوري اسلامي ايران به آن پايبند است، مد نظر قرار دهند.

برگزاري سمپوزيوم بين المللي
«گفت و گوي تمدن ها و فرهنگ ها»
در ليختن اشتاين(19)

سمپوزيوم بين المللي «گفت و گوي تمدن ها و فرهنگ ها» با مشاركت سازمان تربيتي، علمي و فرهنگي اسلامي (ايسسكو) و آكادمي بين المللي فلسفه برگزار شد.
اهداف اصلي اين سمپوزيوم عبارت بود از: پيشبرد مباني گفت و گوي تمدن ها و همزيستي مسالمت آميز درميان مردمان; تأكيد بر مفهوم مشاركت انسان ها و تقويت روابط و مبادلات تمدني در ميان ملت ها و احترام به خصوصيات فرهنگي و اجتماعي مردم سراسر جهان; ايجاد پيوند ميان اهداف فكري و نظري با مكانيزم هاي اجرايي و شيوه هاي عملي كه در دسترسي به اهداف گفت و گوي تمدن ها مفيد خواهند بود; ايجاد هماهنگي بين مؤسسات منطقه اي و بين المللي و سازمان هاي جامعه مدني، و تقويت ارتباط و همكاري ميان آنها به منظور اجراي برنامه ها و طرح هاي مشترك.
در اين سمپوزيوم همچنين محورهايي نظير: «گفت و گوي تمدن ها چيست؟»; «تكثر فرهنگي و گفت و گوي تمدني»; «گفت و گوي تمدن ها براي همزيستي مسالمت آميز ميان آنها» و «مكانيزم هاي گفت و گوي تمدن ها» مورد بحث و تبادل نظر شركت كنندگان قرار گرفت.

برگزاري كنفرانس «چالش جهاني شدن»
در مالزي(20)

كنفرانس بين المللي «چالش جهاني شدن: به سوي معنويت و اصول اخلاقي مشترك جهاني». از 25 تا 27 نوامبر سال 2002، در كوالالامپور پايتخت مالزي برگزار خواهد شد.
اين كنفرانس موضوعات زير را شامل خواهد شد: واكنش به جهاني شدن; اثر جهاني شدن بر مذهب; نقش ارزش هاي معنوي و اخلاقي در شكل گيري روند جهاني شدن; امكان وجود ارزش هاي اخلاقي و معنوي در دوران جهاني شدن.
قرار است پس از كنفرانس، جلسات مصاحبه با رسانه ها، بحث و گفت و گوهاي عمومي تشكيل شود.

واقعه كربلا
در منطقه درياي كارائيب(21)
پروفسور فردريك يونگ

آنچه مي خواهم درباره اش صحبت كنم، بزرگداشت محرم در مناطقي از «كارائيب» است. افرادي كه اين مراسم را برگزار مي كنند، مسلمان، مسيحي، هندو و پيرواني از فرقه هاي مذهبي آفريقايي هستند. اين گزارش بخشي از پژوهشي بزرگ تر، درباره رويداد، اهميت، شعائر و بزرگداشت محرم در اين منطقه از جهان است. من در قسمت هاي مختلفي از دنيا در ايام محرم نزديك به دوازده سال در اين زمينه مشغول پژوهش بوده ام. براي پيگيري اين پژوهش به كارائيب رفتم، زيرا شنيده بودم كه مراسم بزرگداشت محرم در دو جزيره «جامائيكا» و «ترينيداد» در منطقه كارائيب، برگزار مي شود; منطقه اي كه به آن «آرك كارائيب» مي گويند.(22)
نخستين نيروي كار هندي تبار در سال 1845 م وارد جامائيكا و در سال 1850 م وارد ترينيداد شدند، ودر سال هاي 1845 م تا 1850 م نيز با اندكي تفاوت وارد ديگر بخش ها و جزاير تحت اختيار فرانسه گرديدند، و مستعمره هاي انگلستان و همين طور مجموعه جزاير «گويان» كه زير نفوذ فرانسه بود، از اين كارگران استفاده كردند. در ميان اين كارگران كه از هندوستان آمده بودند، طبيعتاً تعداد زيادي مسلمان و هندو وجود داشت كه دين و فرهنگشان را وارد اين منطقه كردند. در آن زمان كه آنها وارد اين منطقه شدند، مرز مشخصي ميان سني و شيعه وجود نداشت، به طوري كه هنوز هم در آن مناطق، فرق و تمايز خاصي بين اسلام شيعي و سني وجود ندارد; و حتي هنوز هم هندوهايي هستند كه در مراسم بزرگداشت عاشوراي مسلمانان شركت مي كنند.
در مراسم بزرگداشت محرم، مهم ترين موضوع تدارك چيزي است كه هندي ها به آن «تعزيه» مي گويند كه بسيار پر خرج و گران قيمت است و براي آنها نمادي از آرامگاه امام حسين(ع) است. تعزيه را (كه در اين مناطق به آن Hosey مي گويند)(23) قبل از عاشورا مي سازند و همزمان با ساختن آن، مراسم خاص و مفصلي برگزار مي گردد و مردم جامائيكا تحت تأثير هنديان به سنت تعزيه سازي مي پردازند. گزارش هايي از ساخته شدن تعزيه توسط كشيش ها و افسران كشورهايي كه آن مناطق تحت استعمار آنها بود، موجود است كه نشان مي دهد در حدود سال 1860 م تعزيه هايي در جزاير مذكور ساخته مي شد. در برخي از اين گزارش ها، جزئيات آن مراسم كاملا قابل مشاهده است. يكي از جالب ترين گزارش ها، خاطرات كشيشي در جنوب ترينيداد است كه در زمان اقامت خود در آنجا نوشته است. وي در اين گزارش، جزئيات كامل مراسم بزرگداشت محرم را شرح داده است. از جمله عنوان مي كند كه حدود سيصد تعزيه در آن منطقه ساخته مي شد.
به هر حال، اكنون فقط در سه منطقه شاهد برگزاري فعالانه مراسم بزرگداشت محرم هستيم: جامائيكا، جنوب ترينيداد، و پورتاو سيونگ كه پايتخت ترينيداد است. در اين جا به چگونگي انجام مراسم محرم در اين مناطق و مقايسه آن در مكان هاي مختلف خواهم پرداخت.
در جامائيكا و ترينيداد كسي مستقيماً درباره عاشورا و تعزيه صحبت نمي كند، بلكه راجع به حسي (هزي) (كه همان حسين است در آن لهجه) صحبت مي كند. در هندوستان واژه «تعزيه» به عنوان سمبل و نمادي به كار مي رود كه در مناطق كارائيب به نام «حسي» خوانده مي شود و لغت تعزيه را براي آن به كار نمي برند. واژه «حسي» براي تمام مراسمي كه در ده يا دوازده روز پيش از محرم انجام مي شود و ايام دهه محرم به كار مي رود.
به عقيده من، واژه «حسي» يك حالت نمادين دارد و سياهان ابتدا تحت تأثير فريادهاي «يا حسين، يا حسين» مسلمانان هندي ـ كه در طول مراسم فرياد مي كردند ـ از طريق گوش با اين واژه آشنا شدند و بعد، نوعي اعلال هم صورت گرفته و در لهجه آنها به «حسي» تبديل شده است كه كاربرد فراواني دارد.
نكته قابل توجه اين است كه مراسم بزرگداشت محرم در جامائيكا، در ماه محرم انجام نمي گيرد، بلكه در دهه نخست ماه اوت انجام مي گيرد. زيرا دخالت برخي زمين داران و مزرعه داران، به جهت تعطيل نبودن نيروي كار، دراين تغيير زماني مؤثر است. و به تدريج تاريخ آن را منتقل كردند و مردم تحت تأثير اين فكر زمين داران، اين انتقال زمان را پذيرفته بودند. زمين داران به نيروي كار خود گفتند: ما با برگزاري مراسم عزاداري شما، در صورتي كه پس از برداشته خرمن و اتمام كارها باشد، مخالفت نيستيم و امروزه اين امر به صورت يك سنت پذيرفته شده است. بنابراين، در ماه اوت پس از رؤيت ماه جديد، سه، چهار، پنج حسي براي مراسم عاشورايي انجام مي گيرد. در جامائيكا مديريت اين مراسم عاشورا را هنديان مسن برعهده مي گيرند كه شيوه هاي ساخت اين نمادها و دعاهاي لازم را كه بايد خوانده شود مي دانند. ساختن اين تعزيه ها يا نمادها، حدود دو هفته پيش از آن ايامي كه در ترينيداد به عنوان بزرگداشت عاشورا در نظر گرفته شده، شروع مي شود. آنها روز هشتم. مطابق محاسبات تقويمي خودشان تكه زميني را را كه «چاوك» مي نامند، آماده و تميز مي كنند و علف هاي هرز رااز بين مي برند و اين آماده سازي با نواختن طبل هاي بزرگ و حضور دسته ها گروه هاي مردم و خواندن دعا همراه است.
پس از آن، مرحله عروسك سازي است. افراد مسئول اين كار به همراه كشيشي مسلمان كه «مجاور» ناميده مي شود، به ساخت دو عروسك كه از مخلوط گل و گلبرگ و شير به دست مي آيد، اقدام مي كنند و پس از ساخت، آن را در پارچه اي ظرف قرار مي دهند و نمادي از امام حسن و امام حسين مي دانند. سپس، عروسك هاي ساخته شده را روي يك سيني قرار مي دهند و پس از حمل، آنها را در چاله اي دفن مي كنند و روي آن را با چوپ مي پوشانند و روز نهم محرم آنها را از چاله بيرون مي آورند و در محل چاوك دسته و سينه زني به راه مي اندازند و سپس، دوباره آنها را دفن مي كنند و دعا مي خوانند.
اين چاوك به مثابه يك مدفن نمادين براي امام حسن(ع) و امام حسين(ع) است. در عصر روز نهم، پارچه كفني را نزديك تعزيه مي آورند. آن مجاور كه روحاني انجام دهنده مراسم هست، دوباره آن عروسك ها را از خاك بيرون مي آورد و داخل حسي يا تعزيه قرار مي دهد و در شب عاشورا آن عروسك ها را هفت بار در آن جا طواف مي دهند و سرانجام، به جاده اصلي مي روند، طبل مي زنند و از بخورات استفاده مي كنند.(24) اين مراسم را تا صبح ادامه مي دهند و بعضي از افراد كهنسال تر در جلوي اين تعزيه مي ايستند و مرثيه خواني مي كنند.
سپس، در ضمن حركت، در برابر خانه ها. مغازه ها كساني كه در عمل ساختن، تعزيه و هزينه هاي آن همكاري مي كنند، مي ايستند. بسياري از افراد كمك كننده، صاحبان مغازه هاي مشروب فروشي (مشروبي كه به آن روم گفته مي شود) هستند.(25) و از فلسفه هاي توقف طولاني تعزيه ها در برابر مغازه هاي مشروب فروشي، خريدن و نوشيدن آن توسط مردم است. پس از سپري كردن شب و فرارسيدن صبح، تعزيه را به چاوك، كه مبدأ حركت بود برمي گردانند. پيش از ظهر روز دهم عاشورا، طبق تقويم آنها تعزيه از چاوك برمي دارند و سه بار طواف مي دهند و طبل زنان به خيابان اصلي شهر و جاده هاي اصلي و عمومي مي برند و تا حدود نماز عصر آن را مرتباً حركت مي دهند. طوري اين راه پيمايي برنامه ريزي شده است كه قبل از نماز عصر، به طرف مكان هاي خاصي در مركز جامائيكا كه اغلب در قسمت شرق رودخانه نينيو و به سمت قبله است، به راه مي افتند و حسي را آن جا خراب مي كنند و بدن هاي نمادين را از داخل آن بيرون مي آورند و تعزيه را به داخل رودخانه مي اندازند. مجاور، به همراه چند تن ديگر، اين دوعروسك را به محلي مخفي در ساحل همين رودخانه مي برند، نماز ميت را با همان تعداد تكبيرهاي توصيه شدن بر پا مي كنند و دو بدن نمادين امام ها را در آنجا دفن مي كنند.
حال مي خواهم به طور خلاصه، مطالبي در مورد آدم هايي كه مراسم يابود شهادت امام حسين را انجام مي دهند، مطرح كنم و بگويم كه خود آنها اين مطلب را چه طور مي فهمند، كساني كه اين تعزيه «يا حسي» را مي سازند، آن را به عنوان يك نوع قرباني مي دانند كه تقديم امام مي كنند.
برخي هم آن را همچون يك جشن (فستيوال) و يك مراسم فرهنگي هند شرقي تلقي مي كنند. از ديد چنين افرادي، اين فستيوال محلي، براي رقابت در ساختن بهترين حسي (تعزيه) است. برخي هم آن را به عنوان كارناوال كه همراه با رقص و شادي و نوشيدن است، تلقي مي كنند. خصوصاً اين نگاه و نگرش در ميان آفريقايي تبارها شايع است. ولي كساني هم هستند كه معناي مسائل عاشورا را مي دانند و مي فهمند; به طوري كه نمازها و عبادات ايام محرم توسط اين افراد، در زمان خودش انجام مي شود، و گاه مرثيه خواني هم به عنوان عزاداري انجام مي گيرد. هنگامي كه دسته عزاداري به رودخانه نزديك مي شود، احساسات مردم بسيار برانگيخته مي شود و متأسفانه واقعيتي است كه بسياري از شركت كنندگان در اين مراسم معلوماتي درباره مراسم ندارند و نمي دانند كه مطلب از چه قرار است. و بسياري هم از اين كه مراسم بزرگداشت به يك جشن تبديل شده است، تأسف مي خورند. پس ما با درك و فهم هاي گوناگون و متفاوتي درباره عاشورا و كربلا رو به رو هستيم. در ميان اين برداشت هاي گوناگون از مسائل عاشورا، هنوز گروه كوچكي هستند كه معلوماتي مربوط به منشأ اين مراسم كه بزرگداشت امام حسين(ع) هست در اختيار دارند.
حال به بررسي مراسم و شعائر آن در ترينيداد مي پردازيم. همان طور كه در مراسم مربوط به جامائيكا هم مطرح شد، در ترينيداد هم چاوك وجود دارد كه بعد از آماده شدن، پرچم هاي متفاوتي به عنوان نذر روي آن نصب مي شود. عمل دفن عروسك ها اين جا هم انجام مي شود. در ترينيداد يك هندو، پرداخت هزينه ساخت حسي را تقبل مي كند، ولي تمام قضايا و مراسم در دست مسلمانان است و مسلمانان هستند كه آن دعاها را به جا مي آورند و دسته را هدايت مي كنند. در غروب، آن دو عروسك را كه در محل نصب پرچم ها دفن شده اند، بيرون مي آورند و روي يك سيني قرار مي دهند و در آن اطراف طواف مي دهند و سپس، به چاوك برمي گردند. آنچه به عنوان مراسم عاشورا در منطقه كارائيب مي گويم، در روز هشتم از ماه محرم انجام مي گيرد.(26) تفاوتي در انجام مراسم را مانند هم انجام مي دهند، تنها با اين تفاوت كه در اين قسمت از ترينيداد 4 يا 5 حسي ساخته مي شود كه هر كدام از مسيرهاي متفاوتي عبور داده مي شوند و طوري برنامه ريزي شده است كه دوباره به هم برخورد خواهند كرد. حسي ها به هم نزديك مي شوند و به اصطلاح يكديگر را مي بوسند. اين عمل را «بوسه دو امام» گويند كه سبب هيجان شديد مي شود. در اين هنگام، طبل ها نواخته مي شوند و فريادهاي يا حسين، يا امام، يا شهيد كربلا شنيده مي شود كه اوج مراسم خواهد بود. در جامائيكا هم مانند ترينيداد سعي مي كنند كه به اين حسي ها دست بزنند و به منظور تبرك جستن، آنها را لمس كنند.
آن قسمت از زميني كه عروسك ها از خاك آن ساخته شده اند، با پرچم مشخص و به عنوان مكان مقدس ساخته مي شود كه بايد آنجا را پاكيزه نگه دارند و در آن قسمت راه نروند.
در صبح عاشورا اين تعزيه ها را روبه روي محلي كه در آنجا ساخته شده اند، قرار مي دهند. افراد مسن تر دعا مي خوانند و سپس، بخور مي آورند و مرثيه مي خوانند. در ظهر عاشورا، تعزيه ها را بر مي دارند و به صورت دسته عزاداري راه مي افتند. هنگام غروب، به ساحل مي رسند و دعا و مرثيه مي خوانند و سپس، اشياي گران قيمت را از حسي ها جدا كرده و باقي مانده را به درون دريا مي برند كه اين مراسم را به عنوان يك دفن نمادين تلقي مي كنند. در اين لحظه، احساسات مردم برانگيخته مي گردد و صداي ناله و اشك ريزي بلند مي شود.
پايتخت ترينيداد منطقه اي در ترينيداد است كه كاملا در اختيار هندي تبارها است كه ممكن است مسلمان، هندو، مسيحي يا از فرق ديگر مثل «ادونديست» كه فرقه اي از مسيحيت است، باشند. شمار فراواني از اين افراد با هم همكاري و زمينه را براي تهيه اين حسين ها فراهم مي كنند. ده روز پيش از نخستين روز محرم ساخت آنها آغاز مي شود، و معمولا در غروب، كار ساخت را انجام مي دهند. پيش از اينكه شروع به ساخت بكنند، دعا مي خوانند و از بخورات استفاده مي كنند. در جايي كه اين حسي ها ساخته مي شود، هر شب يك نوع مراسم طبالي هم انجام مي گيرد. برخلاف آنچه در جاهاي ديگر اشاره شد،در ترينيداد يك چاوك دايمي دارند و هنگامي كه مي خواهند حسي را آماده كنند، شروع به تميز كردن آن مي كنند و يك چاله دايمي دارند كه عروسك ها به عنوان بدن هاي نمادين در آن دفن مي شوند. شبيه چيزي كه در شمال هند هم ديده مي شود. چيزهاي بسيار مثل شير و شكر و برخي ميوه ها و چراغ هاي نفتي و فانوس ها و بخورات و برخي مواد هندي و... مورد استفاده قرار مي گيرد و بسيار شبيه به مراسم «پوجا» در هند است كه براي خدايشان انجام مي دهند، اما در ترينيداد براي مراسم عاشورا مورد استفاده قرار مي گيرند.
حال به روز ششم محرم مي رسيم، در شب ششم و هفتم، مراسم پرچم انجام مي گيرد و «شب پرچم» نام دارد. مردم پرچمهاي نذر كرده را روي يك وسيله چرخدار مثل گاري نصب مي كنند تا بتوانند آن را در طي مراسم همراه با دسته حمل كنند.
در بخش هايي از هندوستان مراسمي مثل همين مراسم را مي بينيم، خصوصاً در تاسوعا كه به مسائل حضرت عباس(ع) برمي گردد; تنها با اين اختلاف كه اين مراسم در مناطق مسلمان نشين هندوستان به عنوان بزرگداشت حضرت عباس صورت مي گيرد. اما در ترينيداد، اطلاعي از اين مطلب ندارند و فقط مراسم را انجام مي دهند. روز هشتم ايام محرم. مراسم ديگري انجام مي گيرد كه به آن مراسم «حسين كوچك» مي گويند و سپس حسي كوچكي كه تمام روز بر روي چاوك گذاشته شده بود را روي همان ارابه يا گاري پرچم ها قرار مي دهند. در پايان شب، دوباره آنها را به همان محل اوليه برمي گردانند و تا روز بعد آنجا مي مانند. مردم به آن جا مي آيند و دعا و نماز مي خوانند و آن بخورها را مي سوزانند.
در شب عاشورا حسي هاي بزرگ را از محل خود خارج مي كنند و در شهر مي گردانند كه تا حدود صبح اين مراسم ادامه پيدا مي كند. جداي ازاين مسئله، نوعي ديگري از حسين كوچك را مي بينيم كه نماد ديگري مثل ماه است كه به آن «ماه» (moon) گفته مي شود و از چوب بامبو ساخته مي شود. پوشش هاي فلزي با قطر سي سانتي متر روي آن قرار دارد كه كه «طاووس» ناميده مي شود. در پشت آن، بدن هاي نمادين قرار دارند كه پارچه هايي گران قيمت به آنها آويخته شده است و دوازده خنجر با پنجه هايي فلزي نيز در اطراف آن روي پوشش فلزي قرار دارند. گل هاي بسيار خوشبوي جامائيكايي براي تزيين آن به كار برده مي شود و از بخورات و عود و نذورات و... هم استفاده مي شود. همان گونه كه آن حسي هاي بزرگ را به خيابان ها مي برند، اين ماه ها (moon) را هم در شب عاشورا به خيابان مي برند.
در ترينيداد دو نوع ماه داريم: يكي از آنها گروهي است و گروهي از مردم با همكاري يكديگر آن را مي سازند و به آن ماه سبز (greenmoon) مي گويند كه نماد امام حسين(ع) است و افرادي از فرقه ها و دين هاي مختلف اعم از مسلمان شيعه و سني و هند و مسيحي در ساختن آن مشاركت مي كنند و ديگري، ماه قرمز (red moon) است كه نماد امام حسن است و فقط هندوها آن را مي سازند.
جالب است بدانيم در بخش هايي از هندوستان، برخي هندوها كه از طبقات بالاي جامعه به شمار مي روند، معتقدند كه امام حسن(ع) و امام حسين(ع) تجليات و شينو، خداي هندوها هستند. اين اعتقادات در ميان آنها به قدري شيوع دارد كه به گروهي از آنها بر هماهاي حسني و بر هماهاي حسيني گفته مي شود.
در باب منشأ اين ماه ها، بسياري معتقدند كه ريشه در فرهنگ آفريقايي تبارهاي آن مناطق دارد. اما من بر اساس تحقيقاتم، بر اين باورم كه اين ماه ها مانند حسي ها از هند نشئت گرفته اند و تحت تأثير فرهنگ هاي مختلف اين مناطق قرار گرفته است كه اين امر نشان دهنده نوعي آميختگي نمادين بين اين فرقه ها و فرهنگ ها است.
حسي ها و ماه ها را در خيابان اصلي به حركت در مي آورند. ماه ها به حسي ها نزديك مي شوند و به هم بوسه مي دهند كه به آن «بوسه امام ها» گويند. در اين لحظه احساسات مردم بر انگيخته مي شوند و همانند جنوب ترينيداد، در اين جا هم نواختن طبل و راه رفتن با حسي ها، بخور دادن، عود سوزاندن و خواندن دعاها تا صبح روز عاشورا ادامه دارد.
در روز عاشورا، همراهان ماه ها پابرهنه هستند و قبل از آن، وضو گرفته اند و تمام افرادي كه در ساختن اين ماه ها دخالت دارند، از اول محرم تا آن روز را روزه مي گيرند و وقتي كه مي خواهند با ماه ها حركت كنند، پاهاي هم را به عنوان بخشي از مراسم مي شويند. با ماه ها و حسي ها به خيابان هاي اصلي مي آيند و نوعي رقص جنگ كه نمايانگر نبرد روز عاشورا است، با اين ماه ها انجام مي گيرد. طبل ها به صورتي نواخته مي شود كه شور و گرمي نبرد را تداعي مي كند. اين مراسم بسيار شبيه مراسم بزرگداشت عاشورا در غرب بنگال و بيهار است.
بوسه ماه ها و حسي ها، نمادي است از ديدار امام حسن(ع) و امام حسين(ع). در حالت روحاني و جسماني دو ماه سبز و قرمز هم به عنوان نماد بوسه دو امام، همديگر را مي بوسند. اين ماه ها بسيار سنگين هستند و تا 180 پوند وزن دارند و براي حمل آنها افراد زيادي مشاركت دارند. دراين ايام، مردم نگران بارش باران هستند، چرا كه اگر باران شديد باشد، وزن ماه ها دو برابر و سنگين مي شود. در پايان مراسم عزاداري عاشورا، در حدود ظهر، اين دسته هاي عزادار در محل مشخصي كه قبلا قبرستان مسلمانان هندي بوده است و «كربلا» ناميده مي شود، جمع مي شوند و بدن هاي نمادين آن دو امام را دفن مي كنند.
بعد از اتمام اين مراسم، دسته ها به شهر برمي گردند و آن ماه ها و حسي ها را در محل هاي اوليه آنها قرار مي دهند. در روز دوازدهم محرم، غذايي نذري پخته مي شود كه آداب و ادعيه خاصي دارد و پس از آن حسي ها و ماه ها را به طرف ساحل مي برند و در آن جا بخش هايي را از آنها جدا مي كنند و خود آنها را به دريا مي افكنند.
در اين مراسم مردم زيادي شركت مي كنند و تا آن جا كه بتوانند، سعي مي كنند حسي ها و ماه ها را از ساحل دور كنند. در زمينه برداشت مردم از اين مراسم در مناطق مختلف ترينيداد، نگرش هاي متفاوتي وجود دارد.
عده اي از اين مراسم را بزرگداشت اين دو برادر، امام حسن و امام حسين مي دانند و بعضي ديگر، آن را بزرگداشت نبرد خير و شر مي دانند و عده اي (در جامائيكا) آن را يك فستيوال و جشن تلقي مي كنند و در آن مراسم مي رقصند و مي نوشند. گروهي آن را نوعي نذر مي دانند و شركت كردن در آن را نوعي مشاركت در رنج ها و مصائب امام حسين مي پندارند و معتقدند موجب تزكيه باطني و صفاي روحاني آنها مي گردد. برخي هم آن را به صورت يك سنت فرهنگي و ملي ترينيداد تلقي مي كنند. جالب است كه بدانيم در رژه روز استقلال آمريكا در نيويورك، ترينيدادها يك حسي را به عنوان سمبل و نماد خود حمل مي كنند.
متأسفانه در اين مناطق، بسياري از مردم از واقعه عاشورا و حادثه كربلا اطلاع كمي دارند. تداوم اين آيين ها و مناسك در اين مناطق به عللي چند در معرض تهديد و نابودي است:
1. مسئله گسست نسل ها; 2. مشكلات اقتصادي و هزينه هاي فراوان اين مراسم; 3. كاهش مشاركت هندوها; 4. مخالفت گروه وهابي اسلامي موجوددر اين مناطق.
مخالفت وهابي هاي منتقد منجر به دو قطبي شدن اين جوامع شده است و بيم آن مي رود كه آنها بتوانند با حربه قانوني اين مراسم را به تعطيلي بكشانند. البته، كم نيستند هندي تبارهايي كه اين مراسم را به عنوان بخشي از ميراث هندي خود مي دانند و نسبت به آن اهتمام ميورزند. از يك منظر ديگر، اين مراسم در مناطق مذكور به عنوان تعامل و گفت و گوي اديان با يكديگر حائز اهميت است و متأسفانه هيچ متني به زبان انگليسي درباره معرفي و شناخت امام حسين(ع) در اين مناطق وجود ندارد.
درباره فعاليت وهابي ها در اين مناطق بايد گفت آنها مي كوشند اسلامي ارايه دهند كه از هر گونه رنگ و بوي بومي و فرهنگي اين جوامع خالي (و به تعبير خودشان يك اسلام خالص) باشد.

سلسله همايش هاي
گفتمان مهدويت(27)

در آستانه ميلاد منجي عالم بشريت حضرت ولي عصر (عج) شهر مقدس قم شاهد برگزاري همايش گفتمان مهدويت بود.
در اين همايش كه با محوريت «زمينه هاي ظهور و تحقق حكومت جهاني حضرت مهدي (عج)» در سالن اجتماعات مدرسه دارالشفاء، توسط مؤسسه فرهنگي انتظار نور، وابسته به دفتر تبليغات اسلامي در روزهاي 25، 27، 28، و 29 مهرماه برپا شده بود فرهيخته گان حوزه و دانشگاه به بيان مباحث مفيدي پرداختند كه گزارشي از آن تقديم مي گردد.
موضوع روز اول اين همايش «كلامي» بود، علامه عسكري در اين زمينه تحت عنوان رابطه امام عصر (عج) و فلسفه وجودي آن حضرت سخنراني ايراد كرد.
وي مسئله ظهور حكومت عدل جهاني را اعتقاد اجماعي همه اديان آسماني و جريان مهدويت و علائم ظهور را منقول از طريق شيعه و سني دانست و سپس به توصيف ظهور و ياران حكومت حضرت از منظر روايات شيعه پرداخت.
ايشان در بيان فرق شيوه گسترش عدالت در حكومت حضرت حجت (عج) و سائر حكومت هاي شرعي گفت: احكام اسلامي از آدم تا خاتم اين گونه اعمال مي شود كه مثلا اگر حاكم شرع از طريق شهود علم پيدا كند در مسئله قتل، حكم به قصاص مي دهد، اما آن حضرت به علم خود عمل مي كند و نيازي به بينه ندارد. عدالت گستري در زمان حضرت به خاطر تغيير حكومت است.
علامه عسكري ادامه داد: در روايات آمده كه قبل از ظهور ثلث مردم جهان به موت احمر مي ميرند كه ظاهراً منظور جنگ اتمي است و يك ثلث به موت اصغر كه در اثر اين مردارها، مرض هايي منتشر مي شود و در نتيجه يك سوم باقي مي ماند و افزود: حضرت حجت و تمام حكومت هاي اسلام كه قصاص مي كنند، بي گناه را نمي كشند، لذا اين سلاح هاي مرگ بار از كار مي افتد چون حضرت كه اتم استعمال نمي كنند تا بي گناه كشته شود، جنگ حضرت با شمشير است، اين ها استنباط ما است.
دومين سخنران روز اول همايش، حجت الاسلام و المسلمين رباني گلپايگاني بود كه به تبيين و تحليل ايده حكومت جهاني حضرت مهدي (عج) پرداخت.
وي در ابتداي بحث با طرح اين مقدمه كه مسئله حكومت در جامعه انساني در حوزه كلام سياسي مطرح شده و متكلمان به خصوص شيعه، حكومت را به عنوان يك لازمه مطرح كرده اند و از ديدگاه شيعه قاعده لطف در اين باب مطرح است، ويژگي هاي حكومت امام زمان (عج) را بيان نمود.
ايشان اولين ويژگي حكومت امام عصر (عج) را جهان شمولي آن دانست و گفت: يكي از اهداف انبياء اين بود كه قسط و عدالت در زندگي بشر نهادينه و حاكم شود، «لقد ارسلنا رسلنا بالبينات و انزلنا معهم الكتاب و الميزان ليقوم الناس بالقسط»(28) بحث انساني و بشري است و در حديث معروف هم هست كه «لو لم يبق من الدنيا الا يوم لطول الله ذلك اليوم حتي يبعث رجل من ولدي يضاهي اسمه اسمي و كنيته كنيتي يملا الارض قسطاً و عدلا»(29) پس بحث زمينه است.
حديثي نيز از امام باقر (ع) در ذيل آيه 41 سوره حج وارد شده «الذين ان مكنّاهم في الارض... و لله عاقبه الامور» مي فرمايد: هذه لآل محمد صلي الله عليه و آله المهدي و اصحابه يملكهم الله مشارق الارض و مغاربها... اين اشاره به جهاني شدن دارد. از نظر ما اين عدالت است كه جهاني خواهد شد و اقوام و زبان ها و گويش ها و عشيره ها دست نمي خورند.
وي دومين ويژگي حكومت حضرت مهدي (عج) را ديني بودن آن خواند و با بيان اين كه: سكولاريسم چه دين را فاقد نقش حكومتي گوهري تجربي بداند و چه دين را فقط در حوزه اجتماعي داخل كند و حكومت را از آن جدا سازد، مردود است، افزود: عقيده تمام متكلمان اسلامي اين است كه الامامه رئاسه عامه في الدين و الدنيا.
ولايي بودن حكومت حضرت مهدي (عج) ديگر ويژگي بود كه حجت الاسلام و المسلمين رباني گلپايگاني با اشاره به آن اظهار داشت: نظام اسلامي، ساختاري كلان و ثابت با عنوان ولايت دارد و با توجه به نيازها و مقتضيات و مسائل تطورپذير، در هر زمان بر اساس بهترين گزينه نظام ولايي انتخاب مي شود، نظام ولايي با وصف انتصابي بودن رهبر معرفي مي شود، «من كنت مولاه، فهذا علي مولاه».
وي مردمي و شايسته سالار بودن حكومت حضرت حجت را ويژگي ديگري آن ارزيابي نمود و اظهار داشت: مشروعيت حكومت جهاني امام عصر (عج) اراده الهي است نه اراده مردمي، اراده الهي در رأس است و بالذات و اراده انسان ها متصل و مستند به آن. اين مشروعيت هميشه با عنصر مقبوليت گره مي خورد تا تجسم عيني پيدا كند، همان طور كه حضرت امير (ع) فرمودند: «ولو لا حضور الحاضر و قيام الحجه بوجود الناصر».
كارگزاران اين حكومت هم كه مستضعفان از آن بهره مند خواهند شد.
شرائطي دارند: «ان الارض يرثها عبادي الصالحون... و... وعدالله الذين آمنوا منكم و عملو الصالحات ليستخلفنهم في الارض...»(30)
اين ها كه عهده دار تدبير چنين نظامي هستند و چنين شرائطي دارند شناخت آن ها كار مردم نيست و با انتخابات معلوم نمي شود، بلكه از قبل براي حضرت معلوم است. حالا ممكن است زير مجموعه ها با روش هاي منطبق با حاكميت دين و ارزش هاي اسلامي انتخاب گردند «و شاورهم في الامر».
حجت الاسلام رباني گلپايگاني با قرائت اين روايت به سخنان خود خاتمه داد: عن امام جعفر الصادق عليه السلام في قول الله عزّو جلّ: «فاستبقوا الخيرات اينما تكونوا يات بكم الله جميعاً»; يعني «اصحاب القائم الثلاث و مئه و بضع عشر و هم والله الامه معدوده. يجتمعون في ساعه واحده».
در ادامه همايش آيت الله آصفي، حجت الاسلام و المسلمين غروي و دكتر محمد رضايي در ميزگردي به تبيين و تحليل ايده حكومت جهاني حضرت مهدي (عج) پرداختند.
هم چنين حجت الاسلام و المسلمين دكتر احمد احمدي مقاله اي با عنوان «وظائف فردي و اجتماعي مكلفين در عصر غيبت در زمينه سازي ظهور حضرت مهدي (عج) و حجت الاسلام و المسلمين صادق رشاد مقاله اي با عنوان «فلسفه فرج» و حجت الاسلام و المسلمين بهجت پور مقاله اي با عنوان «بازشناخت امدادهاي غيبي در ايجاد زمينه سازي ظهور و برقراري حكومت جهاني حضرت مهدي (عج)» و حجت الاسلام و المسلمين پسنديده مقاله اي با عنوان «پيوند آزادي و قدرت با ايمان به عنوان زمينه سازي ظهور حضرت مهدي (عج) ارائه نمودند.
موضوع روز دوم همايش «مسائل تربيتي» بود كه آيت الله امامي كاشاني در راستاي اين موضوع سخن راني كردند. موضوع سخنراني ايشان «اصالت مهدويت و ناجي بر اساس فلسفه تاريخ» بود.
آيت الله امامي كاشاني در ابتدا با بيان اين نكته كه تاريخ، حوادث و تطورات زندگي است و فلسفه تاريخ، پيام هايي است كه اين حوادث به بشر حاضر آينده تعليم مي دهد، اصالت مسئله مهدويت را بر اساس فلسفه تاريخ ارزيابي نموده و افزودند: رويدادهاي تاريخ و جامعه بشري چه پيامي دارد؟ آيا پيام تباهي براي جامعه دارد؟ آيا مي گويد جوامع بشري نابود خواهند شد؟ همه به ستم و فساد ختم خواهد شد؟ همان طوري كه فلسفه بدبيني مي گويد يا اين كه پيروان فلسفه هگل و ماترياليست مي گويند كه بالاخره آن قدرت غالب، پيروز است و هر كس قدرت به دست اوست او در جهان غالب خواهد شد و يك قدرت و دولت تشكيل خواهد داد و همه مظلومان را قلع و قمع خواهد كرد؟ آيا اين چنين بايد فكر كرد؟!
در نتيجه جهان رو به فساد مي رود و زندگي بشر به تباهي منتهي مي شود و يأس بر فراز جوامع بشري چون ابري تار سايه خواهد انداخت. طبق اين بحث، ناجي، بيهوده و بي اساس است.
ايشان تأكيد كردند: بايد متن تاريخ را ملاحظه كرد كه رويدادهاي جهان چه پيامي دارد؟ بايد جهان را يك پارچه ديد و نتيجه را اساسي گرفت و به مرز «و نريد ان نمن علي الذين استضعفوا في الارض...» رسيد كه مستضعفان در عاقبت حاكم اند، «و العاقبه للمتقين».
آيت الله امامي كاشاني فلاسفه غرب را با توجه به بحث آينده بشر به سه قسمت تقسيم كردند:
1_ عده اي كه به آينده بشر بدبين هستند (فلسفه بدبيني)
2_ عده اي كه معتقد به جبر و قضاي الهي به سوي صلح هستند، بدون اراده مردم
3_ معتقدين به آينده روشني كه با مشيت الهي و اراده مردم تشكيل خواهد شد و صلح و نجاح بر سراسر زمين حكومت خواهد كرد.
ايشان پس از بيان اين بحث هاي فلسفي موارد تاريخي را مطرح ساختند و فرمودند: وقتي وارد بازار تمدن ها و فرهنگ ها مي شويم، مي بينيم، آن ها كه آمدند، اگر بر اساس خير، عدل و صلاح حركت كردند، اثر خير براي خود گذارده اند و اگر در خط ظلم و جنايت حركت كردند، تنفر و انزجار عمومي را به ارث گذاشتند.
و نتيجه گيري كردند: هابيليان معتقد به حق هستند اما قابيليان در دل مي دانند كه راه غلط است، اما مي گويند اين راه غلط را براي تأمين حوائج نفساني بايد پيمود.
عضو مجلس خبرگان رهبري اضافه كرد: بايد ديد چه كسي در اين عالم زيباست؟ آيا چهره خوبان مي درخشد؟ چهره علي (ع) در جهان درخشان است كه همه افتخار مي كنند بر او مي گويند: عدالت افتخار مي كند به علي، نه علي به عدالت، مناجات افتخار مي كند به علي نه علي به مناجات.
سپس با اشاره به اديان و اين كه اديان شخص مصلح و ناجي را بشارت داده و معين كرده اند به بيان شواهدي از انجيل و نام محمد (ص) و غيبت امام زمان (عج) در انجيل يوحنا پرداختند.
و ادامه دادند: ما وقتي عقل و نقل را به دست هم مي دهيم، فلسفه تاريخ را با متون ديني همراه مي كنيم، به باور باطني و يقين عقلي مي رسيم و در باب مصلح و ناجي ترديد نمي كنيم كه با اين شرائط ترديد يا از جهل است يا خصومت.
ايشان در بخش ديگري از بيناتشان به بحث وظيفه حوزه هاي علميه فضلاء و طلاب و اساتيد پرداختند و اظهار داشتند: ما بايد بحث امام عصر را به طور علمي، مستدل و اساسي در دنيا مطرح و بسترسازي كنيم، بستر «يملاالله الارض قسطاً و عدلا» را بايد من و شما به وجود بياوريم و اين با اخلاق است و عمل. روحيات را بايد طوري تربيت كرد كه جامعه به طرف يك وحدت تقوايي برود.
تا وقتي بستر آماده نشود ظهور نيست. بستر ظهور وقتي آماده مي شود كه جامعه، جامعه اي باشد منسجم به هم، دل ها همه با هم باشد، و اين وقتي است كه همه دل ها با خدا باشد.
اگر خدا محوري بود دل ها همه با هم مرتبط است، اگر محوري هوي، هوس، شهوت و منيت شد، اين نخواهد شد. ملتي كه در عصر امام زمان ارواحنا له الفداء هستند همه عبادات خدا مي كنند و در صدق و تقوي و درستي اند. ما بايد جامعه امام عصر را بسازيم. منطق و قلم ما بايد بسازد.
آن چه به دانشجو و جوان عقيده مي دهد استدلال است، آن چه جامعه را بهبود مي بخشد اخلاق است، بنابراين ما از نظر علم و اخلاق و عمل و دوري از گناه وظيفه داريم.
جامعه اي كه در گناه باشد، امام عصر را نمي بيند، چهره اي كه در گناه باشد، چشمش به آن حضرت نمي افتد.
ايشان تأكيد كردند: نداي غربت امام عصر (عج) و مظلوميت پيغمبر اكرم (ص) بلند است و تنها جايي كه اين نور از آن مي تواند پخش شود همين ايران و نظام جمهوري اسلامي است و رهبري كه به او متصل است و جامعه اي كه بر اين اساس شكل گرفته باشد.
آيت الله امامي كاشاني در پايان اظهار داشت: حوزه ها وحدت كلمه بر تقوي داشته باشند، لا اقل قلم به دستان، نويسندگان و روحانيون اين حوزه ها همه در اين راه حركت كنيم. حيف است تشخيص هايي كه دور از خدا و تقوي است و تزيين شيطان هاست، خودمان را متمايل نكنيم، اختلاف كلمه نيندازم، همه بر تقوي منسجم شويم، همان طور كه امام باقر (ع) فرمود: «ان لنا دوله يجي الله بها انشاء... من سره ان يكون من اصحاب القائم فلينتظر وليعمل بالورع»;(31) كسي كه مي خواهد منتظر ما باشد «وليعمل بالورع و محاسن الاخلاق و هو منتظر»; و حال توجه به انتظار داشته باشيم، آن وقت ما مي توانيم جامعه را دگرگون كنيم. در هر حال حضرت در پس پرده غيبت، آماده و منتظر من و شماست كه افكار را روشن كنيم، جامعه و مغز، انديشه، دل، خلق و عمل مان را آن طور كه او مي خواهد بسازيم.
دومين سخنران حجت الاسلام و المسلمين اعرافي، مدير مركز جهاني علوم اسلامي بود كه طي سخناني اظهار داشت: ما دو گونه انتظار داريم; معين و نامعين، تفاوت انتظاري كه در مكاتب ديگر هست با انتظاري كه در نگرش شيعي وجود دارد اين است كه آن نامعين و اين تعيين يافته و مشخص است. فاصله اين دو ديدگاه و آثاري كه بر ساخت هاي تربيت در جسم و جان انسان و جامعه مي گذارد بسيار زياد است.
وي با تقسيم انتظار به دو بعد انتظار فرد و انتظار حادثه اي كه توسط آن فرد اتفاق خواهد افتاد، شاخصه هاي فرد منتظر در ديدگاه شيعه را اين گونه بيان كرد: اول اين كه فرد منتظر در نگاه شيعه بر خلاف سائر مكاتب، متعين و متشخص است.
پدر، مادر، دودمان و سلاله او كاملا تعريف شده است، دوم، اين فرد زنده است و عمر طولاني دارد نه آن كه مطابق گمان برخي مذاهب، بعدها فردي پديد بيايد، سوم، بر احوال و اوضاع واقف است و يك رابطه زنده اي ميان ما و او برقرار است، چهارم، اين فرد سيره و ويژگي هاي معيني دارد كه در روايات ترسيم شده; ابعاد فكري، روحي، عاطفي، اخلاقيات، روابط، فعاليت، نگاه و حتي ويژگي هاي جسماني او معلوم شده است.
سخنران همايش، هم چنين حادثه مورد انتظار را يك مرحله تكاملي تاريخ خوانده و شاخصه هاي آن را اين گونه ارزيابي كرد; اول اين كه اين حادثه قطعي است و متحمل نيست. دوم، از نظر شيعه آن حادثه يك تحول بنيادي در تمامي ساخت هاي زندگي بشر است. سوم، اين تحول از نظر سرزميني، مكاني و دولتي فراگير است. چهارم، تحولي كاملا مثبت و در جهت تأمين سعادت بشر در همه ابعاد است.
پنجم، محوريت اين تحول، معنويت و فرهنگ است كه در عرصه رفاهي، اقتصادي، سياسي و اجتماعي نمود مي كند. ششم، حادثه اي طفره اي نيست، بلكه يك تحول تكاملي و مبتني بر صعود بشريت است. هفتم، طبق روايات در آستانه ظهور منجي ضمن اين كه نوعي هرج و مرج و نااميدي بر بشر حاكم است، در عين حال بشريت رشد يافته، بالندگي پيدا كرده و اصحاب بزرگي در ميان بشريت وجود دارد و زمينه هاي عقلاني و ارتباطي آمادگي براي آن تحول تاريخي بزرگ فراهم شده است، يعني در عين حالي كه نااميدي بر بشر سايه انداخته يك اميدواري، آمادگي، اشتياق، تشنگي، شور و شوق بر انديشه ها و اذهان بشر حاكم است.
وي در بخش ديگري از سخنانش اظهار داشت: همان مقوله اي كه امروز، به شدت در افكار عمومي، مورد توجه است به نام جهاني شدن و جهاني سازي كه هم مثبت مي تواند باشد و هم منفي، در روايات ما نشان داده شده كه آن تحول، منشاء يك جهاني شدني است كه در آن ارتباطات، وسيع، گسترده، سهل و آسان است و حداكثر رفاه، آسايش و امنيت براي بشر فراهم مي شود.
مدير مركز جهاني علوم اسلامي تأكيد كرد: انتظار يك نظريه تربيتي است يعني يك نگاه بنيادي است به تحول تاريخي. اين نگاه بنيادي مي تواند در تمام اجزاء و اعمال و ابعاد و ساخت هاي گوناگون زندگي فردي و اجتماعي، اثر گذار باشد.
حجت الاسلام و المسلين اعرافي با بيان اين كه اميدها و آرزوها ركن مهمي در شخصيت آدمي است، گفت: انتظار با آن ويژگي هاي معين در مكتب تشيع آثار تربيتي بسياري دارد، چرا كه نگاه ما را از نظر معرفتي، عاطفي و روحي با يك الگوي زنده، حاضر، خبير، بصير و ناظر بر رفتار ما مرتبط مي كند.
اين رابطه زنده و سرشار از عواطف و محبت مي تواند آدمي را شكوفا كند و به افكار و انديشه هاي انسان، جهت هاي بزرگ و متعالي بدهد و او را عاشق، شيدا و شيفته كرده و يك احساس شكوفائي معنوي به دست بدهد. از سوي ديگر همان طور كه انتظار براي مشتاقان و صالحان، اميدبخش است، براي برخواهان و ناصالحان هراس انگيز است.
وي در فراز بعدي، جهاني شدن با مدل امروزي را همراه با تخريب محيط زيست، ناامني رواني بشر، كنترل نشدن و پيشرفت علمي بشر در عرصه هاي غيراخلاقي، نابرابري هاي عظيم اجتماعي، سياسي و اقتصادي، در كنار نوعي فقر معنوي و فرو ريختن بسياري از بنيان هاي اصيل اجتماعي دانست و جهاني شدن ظهور از منظر روايات را گسترش رفاه و شكوفائي اقتصادي و رشد علم و دانش و سطح عقلانيت بشر خواند و قدر مشترك اين دو را رشد دانش بشر و فروريختن حجاب ها و موانع و پيوستگي انديشه و انسان ها به يكديگر و سهولت ارتباطات و پديدار شدن يك جامعه پيشرفته اي شبكه اي در هم تنيده عنوان كرد.
هم چنين دكتر علي اصغر احمدي و دكتر محمدرضا شرفي و حجت الاسلام و المسلمين آذربايجاني در ميزگردي پيرامون آثار تربيتي و روان شناختي انتظار در زمينه سازي ظهور حضرت مهدي (عج) به بحث و بررسي نشستند.
و در ادامه، آقايان دكتر علي شريعتمداري، دكتر محسن ايماني، حجت الاسلام آذربايجاني و حجت الاسلام و المسلمين فاكر ميبدي مقالات خود را ارائه نمودند.
موضوع روز سوم همايش «سياسي» بود و در همين راستا آيت الله معرفت پيرامون زعامت ديني، سياسي حضرت ولي عصر (عج) به ايراد سخن پرداخت.
ايشان به قرائت آيه «و نريد ان نمن علي الذين استضعفوا في الارض و نجعلهم ائمه و نجعلهم الوارثين»(32) گفت: در اين آيه به مؤمنان نويد داده شده كه وارثان و حاكمان زمين خواهند بود و «نريد» حكايت از همان اراده حق تعالي دارد كه به طور حتم و گسترده و جامعه و كامل بايد انجام بگيرد.
ايشان در تأييد اين مطلب با بيان روايتي از محمد بن ابراهيم نعماني از كتاب الغيبه، اظهار داشت: ابوهاشم داوود بن قاسم جعفي مي گويد: خدمت امام جواد (ع) بوديم، راجع به خروج سفياني گفت و گو شد. پرسيده شد: آيا ممكن است در علائم حتي بدا حاصل شود و حضرت حجت بدون اين علائم ظهور كند؟ فرمودند: بلي. عرض شد اگر اين طور است در خود ظهور هم ممكن است بدا حاصل شود؟ فرمودند: «ان القائم من الميعاد والله لا يخلف الميعاد» يعني اين كه علائم حتميه پنج گانه غالباً از قبيل وعيد است و جنبه نقمت دارد، اما ظهور حضرت حجت وعد است، خلف وعيد قبيح نيست، اما خلف وعد از حكيم نشايد.
لذا طبق اين روايت ظهور حضرت حجت، وعد و نويدي است به جامعه انسانيت و بالاخص عباد صالحين و تخلف ناپذير است.
وي در ادامه گفت: در جاي جاي اختصاص داشت و شيعيان به مركز رجوع مي كردند.
آيت الله معرفت ادامه داد: توقيع شريف كه براي اسحاق بن يعقوب صادر شده و به ما رسيده به همين جهت اشاره دارد «و اما الحوادث الواقعه فارجعوا فيها الي رواه حديثنا فانهم حجتي عليكم و انا حجه الله عليهم»، اسحاق بن يعقوب در ابتداي اين عبارت مي گويد «مسائل اشكلت علي» و از مسائلي كه الان مشكل شده است مي پرسد. اگر مسئله مرجعيت فتوائي بود كه خيلي مشكل نبود. شيعه عادت كرده بود از زمان امام باقر (ع) كه به فقهاي اصحاب مراجعه مي كردند. اين مسائل مشكل نبود بلكه اشاره به مسئوليت دوم امام است.
ايشان تأكيد كردند: اصلا حوادث واقعه، مسائل شخصي مثل شك نماز نيست بلكه حادثه، پيش آمدي است كه فراگير همه جامعه است،مسائل سياسي _ اجتماعي است.
وي با توجه دادن به فرق واژه حديث و احاديث گفت: رواه حديثنا يعني كساني كه بتوانند گفته ما را و لب و حقيقت خواسته ما را براي شما بازگو كنند، نه ناقلين و محدثين روايت و فقيهي كه به خواسته هاي معصومين (ع) واقف است، حجت است. ]اين توقيع[ يك فرمان است كه با آن حكم واگذاري مقام زعامت سياسي به اين گروه صادر شده است.
آيت الله معرفت با اشاره به خطبه 173 نهج البلاغه كه «ان احق الناس بهذا الامر، اقواهم عليه و اعلمهم بامرالله فيه»، بينش سياسي و آشنايي به ديدگاه شرع در مسائل زعامت سياسي را دو شرط ولي امر دانسته و افزود: خبرگان و فرهيخته گان امت بايد فحص كنند بين افراد شايسته و آن كه را لايق تر ديدند با او بيعت كنند. در عصر حضور زعيم با نص مشخص مي شود «من كنت مولاه، فهذا علي مولاه» و مردم نيز وظيفه دارند بيعت كنند و در تعيين و انتخاب نقشي ندارند اما در عصر قرآن اين نويد به بندگان صالح خدا داده شده كه سرانجام حكومت عدل الهي و امامت جهاني به آن باز مي گردد و براي هميشه ادامه دارد. اين نويد طبق گزارش خود قرآن در كتب سالفين نيز آمده است و چنانچه مي فرمايد: «و لقد كتبنا في الزبور من بعد الذكر ان الارض يرثها عبادي الصالحون». در كتاب مزامير الان در دست ماست اين مطلب عيناً و بدون كم و كاست موجود است.
ايشان با طرح اين سئوال كه در زمان غيبت، امان زمان (عج) مجاري امور را چه گونه اداره مي كنند؟ توضيح داد: حضرت با دست وكلاي عام خود سرپرستي مؤمنان و منتظران را عهده دار شده اند. امام و ولي زمان در هر دوره، دو سمت دارد، يكي مرجعيت ديني كه بايد تمام پرسش ها را جواب بدهند، سمت دوم زعامت سياسي است يعني رهبري جامعه تشيع و البته رهبري جامعه اسلامي. مسلمانان با حداقل جامعه تشيع در اموري كه مربوط به كل جامعه است بايد به زعيم كه شخص معصوم است رجوع كنند. ائمه (ع) در همان دوران حضور، مرجعيت فتوايي را نوعاً به اصحاب واگذار كرده بودند مثل محمد بن مسلم و ديگران، چه در مدينه و چه در اطراف بلاد.
اين ها ناقل نبودند بلكه مجتهد بودند و فقيه، مباني را از حضرت داشتند و فتوي مي دادند ولي در مسائل سياسي _ اجتماعي در عصر حضور به كسي واگذار نشده بود و به خود امام غيبت مطابق توقيع مذكور كه به معناي اعطاي وصف است، از جانب شرع وصف وارد شده و قابل فهم است.
تشخيص اين صفات در اشخاص براي نخبه گان ميسر است و البته معناي آن اين نيست كه بيعت بكنند يا نكنند، بلكه بايد با كسي كه تشخيص مي دهند، شرائط را داراست، بيعت كنند.
و تأكيد كرد: در مرجعيت فتوايي اشكال ندارد، چند نفر در عرض هم منصوب باشند در بلاد خودشان، اما زعامت سياسي و جانشيني امام نمي شود همگاني باشد، بلكه منظور از اين فرمان بيان صفاتي است كه واجدين آن شايستگي بالقوه زعامت سياسي را دارند.
در روز سوم همايش، هم چنين دكتر بلخاري، حجت الاسلام و المسلمين دكتر عاملي و حجت الاسلام و المسلمين لك زايي در ميزگردي، رابطه جهاني شدن با حكومت جهان حضرت مهدي (عج) را بررسي كردند و در ادامه دكتر علي رضا صدرا، حجت الاسلام و المسلمين مهاجرنيا و حجت الاسلام و المسلمين دكتر شفيعي به ارائه مقالات خويش پرداختند.
روز چهارم همايش به زبان عربي برگزار شد. در اين جلسه آيت الله آصفي سخناني با عنوان «الغيبه الصغري نظره تحليله» بيان نمود و حجت الاسلام و المسلمين سيد محمد شوكي مقاله اي با عنوان «بين العولمه الغربيه و العالميه المهدويه» و حجت الاسلام و المسلمين شيخ سامي الغريري نوشتاري با عنوان «الرد علي احمد الكاتبي و كشف جهله في التاريخ الشيعي» و حجت الاسلام و المسلمين سيد كمال السيد مقاله اي با عنوان «ولاده امام المهدي (عج) خطوه في التأسيس التاريخي» ارائه نمودند.

همايش اسلام و چالش هاي هزاره سوم
در اردن

به مناسبت انتخاب امان به عنوان پايتخت فرهنگي جهان عرب براي سال 2002، استانداري امان همايشي با عنوان «اسلام و چالش هاي هزاره سوم» برگزار كرد. در اين همايش دكتر حسن حنفي از مصر، قرار دادن غرب را در مقابل اسلام اشتباه خواند; چرا كه اسلام يك دين و يك تمدن است و حال آن كه غرب يك موقعيت جغرافيايي است. لذا يا دو تمدن را بايد در مقابل هم قرار داد و يا دو منطقه را. در بخش ديگري از سخنراني حنفي به مقايسه برخورد اسلام با تمدن هاي گذشته و برخورد امروز تمدن غرب با ديگر تمدن ها، پرداخت. سخنران بعدي دكتر اسحاق الفرحان از اردن بود كه به تشريح ويژگي هاي گفتمان اسلامي پرداخت. او رفتار آمريكا را با جهان اسلام ناشي از حماقت و غرور امريكايي ها دانست. به نظر او رفتار امريكا موجب گرايش هر چه بيشتر در جوانان مسلمان به اسلام شده است. عبدالسلام العبادي وزير سابق اوقاف اردن، در اين همايش اظهار داشت در حال حاضر چالشي كه اسلام با آن روبرو است، فقدان مكانيزم هاي لازم جهت تبيين و معرفي اسلام به جهان مي باشد. در پايان همايش، شركت كنندگان به جاي صرف نوشابه كوكاكولا، نوشابه «اروگاريت» كه محصول سوريه است، صرف كردند.

گردهمايي اسلام و مسيحيت در لبنان

طي نشستي كه در شهر صيداي لبنان برگزار شد، حدود دويست نفر از رهبران ديني اسلام و مسيحيت و سياست مداران و دولت مردان لبنان در آن شركت كردند. اين گردهمايي در مركز «فاطمه الزهرا» ي اين شهر برگزار شد و شركت كنندگان به بررسي مسائل اخير خاورميانه پرداختند. رهبر جامعه ارتدكس شركت كننده در اين نشست و رهبران مسلمان و شيعيان حاضر در اين گردهمايي، عملكردهاي ضد اسلامي و اسلام ستيزي دولت آمريكا را محكوم كردند. هم چنين حاضران با حمايت از انتفاضه مردم فلسطين تنها راه حل صلح خاورميانه را ايستادگي اعراب، به خصوص فلسطينيان در مقابل اسرائيل دانستند و تهديدهاي اخير دولت امريكا در ارتباط با مسئله عراق و معرفي كشورهاي حامي انتفاضه فلسطين به عنوان حامي تروريست را، ناشي از سياست هاي تبعيض نژادي و اسلام ستيزي آن دولت دانستند.

محاكمه معاون كرزاي در دادگاه شريعت(33)

به گزارش خبرگزاري BBC در تاريخ 24 ماه ژوئن، دادگاه عالي افغانستان، سيما ثمر معاون امور زنان حامد كرزاي، نخست وزير افغانستان را به دليل توهين به اسلام و تعدد شكايات عليه وي به دادگاه فرا خواند.
شايان ذكر است كه چندي پيش خانم سيما ثمر، در پي انجام چند مصاحبه مطبوعاتي با نشريات اروپايي اعلام كرده بود كه قوانين شريعت اسلام در مورد زنان به گونه اي تبعيض آميز تدوين شده است و در بسياري از موارد مطابق با حقوق بشر نيست.
وي همچنين در باره برخي از مسائل شرعي به گونه اي اظهار نظر كرده بود كه منجر به خشم بسياري از مردم در افغانستان شد.
فاضل احمد مناوي نايب رئيس دادگستري افغانستان، در مصاحبه اي با خبرنگار BBCاعلام كرد كه تاكنون شكايت هاي بسياري عليه خانم ثمر به دادگستري افغانستان رسيده است; ولي دادگاه تا زمان تكميل مدارك تشكيل نخواهد شد. روزنامه مجاهد كه توسط جمعيت اسلامي در افغانستان منتشر مي شود، ثمر را سلمان رشدي افغاني لقب داد و او را متهم به كفر گويي كرد.
در پي اين مسئله، سيماثمر به خبرگزاري آسوشيتدپرس اعلام كرد: مصرانه اظهار مي دارم به اسلام و قوانين آن معتقد هستم و واقعاً نمي دانم اشتباه من در كجا بوده است. من يك زن هستم و همانند همگان بايد از آزادي بيان برخوردار باشم; در حالي كه پس از اين مسئله احساس امنيت جاني نمي كنم.

افزايش شمار مسلمانان استراليا

در حال حاضر در حدود 578/281 مسلمان در كشور استراليا زندگي مي كنند. اين آمار منتشر شده از سوي دولت استراليا در سال 2001 حاكي از اين مطلب است كه اين تعداد از مسلمانان 5/1 درصد، از جمعيت 19 ميليوني استراليا را به خود اختصاص داده اند. در طول 5 سال گذشته، 40 درصد به جمعيت مسلمانان استراليا افزوده شده است و اين در حالي است كه در دهه گذشته، مسلمانان رشد 91 درصدي داشته اند. مسلمانان پس از مسيحيان و هندوها سومين گروه بزرگ ديني اين كشور را تشكيل مي دهند. مسلمانان استراليا بر اين عقيده اند كه شمار مسلمانان اين كشور 000/450 نفر مي باشد.

فراخوان مسلمانان جهان
نسبت به اهانتهاي شنيع شبكه فاكس نيوز

شوراي روابط اسلامي امريكا (CAIR)اعلام كرد كه صندوق پست الكترونيكي اين شورا، مملو از هزاران نامه اي است كه از طرف مسلمانان و عرب هاي داخل امريكا و سرتاسر جهان در اعتراض هاي شديد به بنگاه خبري فاكس نيوز (FOXNEWS) امريكا رسيده است. و از اين شبكه به دليل اهانت هاي شنيع به اسلام، مسلمانان، قرآن كريم و حتي شخص رسول اكرم (ص) شكايت نموده اند. شوراي روابط اسلامي امريكا كه يك سازمان مدافع اسلام و حقوق مدني مسلمانان در امريكا محسوب مي شود، با صدور بيانيه اي در 19 سپتامبر سال جاري از همه مسلمانان و عرب ها در جهان درخواست كرد كه با توجه به اين كه شبكه فاكس نيوز به پايگاهي جهت تبليغ بر ضد اسلام و مسلمانان و اهانت به مقدساتشان تبديل شده است، هر چه سريعتر به جميع معترضين اين شبكه بپيوندند وجهت متوقف ساختن تبليغات شنيع آنان بر ضد اسلام و مسلمانان اقدام عملي صورت دهند.

دومين همايش خوشنويسي جهان اسلام

دومين همايش خوشنويسي جهان اسلام، همزمان با عيد سعيد مبعث در موزه كاخ گلستان تهران گشايش يافت. در اين همايش 3 هزار اثر از 2 هزار هنرمند از 37 كشور جهان به نمايش درآمد. همچنين به منظور ترويج فرهنگ كتابخواني، نخستين كاروان كتاب ايران با نام كتاب مبعث همزمان با عيد سعيد مبعث از مشهد مقدس، عازم مسجد جمكران در قم شد. اين كاروان كتاب از مشهد حركت كرده و همزمان با ميلاد خجسته حضرت مهدي (عج) به جمكران خواهد رسيد. انتشارات سروش، مؤسسه كارت كتاب ايران و باشگاه مهرورزان جوان از جمله نهادها و مؤسساتي هستند كه در اين حركت فرهنگي همكاري مي كنند.

كنگره بين المللي هنرهاي اسلامي

كنگره بين المللي هنرهاي اسلامي، با راهپيمايي نمادين هنرمندان كشورهاي اسلامي از ميدان امان به طرف باغ موزه چهل ستون اصفهان و اشعار احياء و حمايت از ميراث سنتي جهان اسلام آغاز شد. برگزاري 14 نشست علمي، هنري و فرهنگي با حضور اساتيد دانشگاه، كارشناسان و مسؤولان هنرها و صنايع دستي اسلامي و ارائه 70 مقاله به صورت سخنراني از جمله برنامه هاي اين كنگره 5 روزه بود. در حاشيه اين كنگره نيز نمايشگاهي از مجموعه شاهكارهاي هنري و صنايع دستي اسلامي، در باغ چهر ستون اصفهان برگزار شد.

واكنش جهان اسلام به اظهارات كشيش مغرض

در پي اهانت «جري فالول» كشيش امريكايي به پيامبر اسلام (ص)، واكنش هايي در جهان اسلام در قبال اين حركت جنجال برانگيز بر پا شده است. جري فالول در اظهارات خود گفته است كه پس از مطالعات فراوان در مورد اسلام و پيامبر اسلام، به اين نتيجه رسده ام كه پيامبر اسلام مردي جنگ طلقب و تروريس است. اين نخستين باري نيست كه يك رهبر مسيحي، به اسلام و مقدسات آن توهين مي كند. ايران نيز در واكنش به اظهارات مغرضانه اين كشيش امريكايي در ديدار با دبير كل سازمان كنفرانس اسلامي از وي خواست تا كشورهاي اسلامي و بخصوص سازمان كنفرانس اسلامي در قبال چنين جسارت هايي ساكت ننشينند و اجازه ندهند فرهنگ و برخورد مذاهب و تمدن ها كه قطعاً در جهت تأمين صهيونيست ها است عملي گردد.
نظر سنجي ها حاكي از اشتياق امريكاييان به دانسته هاي اسلامي
براساس نظر سنجي انجام شده توسط روزنامه لوس آنجلس تايمز، به ويژه پس از حوادث يازده سپتامبر، يك سوم از مردم آمريكا تلاش فراواني براي شناختن بيشتر اسلام از خودنشان داده اند، اما همچنان 7/3 درصد مردم نيز اظهارات نامطلوبي در مورد اين دين ابراز مي كنند. اين بررسي كه از 1372 فرد بزرگسال امريكايي توسط روزنامه لوس آنجلس تايمز صورت گرفت، حاكي از آن است كه 34 درصد آمريكاييان درصددند تا بيشتر در مورد اسلام و آموزه هاي آن مطالبي را فرا گيرند و در اين راه با مطالعه كتاب هاي مختلف در مورد اسلام و شركت در سخنراني هاي متعدد، اهتمام ورزيده اند. 56 درصد گفته اند كه در اين زمينه تلاشي نكرده اند و 7 درصد نيز اظهار داشته اند كه از دين اسلام آگاهي دارند. سه درصد باقي مانده نيز گفته اند كه در اين زمينه مطمئن نبوده اند. 58 درصد يا 6 نفر از 10 نفري كه تلاش كرده بودند تا در مورد اسلام بياموزند، گفته اند كه ديدگاه آنان هنوز بدون تغيير باقي مانده است. 17 درصد اعلام كرده اند كه ديدگاه مطلوب تري در مورد اسلام پيدا كرده اند در حالي كه 21 درصد ازاين تعداد ديد غير مطلوب تري پيدا كرده اند كه از اين تعداد، زنان بيش از مردان ديدگاه بدبينانه و غير مطلوب تر پيدا كرده اند.

شوراي روابط اسلامي امريكا
كتاب راهنماي مسلمانان را منتشر كرد

شوراي روابط اسلامي امريكا (CAIR)كه به عنوان يكي از سازمان هاي مدافع حقوق مدني مسلمانان آمريكا به شمار مي آيد، طي يك كنفرانس خبري اعلام كرد كه نخستين كتاب راهنماي خود را براي جامعه مسلمانان امريكاي شمالي را منتشر كرد. اين كتاب 350 صفحه اي كه عنوان آن «راهنماي منابع (مراجع) مسلمانان امريكاي شمالي: زندگي جامعه مسلمانان در ايالات متحده امريكا و كانادا» نام دارد، نخستين تحليل جامع ساختاري جامعه مسلمانان هر دو كشور است. اين كتاب بانگاهي ژرف به تاريخ اسلام در اين قاره، به معرفي مؤسسات و نهادهاي جامعه مسلمانان امريكاي شمالي پرداخته است. ارائه تجزيه و تحليل آماري جمعيت مسلمانان، معرفي رسانه هاي مسلمانان، موسسات خيريه، ساختارهاي مدافع و پشتيباني جامعه اسلامي، تحليل و تجزيه وضعيت مهاجرت، مشاركت در فرآيندهاي سياسي و 127 صفحه راهنماي اطلاعات تماس با سازمان هاي اسلامي امريكاي شمالي نيز از ديگر خدمات اين كتاب راهنما مي باشد.

پيشرفت مذهبي دانش آموزان آمريكا

براساس يك تحقيق جامع در امريكا درباره نقش مذهب در رفتار جوان، دانش آموزان مذهبي در اين كشور رشد بيشتري در عرصه هاي گوناگون داشته اند. اين پژوهش چهار ساله كه در نوع خود نادر است، تأثير مذهب را بر نوجوانان و جوانان آمريكايي در اديان مختلف بررسي كرده است. براساس اين تحقيق كه در 2400 دبيرستان امريكا انجام شده است، دانش آموزان مذهبي در مقايسه با دانش آموزان غير مذهبي، كمتر مدرسه را رها مي كنند يا از مدرسه اخراج مي شوند. براساس اين تحقيق، اين دانش آموزان همچنين از سيگار، مواد مخدر و الكل دوري مي كنند و كمتر مرتكب جرم مي شوند. همچنين دولت مريكا قصد دارد مدارس دختران و پسران را از يكديگر جدا كند. قانون امريكا تاكنون چنين اجازه اي به مدارس دولتي نداده است. مطالعات در اين باره نشان مي دهد كه پسران و دختران در مدارس جداگانه پيشرفت قابل ملاحظه اي دارند.

اشتياق مردم سوئد به تحقيق درباره اسلام

براساس گزارش هاي متعدد ومعتبر از استكهلم، در پي حملات 11 سپتامبر در امريكا، سوئدي ها به صورت چشمگيري به دين اسلام علاقه مند شده اند و بسياري از مردم به منظور شناخت بيشتر در مورد دين اسلام در اقصي نقاط اين كشور، به باز ديد از مساجد پرداخته اند. محمد سامارا، امام مسجد آپسالا در گفت وگو با شبكه اسلام آن لاين گفت: حتي برخي از مردم در مباحث و ميز گردهاي مربوط به اسلام شركت مي كنند. او گفت اكثر سؤالاتي كه مردم سوئد در مورد اسلام مي پرسند، ديدگاه اسلام در مورد زن است. ديدگاه اسلام درباره جهاد و ساير اديان از قبيل مسيحيت و يهوديت و دليل اسلام بر ننوشيدن الكل و پرهيز از خوردن گوش خوك از ديگر سؤالات سوئدي هاست.

بر پايي نخستين مدرسه ابتدايي اسلامي در چين

نخستين مدرسه اسلامي در مقطع ابتدايي در يكي از محله هاي پكن پايتخت چين بر جا شد. حدود 50 درصد از افراد اين محله را مسلمانان تشكيل مي دهند و تاكنون 900 دانش آموز در 24 كلاس اين مدرسه ثبت نام كرده اند. كودكان در اين مدرسه سه زبان عربي، مانداريان (Mandarian) و انگليسي خواهند آموخت كه بيشتر تمركز بر روي زبان عربي خواهد بود.

استقبال چشمگير از اسلام زير آفتاب تابان

در حال حاضر حدود 300 هزار مسلمان از گروه هاي مختلف قومي هندي، ترك، عرب، چيني و ژاپني هاي بومي در كشور ژاپن به سر مي برند. گزارش ها حاكي از اين مطلب است كه اسلام از سوي مردم ژاپن به خصوص جوانان و زنان با اقبال خاصي روبرو شده است. به گفته دكتر سامورايي مدير مركز اسلامي ژاپن اسلام بيش از صد سال پيش به ژاپن آمده و در حال حاضر مي توان اسلام را در هر گوشه اي از ژاپن يافت و در حال حاضر، چندين سازمان و مدرسه اسلامي در ژاپن مشغول به كار هستند. او گفت: روابط ميان مسلمانان و سايرين، بسيار خوب است و در كمال آرامش در كنار يكديگر به كارهاي روزمره خويش مشغولند. مركز اسلامي يكي از مراكز اسلامي اهل تسنن است كه به تبليغ ديدگاه ها و آموزه هاي اهل سنت و كتب مخصوص به آن ها مي پردازد و رابطه تنگاتنگي با عربستان سعودي و مصر دارد.
تربيت و اعزام نخستين گروه مبلغان زن عربستان به نقاط مختلف جهان
وزارت اوقاف، تبليغ و امور اسلامي عربستان اعلام كرد كه مقدمات لازم جهت اعزام مبلغان زن به خارج از كشور فراهم شده و به زودي نخستين گروه از اين زنان جهت تبليغ دين اسلام به خارج از مرزهاي اين كشور اعزام خواهند شد. يكي از مقامات وزارت اوقاف سعودي در اين رابطه اظهار داشت: حضور زنان مبلغ در كنار خواهران ديني شان بسيار مفيد و مؤثر خواهد بود چرا كه امكان برقراري ارتباط و طرح سؤالات مختلف از سوي زنان با راحتي و اطمينان خاطر بيشتري صورت مي پذيرد. وي گفت از آنجا كه نقاط مختلف جهان اسلوب تبليغي خاص خود را مي طلبند، زنان مبلغ نيز مطابق نيازهاي مناطق اعزامي شان آموزش مي بينند; مثلا شرقي ها شيوه هاي عاطفي را در ارتباطات، بيشتر مي پسندند; در صورتي كه بايد در تعامل با مسلمانان غرب، از روش عقلانيت و اسلوب علمي، همانند اسلوب علمي قرآن استفاده كرد; و اين مقام عربستاني ضمن تأكيد بر برداشت گام هاي عملي در جهت علمي ساختن شيوه هاي تبليغ،، گفت: مشاركت زنان در تبليغ هاي خارج از كشور، ضمن تبليغ اسلام و رساندن حقيقت اين دين به زنان نقاط مختلف جهان، سبب خواهد شد تا تصوير ذهني غلط مردم جهان نسبت به زنان مسلمان اصلاح شود.

كنفرانس «آينده مسلمانان در كانادا»

همايش ساليانه كنفرانس اسلامي اتاوا در كانادا در 20 اكتبر ماه جاري با عنوان «آينده مسلمانان در كانادا» برگزار خواهد شد. اين كنفرانس بر چگونگي توانايي مسلمانان در ترسيم آينده خويش به عنوان اقليت مذهبي مهم در خاور ميانه متمركز خواهد بود. اين كنفرانس يك روزه در دانشگاه اتاوا برگزار خواهد شد و در موضوعات گوناگوني بحث و تبادل نظر خواهد شد. عناوين مختلفي توسط اساتيد در اين كنفرانس بحث خواهد شد كه تعدادي از آنها عبارتنداز: «آينده مسلمانان در كانادا»، «مسلمانان كانادا، زندگي با اسلام»، «مسلمانان كانادا و سياست»، «مسلمانان كاندا، زندگي به عنوان يك اقليت»، «آمار مسلمانان در كانادا»، «مسلمانان در كاندا و مقوله آموزش»، «امور اجتماعي مسلمانان در كانادا» و بالاخره «جوانان مسلمانان كانادايي».

لقمه الصباح مسمار البدن

پژوهشگران بر ضرورت تناول صبحانه قبل از رفتن به محل كار يا مدرسه تأكيد نمودند. پژوهشگران امريكايي با انجام يك رشته آزمايش هاي منظم دريافتند كه تناول صبحانه، موجب بهتر شدن كارايي ذهني و ادراكي و افزايش توليد مي شود. اين پژوهشگران مي گويند ارتباط محكمي ما بين تناول صبحانه و افزايش كارايي ذهني در كودكان و بزرگسالان وجود دارد و آن ناشي از متابوليسم كربوهيدرات ها و پروتئين هاي ضروري بدن است كه قند خون را متعادل مي سازد و گلوكز كافي را در اختيار سلول هاي مغز قرار مي دهد. بدين ترتيب توانمندي شخص جهت انجام كارهاي مختلف افزايش مي يابد.

برگزاري سمينار ازدواج در انگليس

انجمن مسلمانان بريتانيا (MAB) كه در لندن واقع است، سمينار دو روزه اي در اواخر ماه سپتامبر در شهر منچستر با عنوان «ازدواج در اسلام» كه به بحث در مورد مسائل مربوط به ازدواج در اسلام مي پرداخت، برگزار نمود. اختلاط جنسي ميان زن و مرد قبل از ازدواج، خانواده در چشم اسلام در مقايسه با ديدگاه هاي غرب و نقش همسران، از ديگر موضوعاتي بود كه در اين سمينار مورد بحث و بررسي قرار گرفت.

نوشابه ضد امپرياليستي و ضد صهيونيستي

نوشابه جديدي با نام «مكاكولا» به عنوان نوشابه گازدار اسلامي در فرانسه ساخته شد. اين نوشابه از اوايل ماه رمضان (ششم نوامبر) در تمام مراكز فروش محصولات و رستوران هايي كه اغلب مسلمانان از آن جا غذا تهيه مي كنند يا در آن جا غذا مي خورند، توزيع مي شود.بر روي اين نوشيدني اسلامي نوشته شده است: «بي هدف ننوشيد، بلكه با تعهد بنوشيد». توفيق متلوتي سازنده نوشابه مذكور اين نوشيدني را نوعي نوشيدني ضد امپرياليستي و ضد صهيونيستي معرفي مي كند و ادعا مي كند كه ده درصد سود اين نوشابه جديد به امور خيريه فلسطين و آموزش كودكان فلسطيني و حفظ ميراث آنها تعلق دارد و ده درصد ديگر از سود فروش اين محصول به حساب سازمان هاي خيريه در اروپا واريز مي شود.
سازنده اين نوشابه مي گويد: ساخت اسلامي را از نام «زمزم» نوشابه اسلامي كشور ايران الهام گرفته است و «مكا» به مفهوم «مكه» مي باشد. روزنامه لوپوئن نيز در گزارشي با تشريح تاريخچه ساخت نوشيدني گازدار اسلامي اشاره مي كند از سال 1979 تاكنون نوشابه زمزم كولا د رايران توليد شده و به خاور ميانه راه پيدا كرده است كه بعد از شروع انتفاضه دوم، اين نوشابه از استقبال بيشتري در بين مردم برخوردار شده است. سازنده اين نوشابه، ماه مبارك رمضان را ماه خوبي براي آزمايش اين محصول جديد دانست. مكاكولا هم اكنون در سه كشور اروپايي بلژيك، هلند و فرانسه توليد مي شود.

كنفرانس «درك بهتر اسلام» در ژاپن

پانزدهمين كنفرانس اديان با عنوان «درك بهتر اسلام» با رياست كميسيون جهاني اديان در 16 اوت 2002 م در شهر توكيو برگزار شد در اين كنفرانس مباحثي چون صلح در جهان به بحث گذاشته شد كه به ويژه در مورد فلسطين، افغانستان، هند و پاكستان متمركز شده بود. اين كنفرانس همچنين به ظهور خشونت و فعاليت هاي تروريستي و فهم بهتر اسلام و مفاهيم آن پرداخت. اين كنفرانس همچنين خواستار گفتگو براي فهم و درك و همكاري ميان اديان شد.

اقدامي تبهكارانه عليه قرآن كريم در چين

دولت چين اخيراً در اقدامي پليد و ضد اسلامي، مقادير زيادي از كتب اسلامي و به ويژه قرآن مجيد را در ايالات كشگر (Kashger)تركستان شرقي در آتش سوزاند. براساس اظهارات سخنگوي حزب كمونيست 32320 جلد قرآن كريم و ساير كتاب هاي اسلامي را در آتش سوزاند. اين اقدام دولت چين در پي اقدام قبلي آن در ممنوعيت تدريس زبان اويغور در دانشگاه سينكيانگ در ماه مه است كه به جاي اين زبان، زبان مانداريان تدريس مي شود. تركستان شرقي يكي از مناطقي است كه دولت چين به خاطر مسلمان نشين بودن آن حساسيت زيادي روي آن دارد.
بحرين، ميزبان گفتگوي اديان
بحرين ميزبان گفتگوي اسلام و مسيحيت خواهد بود. اين دهمين كنفرانس در اين موضوع است كه برگزار مي شود. اين كنفرانس در 28 تا 30 اكتبر سال جاري برگزار خواهد شد. بحرين يكي از نخستين كشورهايي است كه پس از اعلام سازمان ملل در زمينه گفتگوي تمدن ها اقدام كرده است.

تكاپوي مسلمانان امريكا براي معرفي اسلام

سازمان ها و تشكل هاي اسلامي در امريكا، بار ديگر فعاليت هاي گسترده اي را براي معرفي دين اسلام به مردم اين كشور آغاز كرده اند. شبكه الجزيره قطر با ارائه گزارشي، به اين موضوع پرداخته و دليل اصلي اين تحركات گسترده را رشد احساسات ضد اسلامي و ضد مسلمانان در اين كشور عنوان كرده است. سياست هاي ضد و نقيض دولتمردان آمريكا، نفوذ صهيونيست ها و اهانت برخي مقامات كليساي آمريكا، مشكلاتي را براي مسلمانان آمريكا پديد آورده است.
همكاري ايسسكو با كنگره جهاني اديان
سازمان اسلامي آموزشي، علمي و فرهنگي (ايسسكو) واقع در رباط مراكش توافقنامه همكاري با كنگره جهاني اديان براي صلح واقع در شهر نيويورك ايالات متحده امريكا امضا كرد.
اين توافقنامه شامل اجراي فعاليت هاي فرهنگي و همزيستي مسالمت آميز، گفتگو ميان اديان، تمدن ها و فرهنگ ها، برگزاري كنفرانس ها و همايش هاي مربوط به اين مقوله، انتشار نشريات مشترك و تبادل مطالعات، آمار و اطلاعات مي باشد، اين توافقنامه در حاشيه كنفرانس ايسسكو در مورد «حفاظت از اماكن مذهبي مسلمانان و مسيحيان در فلسطين» صورت گرفت.

سمينار «نقش مسلمانان در بيداري اسلامي» در اسكاتلند

اتحاديه دانش آموزان و دانشجويان مسلمان اسكاتلند با همكاري چند سازمان اسلامي در اواخر ماه سپتامبر محلي در شهر ادينبورروگ اسكاتلند، سمينار آموزشي دو روزه اي با عنوان «نقش خود را در بيداري اسلامي ايفا كنيم» در اين شهر برگزار كردند. به غير از سخنراني ها وساير برنامه هاي مربوط به اين گردهمايي، آنان ساير فعاليت هاي اجتماعي و ورزشي را نيز ارايه كردند.

مخالفت رهبران مذهبي افريقايي جنوبي
با مسابقات بخت آزمايي

رهبران بزرگترين گروه هاي مذهبي آفريقاي جنوبي از دولت اين كشور در خواست كردند تا با طرحي جامع از بخت آزمايي هاي روزانه اي كه قرار است از ابتداي ماه نوامبر جاري در اين كشور برگزار شود، جلوگيري كنند. اين رهبران در بيانيه اي اعلام كردند كه اكثر مردم كشور مخالف اين گونه قمار بازي هستند. اين بيانيه كه از سوي مجمع رهبران ديني ملي صادر شده، از سوي تمامي گروه هاي اعتقادي اين مجمع كه از مسلمانان، مسيحيان، هندوها، يهوديان، بودائيان و ساير گروه هاي ملي آفريقاست، مي باشد.

ساخت دستگاه ديجيتالي حفظ قرآن

علي يانگ شيك سو، مدير عامل تازه مسلمان يكي از بزرگ ترين مجموعه اي صنايع الكترونيكي كره جنوبي، كامل ترين دستگاه ديجيتالي حفظ قرآن را ساخت. او كه به دين اسلام و مذهب تشيع گرويده است، با اشاره به علاقه خود به قرآن و راهنمايي هاي مرحوم مرعشي نجفي براي آشنايي مسلمانان با قرآن و چگونگي قرائت آن افزود: در اين دستگاه سي جزء قرآن كريم گنجانده شده كه براي علاقه مندان به حفظ قرآن بسيار قابل استفاده است. حجم كوچك اين دستگاه باعث شده كه به آساني قابل حمل و نقل باشد. يكي ديگر از ويژگي هاي اين دستگاه ديجيتالي اين است كه به گونه اي طراحي شده است كه مي توان هر سوره و يا آيه اي را به راحتي انتخاب و به قرائت آن گوش كرد، تكرار آيات قرآن به تعداد دفعات دلخواه و ضبط صداي تلاوت قرآن و مقايسه آن با صوت اصلي دستگاه براي درك صحت و درستي آن از ويژگي هاي ديگر دستگاه جديد مي باشد.

تأسيس نخستين مجتمع آموزشي معارف جعفري در بحرين

وزير دادگستري و امور اسلامي بحرين از افتتاح آموزشگاه معارف جعفري تحت نظارت وزارت آموزش و وپرورش اين كشور خبر داد، شيخ عبدالله بن خالد آل خليفه گفت: نظام آموزشي اين آموزشگاه بر مبناي علوم فقهي مذهب جعفري مي باشد و دانش آموزان در سه مقطع ابتدايي، راهنمايي و متوسطه در اين آموزشگاه به تحصيل اشتغال خواهند داشت. وي گفت: اين آموزشگاه در سال تحصيلي جاري 2003 ـ 2002 م افتتاح خواهد شد و مديريت آن از ميان علماي توانمند علمي و ديني مذهب جعفري در بحرين انتصاب خواهد شد. وي افزود: وزارت متبوعش با همكاري وزارت آموزش و پرورش همچنين درصدد تأسيس دانشكده شريعت براي فارغ التحصيلان شيعه وس ني آموزشگاه هاي معارف نيز مي باشند.

اعتراض شديد اللحن رييس الازهر
به اظهارات موهن كشيش آمريكايي

دكتر سيد محمد طنطاوي رييس دانشگاه الازهر در مقاله اعتراض آميزي، سخنان كشيش آمريكايي جري فارول را محكوم كرد، وي در اين مقاله كه در شماره مورخ 10/10/2002 م روزنامه الاهرام مصر منتشر شده است، مي گويد: اين كلمات اهانت آميز، آرايي كاملا باطل است و چنين كلماتي از عقيده اي سالم و سرشتي پاك صادر نمي شود; چرا كه بر هيچ مبناي عقلي يا نقلي اتكا ندارد. وي در اين مقاله مي گويد: صلح از مسايل اساسي در شريعت اسلام مي باشد و پروردگار متعال، صلح را مايه آرامش امت و امنيت اهل ذمه قرار داده است و جنگ امري است كه تا ماني كه دفاع از جان، مال و ناموس، ميهن، آزادي بشري و كرامت انساني حكم نكند، مطرح نمي گردد. رييس دانشگاه الازهر تأكيد كرد كه اين كشيش هتاك آمريكايي فردي است كه بسيار نادان و به شريعت اسلام بسيار ناآگاه است. وي مي افزايد كتاب هاي بسياري توسط دانايان و فرهيختگان اروپايي و آمريكايي و از سرتاسر جهان از حق و عدالت و انصاف دين اسلام نگاشته شده است و فارول مي تواند دست كم به كتاب هاي اديب مشهور لامارتين و برخي از كتاب هاي ايل هارت، نويسنده آمريكايي در همين زمينه مراجعه نمايد. وي در پايان اين مقاله مي نويسد: براي محمد (ص) همين افتخار بس كه همه كتاب هاي آسماني و از جمله تورات و انجيل، از پيش نبوت و رسالت او را مژده داده اند.

اسلام، ميراثي براي همه

دكتر احمد طيب، مفتي مصر بر ضرورت گفتگو با غرب به منظور ابلاغ پيام اسلام و مجاب ساختن آنان بر اين امر كه شريعت اسلام براي همه قرون و همه ملت هاست و همچنين پاك ساختن تساوير ذهني آلوده به تحريف آنان از اسلام ومسلمانان تأكيد نمود. وي كه هفته گذشته در همايش فرهنگي «گفتگوي تمدن ها» كه به همت مجلس اعلاي امور اسلامي قاهره ترتيب يافه بود، سخنراني مي كرد، گفت: با توجه به فضاي به وجود آمده بر ضد اسلام بعد از حوادث واشنگتن و نيويورك، بايد تلاش گسترده اي براي باز نماياندن چهره زيباي اسلام صورت پذيرف و غرب اين حقيقت را دريابد كه اسلام دين گفتگو، گذشت و تعامل با همه تمدن ها و اديان ديگر است; ديني كه مردم را به نيكوكاري بر مي انگيزد و آنان را از فرو غلتيدن در پرتگاه هاي نابودي، حفظ و حمايت مي كند. همچنين غرب بايد بين خطاهاي يك فرد مسلمان و مباني ثابت دين اسلام فرق گذارد. دكتر طيب، همچنين بر ضرورت همكاري و همياري جهان اسلام براي نجات قدس از عمليات يهودي سازي تأكيد كرد و اشاره نمود كه قدس مظهري از مظاهر بزرگ اسلام و بخشي از عقايد مسلمانان است و به لحاظ تاريخي و سياسي نيز با توجه به همه مستندات تاريخي و قطعنامه هاي صادر شده از سوي شوراي امنيت و سازمان ملل متعلق به عرب ها مي باشد و نبايد كوزك ترين قصوري از سوي جهان اسلام در بازپس گيري قدس شريف صورت پذيرد.
تأكيد دبير كل اتحاديه جهان اسلام

بر لزوم وحدت و همدلي بين
مسلمانان ايتاليا

دكتر عبدالله تركي، دير كل اتحاديه جهان اسلام بر اهميتي وحدت و همكاري و هماهنگي بين اقليت هاي مسلمان در ايتاليا تأكيد كرد. وي در همايش «اسلام در اروپا» كه از سوي مركز اسلامي رم ترتيب يافته بود، خواستار كاستن از اختلافات فكري و فقهي بين اقليت هاي مسلمان و نيل به قواعد و آراي مشترك و ايجاد وحدت هر چه بيشتر بين آنان شد. دكتر تركي بر اهميت باز نمايي چهره زيباي دين و فضايل موجود در آن ـ همانند دعوت به برادري، همكاري و گذشت ـ اشاره نمود و تأكيد كرد كه دين اسلام، رسالتي جهاني داشته و خير سعادت همه ملت ها را به همراه دارد. وي همچنين با اشاره به تقويت روابط حسنه در زمينه هاي تجاري و غيره بين مسلمانان و جامعه ايتاليا گفت كه مسلمانان بايد در تعاملات خود، ضمن مراقبت از رفتارهاي خود، الگوي زيبايي از يك فرد مسلمان را در زندگي به نمايش بگذارند.

اعتراض قبطي ها
به اظهار گستاخانه يك كشيش آمريكايي

در پي اظهر توهين آميز يك كشيش آمريكايي عليه پيامبر گرامي اسلام (ص)، روشنفكران قبطي به دفاع از اسلام پرداختند. در بيانيه صادره از سوي قبطي هاي مصري آمده است: اين كشيش امريكايي براي تأمين منافع اسرائيل، عليه اسلام و پيامبران چنين اظهارات گستاخانه اي كرده است. اين بيانيه مي افزايد: جيري فلويل كشيش راست گراي افراطي پيوسه عليه مسلمانان و عرب و حتي مسيحيان مخالف خويش اظهارت توهين آميز داشته است، او از آيات ديني استفاده ابزاري كرده، آنها را در خدمت اسرائيل به كار مي گيرد و ادعا دارد ايستادگي در برابر اسرائيل مخالفت كردن با خداوند است، همچنين او با استفاده از افسانه هاي ديني، سعي در منحرف كردن ايمان مسيحيان دارد، تا از اين راه به صهيونيزم خدمت كند. روشنفكران قبطي در پايان بيانيه اظهار داشتند، پيامبر اسلام از تمام اين ادعاها و تهمت هاي دورغيني كه هم اكنون در غرب به ويژه امريكا ترويج مي شود، مبرا هستند. به گفته آنان هدف از ترويج چنين تهمت هايي ارائه يك تصوير كليشه اي نفرت انگيز از اسلام و مسلمين مي باشد.

حقوق كودكان
از ديدگاه اسلام

سازمان فرهنگي آموزش علمي اسلامي (ايسسكو) با همكاري مؤسسه بين المللي انديشه اسلامي و سازمان تبليغات اسلامي جهاني، اقدام به برپايي سمينار «موضوعات و مقولات مربوط به كودكان از ديدگاه اسلامي »نمود. اين سمينار از29 اكتبر تا اول نوامبر ادامه يافت و هدف عمده آن روشن كردن تمامي ابعاد حقوق كودكان بود. موضوعاتي كه در اين سمينار بحث و تبادل نظر شد، عبارت بود از طرح و برنامه ريزي براي مسئله آموزش كودكان مسلمان، بهداشت و تندرستي، مراقبت هاي اجتماعي و فرهنگي براي كودكان ناتوان و معلول، نقش رسانه هاي جمعي در خلق و ايجاد هوشياري در مورد توسعه كودك، شيوه هاي كاهش درد و رنج كودكان در زمان جنگ يا درگيري و حقوق كودك در اسلام. در اين سمينار حدود 50 تن از متخصصان و كارشناسان موضوعات كودكان از سراسر كشورهاي اسلامي شركت كرده اند. همچنين هيأت هاي نمايندگي از سازمان هاي بين المللي متعددي نيز كه در گير مسائل و مقولات مربوط به كودكان بودند، از كشورهاي عربي و اسلامي در اين سمينار شركت كردند.

چاپ و توزيع
يك كتاب ضد اهل بيت (ع) در كويت

چكيده: در اين كتاب 120 صفحه اي كه در قاهره منتشر و توسط نويسنده جعلي كه از علماي نجف معرفي شده به رشته تحرير درآمده ضمن توهين به علما و مراجع تشيع با هدف تخريب چهره تابناك مكتب تشيع در كويت توزيع گرديد، در عين حال توزيع و فروش اين كتاب طي بخشنامه اي از سوي وزارت اطلاع رساني كويت ممنوع اعلام شد و چاپ و توزيع آن تهديد كننده همبستگي ملي اعلام شد.
چاپ و توزيع كتابي در مدارس و دانشگاههاي كويت كه در برگيرنده تهمتهاي واهي به مذهب شيعه اثنا عشري است، به خشم و انزجار مردم اين كشور رو به رو شده است.
نويسنده اين كتاب جعلي، شخصي به نام «سيد حسين الموسوي» مي باشد كه از علماي نجف اشرف معرفي شده است. اين كتاب كه در محافل اجتماعي كويت توزيع مي گردد، هدفي جز تخريب چهره تابناك مكتب تشيع ندارد.
در اين كتاب 120 صفحه اي كه از سوي (دارالامل للطباعه و النشر التوزيع) در قاهره منتشر شده، ضمن توهين به علما و مراجع تشيع، دروغهاي آشكاري به اين مكتب راستين نسبت داده شده است. بسياري از ائمه جمعه و جماعات كويت در خطبه هاي نماز جمعه از وزير اطلاع رساني، شيخ احمد الفهد، خواسته اند تا هر چه زودتر نسبت به شناسايي اين فتنه و سركوب قاطعانه آن اقدام كند و اجازه ندهد چنين كتابي با اسم جعلي در كويت چاپ و منتشر شود و موجب تشويش اذهان و افكار عمومي گردد. روحانيون شيعه كويت هشدار داده اند كه انتشار چنين آثاري وحدت و يكپارچگي ملي را زير سؤال مي برد و چاره اي جز سركوب عاملان اين توطئه تفرقه انگيز نيست.
از سوي ديگر، عبدالله الحامد، مدير اداره مطبوعات و انتشارات وزارت اطلاع رساني كويت، طي مصاحبه اي اعلام كرد كه توزيع و فروش كتاب مزبور، طي بخشنامه شماره 7/2001 ممنوع اعلام شده و قبلا از غرفه «مكتبه الشاطي» در نمايشگاه كتاب اسلامي _ كه از سوي «جمعيه الاصلاح الاجتماعي» كويت برگزار شده بود _ مصادره شده است.
وي افزود: كه در تحقيقات بعدي وزارت اطلاع رساني، مشخص گرديد كه كتاب «لله ثم للتاريخ» در كتابفروشيهاي تعدادي از تعاونيهاي كويت به فروش مي رسد كه كليه نسخه هاي آن جمع آوري و مصادره شد و كتابفروشيهايي كه بر خلاف مقررات اين وزارت اقدام به فروش اين كتاب كرده بودند، پس از تشكيل پرونده، به مراجع ذي صلاح قضايي معرفي شده اند.
عبدالله الحماد تأكيد كرد كه دولت كويت به هيچ وجه اجازه چاپ و توزيع كتابهاي تفرقه افكن و اختلاف برانگيز را نمي دهد و اين عمل راتهديد كننده همبستگي ملي مي داند.

1_ ماهنامه پيلبان، ش 8.
2_ حضور، شماره 41.
3_ اخبار دين، شماره 8.
4_ اخبار دين، شماره 8.
5_ اخبار دين، شماره 8.
6_ اخبار دين، ش 8.
7_ اخبار دين، شماره 8.
8_ اخبار دين، شماره 8.
9_ اخبار دين، شماره 8.
10_ اخبار دين، شماره 8.
11_ اخبار دين، شماره 8.
12_ اخبار دين، شماره 8.
13_ آيينه پژوهش، 75.
14_ سروش بانوان، ش 28.
15_ سروش بانوان، ش 28.
16_ زنان، شماره 92.
17_ كيهان فرهنگي، ش 193.
18_ گزارش گفتگو، ش 2.
19_ گزارش گفتگو، شماره 2.
20_ گزارش گفتگو، ش 2.
21_ گزارش گفتگو، ش 2.
22_ آرك كارائيب شامل مناطق و جزاير بسياري است كه در حد فاصل فلوريداي آمريكا و كوبا و جامائيكا قرار دارد.
23_ حسي (Hosey) شبيه همان تعزيه هايي است كه در هندوستان ساخته مي شود. چيزي شبيه به نخل هايي كه در ايام محرم در شهر يزد گردانده مي شود.
24_ معمولا بخورات را به هوا پرتاب مي كنند كه در هوا مي سوزند و بوي خوش توليد مي كنند.
25_ نوشيدن اين مشروب (روم) در ميان ترينيدادها به «حسيني» معروف است.
26_ در كتاب كارائيب مراسم ماه محرم درهمان ماه انجام مي شود و مانند جامائيكا در زمانبندي ماه محرم مطابق نظر زمين داران، تغييراتي صورت نمي گيرد.
27_ افق حوزه / ش 9.
28_ حديد / 52
29_ دعائم الاسلام / ج 2 / 189
30_ نور / 55.
31_ غيبه النعماني / 200.
32_ قصص / 5
33_ اخبار دين / ش 8.

 


منبع : دبیرخانه دین پژوهان کشور
 نظرات کاربران 
نام و نام خانوادگی لطفا نظرتان رو درباره این مطلب وارد نمایید*
پست الکترونیکی
لطفا عبارت بالا را وارد نمایید(سیستم نسبت به کوچک یا بزرگ بودن حساس نمی باشد)

تازه ترین مطالب
نشاني: قم، خیابان شهید فاطمی (دورشهر) بین کوچه 21 و 23 پلاک 317
تلفن: 37732049 ـ 025 -- 37835397-025
پست الکترونيک : info@dinpajoohan.com
نقل مطلب با ذکر منبع آزاد است
کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به دبیرخانه دین پژوهان کشور می باشد طراح : دریانت