العربی   اردو   English   فارسی درباره ما     تماس با ما     اعضای موسسه
سه شنبه 31 مرداد 1396
تلگرام  اینستاگرام  آپارات  گوگل پلاس دین پژوهان  ایمیل دین پژوهان
کد : 13557      تاریخ : 1393/11/6 11:03:09      بخش : متن خبرنامه دین پژوهان print
 اخبار ـ همايش ها خبرنامه دين پژوهان ـ شماره 11 ـ آذر، دى 1381
اخبار ـ همايش ها

 

گزارش تفصيلي چهارمين مراسم  تجليل از پژوهشگران برتر حوزه دين

چهارمين دورة مراسم «تجليل از پژوهشگران برتر حوزة دين» با حضور جمع كثيري از علما، فضلا، اساتيد، انديشمندان و دانش‌پژوهان حوزوي و دانشگاهي، مسؤولان فرهنگي كشور و نيز مسؤولان اجرائي استان قم در سالن اجتماعات مدرسة امام خميني (ره) برگزار شد.
در اين مراسم پرشكوه كه در آخرين روز از هفته پژوهش (پنج‌شنبه مورخ 28/9/81) برگزار گرديد، شركت‌كنندگان در مراسم تجليل بر لزوم نهادينه شدن پژوهش و تحقيق در امر دين و استفاده بهينه از آن تأكيد كردند.
در ابتداي مراسم و پس از تلاوت قرآن و اعلام برنامه‌ها، حجت‌الاسلام و المسلمين عليرضا اعرافي رياست محترم مركز جهاني علوم اسلامي در سخناني كوتاه ضمن خير مقدم به شركت كنندگان و ميهمانان با تقدير از برپايي اينگونه مراسم ديني گفت: حركت دين‌پژوهي در كشور بايد در جايگاه برتري قرار گيرد و اميد است با برگزاري اين نشست‌ها به تعميق پژوهش‌ها و انديشه‌هاي ديني منجر گردد.
وي افزود: توليدات و آثار پژوهشي دو دهة اخير هم به لحاظ كميت و هم به لحاظ تنوع و تكثر قلمروهاي دين‌پژوهي شاهد موفقيت‌هاي چشمگيري بوده است.
وي در عين حال تصريح كرد: هر چند اين كاميابي‌ها مانع از اين نيست كه اين قلمروهاي دين‌پژوهي به نقد دائمي خويش نپردازد.
رئيس پژوهشكده حوزه و دانشگاه تأكيد كرد: ضعف‌هائي در قلمرو متدلوژي وجود دارد كه باعث گرديده تا تحقيقات در زمينه دين‌پژوهي و يا كلاً پژوهش در هر زمينه‌اي از علم دچار كاستي‌هايي گردد. و بايستي زمينه‌هايي فراهم آيد تا محققان و پژوهشگران در امر و قلمرو متدلوژي گام‌هاي مؤثري بردارند.
سپس دبير شوراي برنامه‌ريزي دين‌پژوهان كشور در سخناني هدف از برگزاري مراسم چهارمين دوره تجليل را گسترش و ارتقاء پژوهش و انديشه ديني ذكر كرد و گفت: نتايج به دست آمده از سه دوره گذشته اجراي اين گونه مراسم باعث شد تا نسبت به ادامة آن رويكرد و انگيزة خاصي داشته باشيم.
آقاي محمدجواد صاحبي گستردگي سامان نايافته را از آفت‌هاي پژوهش در عرصه دين به خصوص پس از جنگ دانست و افزود: اين مسئله باعث گرديده تا كارهاي تكراري و گاهي هم كم مايه و سطحي ارائه شود.
وي عزم دولت، نهادهاي فرهنگي و مؤسسات دين‌پژوهي را به منظور سامان دادن و به روز‌‌كردن پژوهش‌هاي ديني مثبت ارزيابي نموده و تصريح كرد: اهميت پژوهش ديني بر هيچ كس پوشيده نيست و اميد است زمينه‌هاي لازم جهت شناساندن و معرفي پژوهش‌هاي ديني به عنوان پژوهش‌هاي مبنائي و زيربنائي مهيا شود.
وي تعداد آثار ارسالي به دبيرخانه دين‌پژوهان به منظور انتخاب پژوهش‌هاي برتر حوزه دين را بيش از 300 عنوان ذكر كرد و گفت: از اين تعداد، 250 اثر به مرحله داوري راه يافته و پس از بررسي‌هاي لازم تعداد 186 اثر به دور دوم داوري رسيد.
آقاي صاحبي افزود: در مرحله بعدي 55 اثر حائز امتيازات بيش از 80 درصد گرديده و در نهايت 20 اثر در دو رتبه برتر و برگزيده انتخاب شدند. و 20 اثر نيز حائز رتبه تشويقي شده‌اند كه در جلسه جداگانه‌اي مورد تشويق قرار خواهند گرفت.
سپس حجت‌الاسلام و المسلمين مهدي پيشوايي خلاصه‌اي از پژوهش برگزيده خود با عنوان «تاريخ اسلام» را ارائه نموده و در خصوص ويژگي‌هاي پژوهش خويش گفت:
در اين پژوهش همه سرفصل‌هاي وزارت علوم رعايت شده و به همين دليل از سال 73 تاكنون وقفه‌هايي ناخواسته براي رعايت اين اصول به وجود آمده است.
وي افزود: اين پژوهش هم صبغة تحليلي دارد و هم خواننده با متن استوار و يكدست روبرو مي‌باشد. و براي آنكه تحقيق صورت گرفته از تك سويه‌شدن و نگاه متعصبانه به دور باشد علاوه بر منابع شيعي از منابع اهل سنت و مستشرقين هم استفاده شده است.
حجت‌الاسلام پيشوايي تصريح كرد: بر خلاف متون رايج تاريخ اسلام كه در پايان هر فصل منابعي را ارائه كرده‌اند، در اين پژوهش سعي گرديده تا به صورت جزئي با متن روبرو شده و در هر مبحث، از منابع گوناگون استفاده شده به طوريكه 13 صفحه از صفحات متن به منابع اختصاص يافته است.
وي در پايان اظهار داشت: در اين پژوهش فضاسازي لازم دربارة امام علي (ع) و اهل بيت (ع) انجام شده و برجستگي امام علي (ع) نيز به گونه اي خوب تجسم گرديده و عمدتاً از منابع اهل سنت نيز استفاده شده تا حمل بر تعصب و غلو نباشد.
در ادامه مراسم جناب آقاي احمد مسجدجامعي وزير محترم فرهنگ و ارشاد اسلامي در سخناني وحدت حوزه و دانشگاه را مهم دانسته و همزماني برگزاري مراسم تجليل از پژوهشگران برتر حوزه دين و ايام سالگرد شهادت استاد مفتح را فرصتي مغتنم و الهام بخش ذكر كرد
آقاي مسجد جامعي گفت: بي‌گمان نهاد دين‌پژوهي كه امروز چهارمين دوره آن برگزار مي‌شود، از اين حيث بسيار مؤثر و ارزشمند بوده و در كنار تلاش پرارزش پژوهشكده حوزه و دانشگاه قرار گرفته است.
وي افزود: از آنجا كه گزارش داوران محترم هم حاكي از پيشرفت كيفي آثار كنگره در سال جاري بوده لازم است بررسي و گزارش اين پژوهش‌ها در دستور كار كنگره دين‌پژوهان قرار گيرد.
وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي با بيان ويژگي‌هاي نشست‌هاي قبلي تجليل از پژوهشگران برتر حوزه دين و در سال هاي گذشته تصريح كرد: همه اين موضوعات از يك دغدغه بنيادين برخاسته‌اند. دغدغه‌اي كه هم شخصي و هم اجتماعي است. وي ادامه داد من به عنوان فردي دين‌دار و علاقمند به دين و نيز به عنوان مسؤول در دولت و حكومتي ديني، اين دغدغه را دارم كه چگونه مي توان دين‌ورزي را در جامعه افزايش داد؟
آقاي مسجد جامعي دين را پديده‌اي كثيرالابعاد توصيف كرد و گفت: دين، وجوه گوناگني دارد و هر وجه آن خود عرصه اي براي انديشه‌ورزي و عمل است.
وي با اشاره به اينكه در دايره گسترده دين، جريان‌هاي فراواني پرسش‌هاي زيادي عرضه كرده‌اند افزود: نفس اين افزايش پرسشگري، منفي نيست و اين پرسش‌ها كاملاً از دغدغه‌اي ديني برخاسته‌اند و بر خلاف آنچه گاهگاهي به اشتباه طرح مي‌شود، جوانان ما دين‌گريز نشده اند و جامعه، هنوز از بنيان‌هايي محكم در عرصه دين برخوردار است.
وي گفت: بر اساس پژوهش اجتماعي گسترده‌اي كه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در 28 استان كشور به انجام رسانده، 99 درصد جامعه، خود را دين‌دار و مذهبي دانسته‌اند. وي افزود: شايد بر اساس برخي معيارها، دينداري را در بخش‌هايي از جامعه ضعيف بدانيم، اما مهم اين است كه اعضاي جامعه خود را مذهبي مي‌دانند.
آقاي مسجدجامعي اظهار داشت: نهاد دين، هم چنان توان و قدرت بسيار زيادي در بازآفريني و انتقال ارزش‌ها و معلني خود دارد.
وي نقش دين‌پژوهي را در جامعه مهم ارزيابي نموده و گفت: دين‌پژوهي از منظر فرهنگي بايد در اين چارچوب به مسائل ما پاسخ داده و روند خلاقيت و آفرينش آثار فرهنگي و هنري را تعيين كند.
وي رشد دين پژوهي در سال هاي اخير را چشمگير توصيف كرده و افزود: در سال‌هاي اخير نهادها و مؤسسات متنوعي در اين زمينه شكل گرفته‌اند و حتي تحقيقات متنوع، سامان يافته اند، هر چند اين عرصه هنوز هم يك رويكرد نسبتاً دست نخورده است كه دليل آن رشد فزاينده نيازها در عرصه ديني است.
وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي تأكيد كرد: انتظار از دين‌پژوهان، روشنگري محيط رسانه‌اي كشور به مدد تتبعات دين‌باورانه و معطوف به نيازهاي اقشار خاص اجتماعي نظير زنان و جوانان است.
وي افزود: ارتباط پژوهش‌هاي ديني با مردم ارتباطي يك مرحله‌اي نيست و نيازمند واسطه‌هاي رسانه‌اي و حلقه‌هاي بحث و گفت و گويي است كه در محيط رسانه‌اي شكل مي‌گيرد.
وي طراحي موقعيت‌هاي گفت و گوي عميق و تأثيرگزار در مباحث فرهنگي و اجتماعي ثمره ارتباط نزيدك دين‌پژوهان و پرداختن به پژوهش‌هاي ديني در رسانه‌ها دانست و گفت: اين همان نقشي است كه پيش از اين در تجربه تاريخي ارتباط دوسويه علماي دين و مردم در رسانه‌هاي سنتي و بر منابر شگل گرفته است.
در هر حال، آنچه براي دين‌پژوهي بسيار مهم است. پرسش‌هاي كلي و مسائل اصلي است كه با آن مواجه مي شود. بايد به طرح اين پرسش‌ها پرداخت و از منظر آنها به انتظارات خود در دين‌پژوهي دست يابيم.
وظيفه ما هم به عنوان اعضاي يك جامعه ديني اين است كه انتظارات خود را از دين پژوهي بيان كنيم و از عالمان و انديشمندان و پژوهشگران ديني بخواهيم كه در مقام انديشه‌ورزان اين جامعه، پژوهش‌هاي ديني ما را پاسخ دهند. وظيفه سياستگذار در اين ميان سنگين تر است. سياستگزار بايد از يك سو، رابط بين جامعه و پژوهشگران باشد و از سوي ديگر، پژوهش‌ها را با هدف تدوين سياست‌ها بيشتر مورد مداقه قرار دهد. در پايان اميدوارم اين نهاد مبارك در سال هاي آينده دستاوردهاي پرباري را نصيب سازد.
سپس بيانيه هيأت داوران به شرح ذيل قرائت و برگزيدگان، لوح‌هاي سپاس و جوايز خود را از دست حضرت آيت‌الله اميني نايب رئيس مجلس خبرگان‌رهبري، احمدمسجدجامعي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي، دكتر سعيد معيدفر رياست پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات و محمدجواد صاحبي دبير شوراي برنامه‌ريزي دين‌پژوهان كشور دريافت كردند.

بيانيه هيأت داوران چهارمين مراسم «تجليل از پژوهشگران برتر حوزه دين»

گستردگي دامنه و گوناگوني جلوه‌هاي دانش و فرهنگ در سرزمين كهن و پهناور ايران از يك سو، و عنايت اسلام عزيز و جمهوري اسلامي ايران به تتبع و تحقيق در معارف اسلامي و علوم انساني براي شناخت مسائل و مشكلات و پيشنهاد راه حل آنها در جهت اشاعه ارزش‌هاي اصيل و تقويت فرهنگ صحيح از سوي ديگر، عرصه‌اي وسيع براي انجام مطالعات مختلف و عرضه دستاوردهاي آنها به اين ملت شريف مهيا كرده است، و آنان كه عمر و استعداد خود را در اين زمينه مبذول مي‌دارند شايسته احترام و اكرام بسيارند. از اين رو دبيرخانه دين‌پژوهان كشور به منظور تشويق و نكوداشت آفرينندگان آثار پژوهشي برگزيده همچون دوره‌هاي گذشته، فراخوان چهارمين مراسم تجليل از پژوهشگران حوزه دين را در خرداد ماه سال جاري از طريق رسانه‌هاي خبري به اطلاع مراكز دين‌پژوهي و محققان علوم اسلامي رسانيد، در پي اين فراخوان تا اول مهرماه 1381 بيش از 300 عنوان پژوهش ديني واصل كه 250 عنوان آن به مرحله داوري راه‌يافته و از اين تعداد 186 اثر به دور دوم بررسي و 55 اثر حائز امتيازات بيش از هشتاد درصد گرديده و در نهايت 20 اثر در دو رتبه پذيرفته شده كه در همين جا از مقام منيع رياست جمهوري و وزير محترم فرهنگ و ارشاد اسلامي به جهت امضا و اهداي لوح سپاس و اعطاي جوايز قدرداني و تشكر مي‌شود.
لازم به تذكر است كه بيست نفر از پژوهشگران رتبة بعدي در جلسه‌اي جداگانه از سوي دبيرخانه مورد تشويق قرار خواهند گرفت.
دبيرخانه دين‌پژوهان كشور ضمن سپاس از همه محققاني كه با ارسال آثار خود به فراخوان پاسخ مثبت داده‌اند، و همچنين با سپاس از عالمان و صاحب‌نظراني كه در مراحل گوناگون، كار بررسي آثار دريافتي را به انجام رسانيده‌اند به ويژه از رياست محترم پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات جناب آقاي دكتر سعيد معيد‌فر كه از هيچ‌گونه همكاري و حمايتي دريغ نورزيده‌اند، افراد ذيل را به عنوان برگزيدگان رتبه‌هاي اول و دوم معرفي مي نمايد:
پژوهش‌هاي برتر حوزه دين شامل :

در بخش علوم قرآن و تفسير:

1. پژوهش «تحليل زبان قرآن» اثر جناب حجت‌الاسلام آقاي دكتر «محمدباقر سعيدي روشن» به جهت «دقت نظر، روزآمدي و توجه به آراي مخالف.»
2. پژوهش «معيارهاي فهم و نقد حديث در تفسير الميزان» اثر سركار خانم دكتر «شادي نفيسي» به جهت«ابتكاري بودن موضوع و قدرت نقادي و نيز مقايسه آراء علامه طباطبايي با ديگران.»

در بخش فقه و حقوق:

پژوهش «مباني حقوق بشر از ديدگاه اسلام و ديگر مكاتب» اثر مشترك جناب حجت‌الاسلام آقاي دكتر «سيد علي ميرموسوي» و جناب آقاي دكتر «سيد صادق حقيقت» به جهت «پرداختن به مسأله حقوق بشر از جهات گوناگون و برخورداري از استدلال خوب، نظم منطقي و متن روان.»

در بخش تاريخ و سيره:

پژوهش «تاريخ تحولات سياسي، اجتماعي تشيع در ايران» اثر سركار خانم دكتر «پروين تركمني آذر» به جهت «نوآوري در بررسي تحولات تاريخي و تكيه بر منابع اصيل و دوري از تعصب و يك سونگري.»

در بخش اقتصاد اسلامي:

پژوهش «نگرش اسلام به فعاليت بازار بورس اوراق بهادار» اثر جناب حجت‌الاسلام آقاي «غلامرضا سرآباداني» به جهت «ابتكاري بودن و دست‌يابي به نتايج مفيد و كارآمد در اقتصاد اسلامي.»

در بخش فلسفه و كلام:

پژوهش «فلسفة زبان ديني» اثر جناب آقاي دكتر «اميرعباس عليزماني» به جهت «بديع بودن و تتبع در آراء انديشمندان غربي و طرح موضوع مورد نياز جامعه علمي.»

پژوهش‌هاي برگزيدة حوزه دين شامل:

در بخش علوم قرآني:
1. پژوهش «حكومت در قرآن» اثر جناب حجت‌الاسلام و المسلمين آقاي «كاظم قاضي‌زاده» به جهت «برخورداري از قدرت استدلال، و تحليل مناسب و روزآمدي.»
2. پژوهش «قرآن و قلمرو شناسي دين» جناب حجت‌الاسلام و المسلمين آقاي «مصطفي كريمي» به جهت «تلاش براي نقد ديدگاه‌هاي مختلف و كوشش در حل شبهات.»
در بخش تاريخ و سيره:
1. پژوهش «تاريخ اسلام» اثر جناب حجت‌الاسلام و المسلمين آقاي «مهدي پيشوايي» به جهت «برخورداري از قدرت تحليل و استدلال، تتبع فراوان و نگارش نثري ساده و روان.»
2. «پژوهشي در سيره نبوي» اثر گروهي از پژوهشگران زير نظر جناب حجت‌الاسلام و المسلمين آقاي «رسول جعفريان» به جهت «فراواني و گستردگي منابع و جمع‌بندي شايسته و نيز ادبيات مناسب و نثر روان.»

در بخش فقه و حقوق:
1. پژوهش «آزادي عقيده» اثر حجت‌الاسلام والمسلمين آقاي «محمد سروش محلاتي» به جهت «عنايت به ديدگاه‌هاي متفاوت و استدلال به آيات و روايات و روزآمدي موضوع.»
2. پژوهش «حقوق و وظايف شهروندان و دولتمردان» اثر جناب حجت‌الاسلام و المسلمين جناب آقاي «سيد جواد ورعي» به جهت «برخورداري از روزآمدي، قدرت استدلال، بررسي و نقد نظرات مخالف.»
3. پژوهش «اسلام و حقوق بين‌الملل خصوصي» اثر جناب حجت‌الاسلام آقاي «مصطفي دانش‌پژوه» به جهت «برخورداري از خلاقيت و قدرت استدلال و نيز توجه به همه نكات و جوانب موضوع.»

در بخش فلسفه و كلام:
1. پژوهش «جاودانگي» اثر جناب آقاي دكتر «رضا اكبري» به جهت «طرح يكي از مسائل اساسي در عرصة فلسفه دين و كلام جديد و برخورداري از نقد برخي ديدگاه‌ها.»
2. پژوهش «عقل و وحي» اثر مشترك جناب آقاي «حسن يوسفيان» و جناب حجت‌الاسلام و المسلمين آقاي «احمدحسين شريفي» به جهت «برخورداري از كثرت منابع، مستند بودن، تتبع بسيار و شيوايي سبك نگارش.»
3. پژوهش «انتظار از دين» اثر جناب حجت‌الاسلام و المسلمين آقاي دكتر «محمدامين احمدي» به جهت «بررسي تطبيقي آراء متفكران اسلامي و غربي و داشتن ديدگاه انتقادي و قدرت استدلال.»

در بخش جامعه‌شناسي ديني:
پژوهش «مباني تحزب در انديشه اسلامي» اثر جناب آقاي «سيد عبدالقيوم سجادي» به جهت «بديع بودن و روزآمدي موضوع و تلفيق خوب مسائل جديد با مباحث ديني و نگارش سليس و روان.»

در بخش عرفان و اخلاق:
پژوهش «تطبيق مباني اخلاق ارسطويي و اخلاق اسلامي» اثر سركار خانم «فرزانه ذوالحسني» به جهت «ابتكاري بودن موضوع و مراجعه به منابع اصلي و تتبع كافي در موضوع مورد بحث.»

در بخش اقتصاد اسلامي:
پژوهش «نظام درآمد ـ هزينه دولت اسلامي» به همت حجت‌الاسلام المسلمين آقاي «حسن آقا نظري» با همكاري جمعي از پژوهشگران به جهت «ارائه راهكارهاي علمي و تبيين احكام اسلامي در قالب روابط رياضي.»

در بخش حديث و رجال:
پژوهش «نقش دانش رجال در تفسير و علوم قرآني» اثر جناب حجت‌الاسلام والمسلمين آقاي دكتر «علي اكبر كلانتري» به جهت «برخورداري از ابتكاري بودن موضوع و دقت در مباني فكري عالمان شيعه و اهل سنت.»

گزارش تفصيلي  چهارمين مراسم معارفه و تشويق پژوهشگران فعال حوزه دين

آئين «معارفه و تشويق پژوهشگران فعال حوزه دين» با حضور انديشمندان، علما، فضلا و پژوهشگران حوزوي و دانشگاهي روز پنج‌شنبه مورخ 5/10/81 در دبيرخانه دين‌پژوهان كشور برگزار گرديد و پژوهشگران فعال حوزه دين طي مراسم باشكوهي معرفي و مورد تشويق قرار گرفتند.
در اين مراسم پس از تلاوت آياتي چند از كلام الله مجيد، حجت‌الاسلام دكتر محمدباقر سعيدي‌روشن، پژوهشگر برگزيده چهارمين دورة تجليل از پژوهشگران برتر حوزه دين به ارائه بحثي در خصوص پژوهش خويش با عنوان «تحليل زبان قرآن» پرداخت و گفت: رويكرد به قرآن كريم با مسائل جديد يك رويكرد جديد و رايج در كشورهاي اسلامي است. وي افزود: بحث در زمينه زبان قرآن و زبان دين از جمله مطالعات بنيادين به شمار مي‌رود كه بخش گسترده‌اي از مطالعات دين‌پژوهي رابه خود اختصاص داده است.
حجت‌الاسلام سعيدي روشن ديدگاه‌هاي سنتي، عيني، سمبليك و انتقادي را از جمله ديد‌گاه‌هاي موجودي در شناخت زبان قرآن ذكر كرد و اظهار داشت: زبان قرآن هم براي صالحان است و هم براي عابدان و در يك كلام زبان قرآن، زباني براي همه طبقات از لحاظ رتبه معنوي مي‌باشد.
در ادامه مراسم، دبير شوراي برنامه‌ريزي دين‌پژوهان كشور در سخناني گفت: تحقيق، جهاد علمي براي كشف حقيقت است.
آقاي محمدجواد صاحبي با اشاره به اينكه پژوهش ممكن است ابتكاري و يا تأييدي باشد افزود: هر دو قسم پژوهش براي جامعه ما لازم است و بايد اين نكته نهادينه شود كه پژوهش مستلزم توليد و آفرينش است و با تقليد و يا دنباله‌روي تفاوت دارد.
وي ادامه داد: سعي پژوهشگران بر اين بوده كه همواره به سمت شكوفائي قدم بردارند و حركت‌هاي علمي نيز زماني مطلوب هستند كه سيري پيشرفت گونه داشته باشند. وي تصريح كرد: علي رغم نقاط ضعف‌هاي موجود در امر پژوهش ديني، نقاط قوتي نيز وجود دارد و استعدادهاي زيادي بلا استفاده مانده و از نيروي موجود، استفاده بهينه نمي‌شود.
آقاي صاحبي با بيان اينكه پژوهش‌هاي ديني در سال جاري هم از لحاظ كمي و هم از لحاظ كيفي در حد بالايي هستند، گفت: پيشرفت‌هاي قابل ملاحظه و قابل ستايشي در زمينه دين‌پژوهي صورت گرفته كه آثار معدود رسيده به دبيرخانه دين‌پژوهان، گواه جدي بر اين مدعاست.
وي در عين حال از عملكرد رسانه‌هاي گروهي در زمينه انعكاس فعاليت‌هاي دين‌پژوهي انتقاد كرده و خواستار نگرش و نگاه ويژه رسانه‌ها به اين بخش شد.
دبير شوراي برنامه‌ريزي دين‌پژوهان كشور به روز كردن آموزه‌ها و همراه كردن پژوهش‌هاي ديني را منشأ تحولات و ثمرات در اين عرصه دانست.
وي رسالت دبيرخانه دين‌پژوهان كشور را در اين زمينه مهم ارزيابي نموده و خاطرنشان ساخت: هدفي جز تبليغ و ترويج دين نداريم و از آنجا كه علوم ديني، علوم الهي هستند بايستي پژوهشگران حوزه دين مورد تكريم قرار گيرند.
در پايان اين مراسم، 20 نفر از پژوهشگران فعال حوزه دين كه آثارشان به عنوان پژوهش‌هاي تشويقي انتخاب شد و به شرح ذيل معرفي و لوح سپاس دبيرخانه دين‌پژوهان كشور به همراه جوائز به آنان اهدا شد:
ـ پژوهش جامعه شناسي معرفت اثر جناب آقاي دكتر عبدالرضا علي‌زاده
ـ پژوهش پيامبر و يهوديان حجاز اثر جناب آقاي مصطفي صادقي
ـ پژوهش تاريخ تشيع اثر جناب آقاي دكتر سيد احمدرضا خضري
ـ پژوهش اسلام شيعي اثر جناب آقاي دكتر محمدعلي شمالي
ـ پژوهش احياگر عرفان اثر جناب آقاي محمد بديعي
ـ پژوهش بايسته‌هاي تقنين با نگاهي انتقادي به قانون مجازات اسلامي اثر جناب آقاي احمد حاجي ده‌آبادي
ـ پژوهش مديريت از ديدگاه اسلام اثر جناب آقاي علي‌آقا پيروز
ـ پژوهش بررسي تطبيقي مسائل وحي و نبوت از ديدگاه قرآن و عهدين اثر سركار خانم دكتر اعظم پرچم
ـ پژوهش مكاتب تفسيري اثر جناب آقاي علي اكبر بابايي
ـ پژوهش ربا و كاهش قدرت خريد پول اثر جناب آقاي دكتر ميثم موسايي
ـ پژوهش مبادي العلاقات و حقوق الاقليات الدينه اثر جناب آقاي علاء الحساني
ـ پژوهش اشتراك زن و مرد در كسب كمالات اثر جناب آقاي غلامعلي عزيزي كيا
ـ پژوهش نظارت و نهادهاي نظارتي اثر جناب آقاي محسن ملك افضلي
ـ پژوهش حكمت اهل بيت در مثنوي مولانا اثر جناب آقاي دكتر علي رضا فولادي
ـ پژوهش خدا شناسي به روش تحليلي جناب آقاي عبدالرسول عبوديت
ـ پژوهش بررسي تطبيقي ماهيت حكم ظاهري جناب حجت‌الاسلام آقاي رضا اسلامي
ـ پژوهش انحرافات و آسيب‌هاي اجتماعي از ديدگاه قرآن جناب آقاي نصرالله آقاجاني
ـ پژوهش فرايند اجتهاد اثر جناب حجت‌الاسلام آقاي حسين عزيزي
ـ پژوهش انديشه سياسي ملاصدرا اثر جناب حجت‌‌الاسلام آقاي نجف لك‌زايي
ـ پژوهش درآمدي برجنبش بيداري در مغرب اثر جناب آقاي سيد مصطفي مطبعه‌چي.

گزارش نشست مقدماتي  «دين و حكومت جهاني موعود»

نشست «دين و حكومت جهاني موعود» از سلسله نشست‌هاي مقدماتي چهارمين كنگره دين‌پژوهان كشور هم‌زمان با ميلاد مسعود امام حسن مجتبي (ع) با همكاري مشترك دبيرخانه دين‌پژوهان كشور و مؤسسه فرهنگي انتظار نور با حضور انديشمندان حوزوي و دانشگاهي برگزار گرديد.
در آغاز مراسم محمدجواد صاحبي دبير شوراي برنامه‌ريزي دين‌پژوهان كشور ضمن خيرمقدم به شركت‌‌كنندگان در سخناني گفت: روند جهاني شدن يا جهاني سازي چه پروژه باشد و چه پروسه، نخبگان و به ويژه مصلحان مسلمان را وا مي‌دارد تا نسبت به آن توجه داشته و در اين فرايند براي خود جايگاه و نقشي قايل شوند.
سپس دكتر سعيد معيدفر رئيس محترم پژوهشگاه فرهنگ و ارشاد اسلامي به تحليل جامعه‌شناسي پديده جهاني شدن پرداخت.
وي آغاز فرايند جهاني شدن را از كثرت به معناي اجتماعاتي كه كوچك و داراي فضاي محدود و بسته‌اند و در ادامه به وحدت و مجدداً به كثرت منتهي مي شوند دانست و در خصوص علت اين امر گفت:
چون اجتماعات كوچك به قدري بزرگ مي شوند كه امكان شكل‌گيري يك هويت جمعي جهاني وجود ندارد و تبديل به كثرت مجدد، كثرتي غير از كثرت اوليه است.
وي افزود: از آنجا كه بشر داراي دو وجه عقلاني و عاطفي است پيش‌بيني مي‌شود كه به دليل فقدان عرصه‌اي عاطفي در زندگي و معيشت امروز خويش در ادامه فرآيند جهاني شدن بيش از گذشته محتاج شرائطي مي شود كه در او عواطف يا پيوندها را با انسانيت تقويت نمايد.
دكتر معيدفر از دين و مذهب به عنوان تنها عاملي كه مي تواند به بشر براي رسيدن از كثرت مجدد به وحدت كمك برساند نام برد و خاطر نشان ساخت:‌ابعاد هويتي پيشين بشر مثل قوميت، مليت و امثال آن به خاطر گسترش جهاني شدن، دچار زيان و آسيب‌هاي فراوان ميشود.
اين پژوهشگر مسائل ديني تصريح كرد در فرايند جهاني شدن مذهب بايد داراي ويژگي‌هاي خاصي باشد تا دچار مشكلات مسيحيت نگردد.
در ادامه حجت الاسلام دكتر لك‌زايي در سخناني با عنوان «نسبت جهاني شدن و حكومت جهاني حضرت ولي عصر (عج)» حكومت اسلامي را داراي دو ركن رضايت الهي و كسب رضايت مردمي دانست و گفت: اين در حالي است كه از منظر ليبرال دموكراسي براي مشروعيت حكومت‌ها تنها رضايت مردمي كافي است. بر اين اساس حكومت اسلامي، دموكراتيك بوده ولي حكومت دموكراتيك اسلامي نيست.
وي تفاوت ديگر حكومت اسلامي و حكومت ليبرال دموكراسي را در قانون مورد عمل و مبناي نظام فردي اجتماعي و بين المللي برشمرد و ادامه داد: قانون در جامعه اسلامي مبتني بر وحي، اصالتاً قرآن و سنت است و قراردادهاي اجتماعي نيز در چارچوب حدود الهي معنا مي‌يابد، در حالي كه در نظام هاي ليبرال دموكراسي، قراردادهاي اجتماعي مبناي قانونگذاي است.
اين پژوهشگر حكومت جهاني امام مهدي (عج) را مبتني بر آموزه‌هاي حياتي و ديني عنوان نموده و خاطر نشان ساخت: در حالي كه جهاني شدن پيامد و حاصل آگاهانه پيشرفت‌هاي سياسي، اقتصادي، تكنولوژي و نيز در ارتباط با نظام سرمايه‌داري و سلطه‌طلبي است.
حجت‌الاسلام دكتر لك‌زايي با اشاره به نظريه جميزروزنا در خصوص جهاني شدن گفت: به نظر روزنا در آينده جهاني‌شدن و محلي‌گرايي در كنار هم خواهند بود و با يكديگر همزيستي دارند در حالي كه جهاني‌شدن عمل محلي‌گرايي را تعيين مي‌كند.
وي در زمينه آراء صاحبنظران در زمينه جهاني شدن تصريح كرد: به نظر برخي جهاني‌شدن فقط به سود كشورهاي داراي اقتصاد قدرتمند تمام مي‌شود و در عمل موجب به انزوا رفتن و حاشيه‌نشيني كشورهاي داراي اقتصاد ضعيف مي گردد.
وي افزود: برخي هم معتقدند كه جهاني شدن جنبه هاي مثبتي از قبيل باز شدن اقتصادها و فرهنگ‌هاي ملي در ابعاد داخلي و خارجي رشد منطقه‌گرايي در پي تهديد بازارهاي ملي كشورها، رونق پيدا كردن برخي شهرها و ... دارد.
دكتر لك‌زايي حاكميت خط مشي واحدي كه متأثر از فرهنگ غربي به ويژه آمريكاي شمالي بوده و ابزاري براي استعمار نوين محسوب مي‌شود و نابودي شاخص‌هايي كه به فرهنگ بومي رنگ جهاني مي‌دهد و ... را از جمله ابعاد منفي جهاني شدن ذكر كرد.
وي حكومت جهاني امام مهدي (عج) را پاسخي به نگراني بشر از آينده خود توصيف كرده و گفت: اميد به زندگي در قالب انتظار فرج به زندگي شيعيان معنا و گرمي مي‌بخشد.
وي شكوفايي علمي را زمينه‌ساز حكومت جهاني حضرت وليعصر (عج) دانست و افزود: شكوفايي دانش‌امروز انسان‌ها ،‌عمدتاً متوجه مسائل دنيوي است اما شكوفايي دانش در عصر ظهور، جامع مسائل دنيا و آخرت مي‌باشد.
وي در خصوص توسعه اقتصاد در عصر امام مهدي (عج) تصريح كرد در محور توسعه اقتصادي و معيشتي حكومت جهاني امام مهدي با توسعه در دانش و عقل و خرد آدميان تمامي ظرفيت‌هاي اقتصادي طبيعت كشف شده و سيستم توزيع نيز درست عمل خواهد كرد و از شكاف‌هاي اقتصادي و معيشتي اثري به جا نمي‌ماند.
اين پژوهشگر مسائل ديني در پايان محور توسعه اخلاقي، اجتماعي و امنيتي حكومت جهاني امام مهدي (عج) را مبتني بر اخلاق ذكر كرد.
دكتر صدرا سخنران ديگر اين مراسم بود كه به بررسي فلسفه سياسي جهاني شدن پرداخت وي گفت: انديشه يكي از عناصر تأثيرگزار در تحولات تاريخ است و ساير عوامل به طور مستقيم يا غير مستقيم تحت تأثير انديشه و تابع متغير آن هستند.
وي جهاني شدن و مجموعه فرايندهاي پيرامون آن را يك واقعيت و حقيقت ذكر كرد و در خصوص مهدويت تصريح كرد از يك طرف مهدويت يك گرايش و نگرش است و از سوي ديگر يك نظريه به شمار مي‌آيد.
وي با بيان اينكه بحث مهدي اختصاص به شيعه و اسلام و مكاتب الهي ندارد افزود اين يك بحث عام است و در دنيا شاخص‌هاي خاص خود را دارا بوده ولي هر چه به طرف شيعه مي‌آيد روشن‌تر مي‌شود وي خاطر نشان ساخت نظام مهدوي، جهان‌گرايي و جهاني‌سازي با توجه به بعد جهاني آن، شبيه يكديگر بوده ولي جهاني بودن آن‌ها با هم تفاوت ماهوي دارد.
دكتر صدرا ادامه داد: هر پديده سياسي، سه مرتبه وجودي دارد و بايد در مورد سه سؤال چرايي، چيستي و چگونگي آن بحث شود.
وي با تقسيم بندي سياست به دو نوع طبيعي و انساني گفت: يكي از اركان سياست طبيعي، جهاني‌سازي است و بايد آن را در انديشه‌هاي ماكياولي جست و جو كرد.
وي جهان‌گرايي مهدوي را يك مقوله دانست و افزود: نظام مهدوي نظامي متعادل و متعالي است نه نظام متنازع و تك ساختي و در مسأله مهدويت، توسعه همراه با تعادل فرهنگي و اقتصادي و سياسي در نظر گرفته مي شود كه بايد تحقق پيدا كند تا ناهنجاري را كنترل نمايد.
وي خاطر نشان ساخت: در تفكر مهدوي، همبستگي انسان مدنظر است و اصلاً سلطه معنا ندارد بلكه هدايت و رهبري جامعه مدنظر است و در آن «سيستم شبكه‌اي» بيشتر لحاظ مي‌شود تا سيستم سلسله مراتبي.
دكتر صدرا از بحران بشر به عنوان بحران معنا ياد كرد و گفت: مهدويت،‌كانون معنويت است و در اين مسابقه كسي پيروز ميدان است كه بتواند در زمينه معنويت و رشد متعالي انسان نظراتي را ارائه كند و در كنار تكنولوژي و رشد مادي بتواند معنويت را تعريف كند.
«حكومت جهاني اسلامي و جهاني شدن» موضوع ديگري بود كه دكتر عبدالقيوم سجادي در زمينه آن مطالبي را ايراد كرد. وي از رشد و ترقي علوم و فنون بشري، شكوفايي عقلانيت، بسط و گسترش عدالت اجتماعي همراه با رفاه و توسعه اقتصادي و حاكميت فراگير و جهان‌شمول شدن تعاليم و قوانين اسلامي بر سراسر جهان به عنوان ويژگي‌هاي حكومت جهاني اسلام نام برد.
دكتر سجادي در خصوص جهاني شدن اظهار داشت:‌جهاني شدن به عنوان يك پروژه غربي و يا يك پروسه طبيعي و مرحله تاريخي داراي ويژگي‌هايي است كه مهم‌ترين آن را در محورهايي مثل رشد علم و تكنولوژي ارتباطي، فشرده شدن فضا و زمان، گسترش روابط فراملي و شكل گيري نهادهاي بين المللي مي توان مطرح كرد.
وي افزود در عصر جهاني شدن،‌حساسيت‌هاي ملي و حتي نژادي در سطوح جوامع بشري كاملاً محسوس است و بعضاً در قالب جهت‌گيري‌هاي ملي و منطقه‌اي در قبال جهاني‌شدن برقرار مي‌يابد.
وي عدم توزيع برابر فرصت‌ها در روند جهاني‌شدن را از مهمترين خطرات آن ذكر كرد و گفت:‌اين مسأله در نهايت به تشديد فقر و محروميت در برخي جوامع به نفع تراكم ثروت در دست ثروتمندان مي‌انجامد.
وي افزود: شكاف طبقاتي از يك سو و مقاومت بر سر ارزش‌هاي بومي و فرهنگي از طرف ديگر، مجال لازم براي پذيرش جهاني‌شدن را از ميان برمي‌دارد.
اين پژوهشگر در عين حال تصريح كرد: از برخي جنبه‌هاي جهاني‌شدن به خصوص رويه تكنولوژيك آن مي‌توان براي فهم و تحليل بهتر و عالمانه حكومت جهاني اسلام بهره برد.
وي افزود با استفاده از تكنولوژي ارتباطي جهاني‌شدن مي‌توان در راستاي جهاني نمودن فرهنگ و تعاليم اسلامي بهره گرفت و منطق قدرتمند و سازگار با فطرت اسلام را در اكناف عالم انتقال داد.

طي مراسمي با حضور وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي  پژوهشگران برگزيده داخلي و بين المللي معرفي شدند (1)

برگزيدگان داخلي و بين المللي هفتمين دوره پژوهش هاي فرهنگي سال با حضور وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در تالار وحدت معرفي و تقدير شدند.
احمد مسجد جامعي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي طي سخناني گفت: انتظارات نادرست برخي از مديران و پژوهشگران از نتايج تحقيقات، از مهمترين مشكلات عرصه پژوهش هاي فرهنگي است.
«احمد مسجد جامعي» افزود: نبايد از پژوهش ها انتظار نتايج قطعي، فوري و همه جانبه داشته باشيم و با وجود اين كه امكان خطا در هر زمينه را پذيرفته ايم اما اين فرصت را از پژوهشگران دريغ كرده ايم.
وي تصريح كرد: بايد انتظارات غير واقعي از پژوهش و رد نتايج آن توسط برخي مديران پژوهشي و پژوهشگران را نقد و بررسي كرد.
وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي خاطر نشان كرد: پرداختن به موضوع هاي روزمره به كارگيري آنها با زبان علمي، موجب دور شدن پژوهش از نقش اصلي ان در شناخت عميق لايه هاي مخلتف و متفاوت اجتماعي و فرهنگي و مانع استمرار كارهاي پژوهش اساسي در بلند مدت مي شود.
به گفته مسجد جامعي: بخشي از آسيبي كه به عرصه پژوهش هاي فرهنگي وارد شده، ناشي از اهميت دادن به پژوهش در ظرفيت هاي غير پژوهشي است.
وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي ادامه داد: تا زماني كه افراد و گروه ها به ويژه تصميم گيران كلان جامعه فكر مي كنند آنچه در مورد فرهنگ و اجتماع مي دانند براي ساخت جامعه كافي است و مي تواند مبناي دانسته هاي آنان در تصميم گيري باشد، جامعه و عرصه هاي پژوهش فرهنگي خسارت خواهند ديد.
وي خاطر نشان كرد: وقتي پژوهشگر يا مدير پژوهش احساس كند محصول فعاليت او طرفدار چنداني ندارد، براي اهميت بخشيدن به آن، به عرصه هاي ديگر متوسل مي شود. سياسي كردن پژوهش و كاربرد نتايج آن صرفاً در مسائل سياسي، از جمله اين مسائل است.
وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي همچنين افزود: نتايج يك پژوهش، به اين دليل كه ما را نسبت به شناسايي جامعه راهنمايي مي كند، حائز اهميت است، نبايد پژوهش را به تبليغات تبديل و آن را از مسائل بنيادي دور كرد.
مسجد جامعي، از پژوهش «گرايش هاي اجتماعي و فرهنگي مردم ايران» كه در سال 1354 توسط مرحوم دكتر «علي اسدي» انجام شد، با عنوان يكي از معدود پژوهش هاي غير مقطعي و بلند مدت كشور ياد كرد و گفت: اين تحقيق كه نشانگر رشد گرايش هاي ديني بود، مورد استقبال رژيم سابق قرار نگرفته و نتايج آن جمع آوري و ادامه آن متوقف شد. اما در سال 1374 اين پژوهش بار ديگر با تغييراتي به انجام رسيد و نتايج آن در سياست گذاري هاي فرهنگي مورد توجه قرار گرفت. پس از آن سه پژوهش ملي ديگر نيز در همين راستا اجرا شد.
به گفته وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي، سياست هاي پژوهشي فقط به مراحل انجام پژوهش خلاصه نمي شود و بايد تدابير براي انتشار نتايج پژوهش، گفت و گو درباره آن و عمومي كردن آن انديشيد.
وي انتقال امر پژوهش به وجدان جمعي جامعه را يكي از راههاي ترغيب مديران به استفاده از نتايج پژوهش ها ذكر كرد و وجود نشريات تخصصي و شبكه هاي اطلاع رساني مربوط به اين عرصه را در اين زمينه بسيار مؤثر خواند.
دكتر سعيد معيد فر رئيس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات نيز در اين مراسم تصريح كرد: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي به عنوان يكي از متوليان بخش فرهنگ، مراسم انتخاب پژوهشگران نمونه را برگزار كرده است.
وي احياي فرهنگ پژوهشي، پاسخگويي به نيازهاي پژوهشي و تأكيد بر اهميت پژوهش فرهنگي را در مقايسه با ساير حوزه ها از اهداف برگزاري اين دوره ها عنوان كرد و در اين باره گفت: در نخستين دوره برگزاري انتخاب پژوهشگران نمونه، تنها بوديم اما خوشبختانه در هفتمين دوره حضور چشمگير وزراتخانه و نهادهاي مختلف را شاهد هستيم.
وي در خصوص معرفي پژوهشگران نمونه دوره هفتم گفت: در بخش داخلي بيش از 600 اثر و در بخش بين المللي 305 اثر براي بررسي به دبير خانه پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات ارسال شد كه اين ميزان استقبال، قابل تحسين است.
دكتر معيد فر افزود: 37/20 درصد آثار ارسال شده در بخش اجتماعي، 31/15 درصد علوم تربيتي و روان شناسي، 18/10 درصد ادبي، 39/3 درصد هنري، 11/18 درصد ديني، 66/5 درصد رسانه و 64/12 درصد در بخش تاريخ بوده است كه از كل آثار ارائه شده در بخش داخلي 50 درصد در بخش كارشناسي ارشد است.
وي درباره آثار برگزيده توضيح داد: «از كل آثار مورد بررسي، در مرحله دوم 45 اثر براي ارزيابي در اختيار هيأت داوران قرار گرفت و اين هيأت در هفت گروه، هفت پژوهش برتر و 12 پژوهش را به عنوان پژوهش هاي تشويقي انتخاب و معرفي كرد.
وي اعلام كرد كه از 305 اثر خارجي ارسال شده از پژوهشگران كشورهاي چين، كانادا، ژاپن، آمريكا، هند، پاكستان، انگلستان، فرانسه و... درمجموع شش اثر به عنوان پژوهش برگزيده و پنج اثر به عنوان پژوهش هاي تشويقي انتخاب شدند.
در ادامه اين مراسم برگزيدگان داخلي و بين المللي هفتمين دوره پژوهش هاي فرهنگي سال معرفي شدند.
بر اساس اين گزراش، در بخش داخلي محمد باقر وثوقي به دليل ارائه پژوهش «تاريخ ملوك هرموز» در رشته تاريخ، عليرضا شجاعي زند به دليل ارائه پژوهش «مسيحيت، اسلام و مسأله عرفي شدن، مطالعه تطبيقي فرآيند عرفي شدن در غرب مسيحي و شرق اسلام» و مريم سروش به دليل ارائه پژوهش «بررسي عوامل فرهنگي، اجتماعي مؤثر بر هويت مذهبي جوانان، مطالعه موردي جوانان شيراز» در حوزه دين معرفي شدند.
همچنين مرواريد قاسمي اصفهاني با پژوهش «اهل كجا هستيم (هويت بخشي به بافت هاي مسكوني») و سوسن نور محمدي با پژوهش «باغ بنيش (مركزعلمي آموزشي كودكان تهران») در حوزه هنر و معماري و علي شماعي با پژوهش «اثرات توسعه فيزيكي شهر يزد بر بافت قديم و راهكارهاي ساماندهي و احياي آن» در حوزه جغرافيا برگزيده شدند.
در حوزه علوم اجتماعي نيز ناهيد درود آهي با پژوهش «ازدواج و عدم توازن در تعداد دو جنس، مضيقه ازدواج در ايران» معرفي شده است.
بر اساس اين گزارش، در بخش بين المللي دكتر دادخدا سيم الدين از فرهنگستان علوم تاجيكستان با پژوهش «واژه شناسي زبان فارسي ميانه»، دكتر اگزاويه ترامبله از فرهنگستان علوم اتريش با پژوهش «مانويت در ميان مردمان و اديان آسياي ميانه بر پايه منابع اوليه»، دكتر وانگ جيان پينگ از فرهنگستان علوم اجتماعي چين با پژوهش «واژه نامه اصلاحات اسلامي در زبان چيني» برگزيده شده اند.
همچنني پروفسور رويگرد شميت از فرهنگستان علوم اتريش با پژوهش «نام هاي ايراني و ايرانيان در آثار گزنفون». سرور غنيمتي از دانشگاه كاليفرنياي بر كلي با پژوهش «كوه خواجه، بزرگترين مجموعه بناهاي مذهبي زردشتيان سيستان» و شفيق نزار علي ويراني از دانشگاه هار وارد با پژوهش «طالبان وحدت: اسماعيليان از شكست مغول تا آستانه عصر انقلاب صفوي» از ديگر برگزيدگان بخش بين المللي بودند.
بر اساس اين گزارش در اين مراسم همچنين 12 پژوهشگر داخلي و 5 پژوهشگر بين المللي نيز مورد تشويق قرار گرفتند.
پژوهش هاي برگزيده به مناسبت هفته پژوهش از ميان 600 پژوهش ارائه شده از سوي 80 مركز علمي پژوهشي دولتي و خصوصي معرفي شدند.

برپائي پنجمين جشنواره پژوهشي شيخ طوسي(ره)

پنجمين جشنواره پژوهشي شيخ طوسي(ره)، صبح روز پنج شنبه دهم بهمن ماه با حضور اساتيد، فضلا و طلاب مركز جهاني علوم اسلامي در تالار قدس مدرسه علميه امام خميني(ره) برگزار گرديد.
آيت اللّه مصباح يزدي سخن ران اين جشنواره ضمن تبريك فرا رسيدن سال روز پيروزي انقلاب شكوه مند اسلامي، از درگاه خداوند متعال توفيق قدرداني و شكرگزاري اين نعمت بزرگ را مسئلت نمودند.
ايشان در ادامه با اشاره به آيه شريفه (قد جاءكم من اللّه نور و كتاب مبين)، اظهار داشتند: اراده الهي بر اين تعلق گرفته كه انسان ها در اين عالم راه سعادت شان را علاوه بر آن چه از عقل درك مي كنند، به وسيله سلسله جليله انبيا بياموزند. بعد از انبياء، اوصياء بزرگ آنان ائمه هدي ع نعمت هاي بزرگي هستند كه خداي متعال بر جامعه اسلامي ارزاني داشته تا راه سعادت را در پرتو راهنمايي هاي آن بزرگواران بهتر بياموزند و در شرائطي كه مستقيماً نتوان از آنان بهره برد، غير مستقيم از شاگردانش بهره مي بريم; اين مجلس باشكوه كه براي پنجمين بار به نام يكي از شاگردان مكتب اهل بيت ع تشكيل شده، نمونه قدرداني از دانش آموختگان مكتب ائمه هدايت ع است.
عضو شوراي عالي حوزه علميه قم خاطرنشان ساختند: ما هر چه داريم به بركت قرآن ركيم است، اما براي استفاده از قرآن نيز شرايطي ذرك شده است. ايشان در بيان شرايط بهره مندي از بركات قرآن افزودند: خدا راه هاي سلامت، صلح و سعادت را به وسيله قرآن به انسان ها مي آموزد، اما به شرط اين كه انگيزه الهي باشد، (يهدي به اللّه من اتّبع رضوانه سبل السّلام)، خداوند به وسيله قرآن كساني را كه رضوان او را تبعيت كرده و راه هاي سلامتي را بپيمايند، هدايت مي كند; البته معيارهاي سنجش ما نوعاً، كمّي است; اما معيارهاي الهي اين چنين نيست. گاهي كار كوچكي بسيار بزرگ مي شود، چون انگيزه الهي دارد و بالعكس گاهي كار بزرگ، كوچك مي شود چون انگيزه الهي نيست.
آيت اللّه مصباح يزدي در ادامه سخنان خود تأكيد كردند: بايد اول باورمان شود كه قرآن كتاب خداست و دوم آن كه باور كنيم كه بايد به اين كتاب عمل كرد و قرآن، كتاب تاريخ، قصه و رمان نيست كه تاريخ مصرفش گذشت باشد، بل كه امروز و تا روز قيامت بايد به اين كتاب عمل كرد; متأسفانه امروز كساني هستند كه در اين بديهيات شك نموده و چنين القاء مي كنند كه تاريخ مصرف احكام قرآن گذشته است و اين ها مربوط به زماني بوده كه بشر در جزيرة العرب، نيمهوحشي زندگي كرده و خون هم ديگر را مي ريختند، اين دستورات هم براي آن زمان بوده كه خود را اداره كنند و الاّ براي هميشه نيست! امروز بشر با عقل خودش قانون وضع كرده و عمل مي كند!.
ايشان افزودند: بعد از دو شرط باور به حقيقت قرآن و عمل به آن، نوبت به اين مي رسد كه در گفتار، نوشتار، بحث، تدريس، تلمّذ و همه آن چه كه مربوط به علوم قرآني مي شود، نيتمان خالص باشد.
عضو شوراي عالي حوزه علميه در بيان يكي از شبهات، افزودند: وقتي گفته شود كه قرآن، كتابي است كه پيامبر به زبان خود گفته و چون معرفت بشري است، خطاپذير است! ديگر چه جاي بحثي باقي مي ماند؟ مي گويند: قرآن نقدپذير است و صحت و سقمش را هم بايد با علوم شناخت!! خوب اگر بنا باشد علوم، معيار صحت و سقم باشند، چه كاري به قرآن داريم؟ ديگر دين چه كاره خواهد بود؟ چه فرقي مي كند بين اين كه بگوييم قرآن، كتاب حقي است منتهي مربوط به زمان گذشته بوده يا اين كه بگوييم كتاب باطلي است! اين قرآن با تورات چه فرقي دارد؟ تورات مربوط به دوهزار سال گذشته بوده و قرآن هم مربوط به هزار سال پيش، پس الان نبايد به هيچ كدام عمل كرد، پس چرا مسلمان باشيم؟ بگوييم يهودي هستيم! اگر بنا نيست به قرآن عمل كنيم، خوب به تورات هم بنا نيست عمل كنيم، چه فرقي مي كند بگوييم قرآن كتاب خداست كما اين كه تورات كتاب خدا بود؟ به ما چه! هيچ چيز به ما مربوط نيست، قضيه، يك قضيه تاريخي است!
خوشبختانه در مقابل اين همه شبهات شيطاني كه شايد در هيچ عصر و زماني نه اين قدر گسترش داشته و نه عمق، يك نفحه الهي در عالم دميده كه مردم خواه ناخواه بيشتر به دين گرايش پيدا كرده اند و در دنيا روز به روز توجه به دين بيشتر مي شود. البته اين حركت تعليل علمي ندارد و بايد گفت يك امداد الهي غيبي است. هر چه ارموز در دنيا يا حتي ام القري جهان اسلام بيشتر عليه دين فعاليت كنند، نتيجه اش معكوس خواهد بود و همان طور كه حملات به دين بيشتر شده، علاقه به دين هم عكس العملي در مقابل اين حملات است. آية اللّه مصباح يزدي در همين زمينه به ذكر خاطره اي پرداخته و گفتند: پنجاه سال پيش در اوايل ورود به قم شنيده بوديم كه مسجدي وجود دارد منسوب به نام مقدس امام زمان عج، شبهاي جمعه با چند نفر از طلاب پياده مي رفتيم براي نماز و دعا، آن زمان شبهاي چهارشنبه رسم نشده بود و مردم بيشتر در شبهاي معه مي رفتند ولي همان موقع هيچ وسيله رفاهي قابل توجهي آن جا وجود نداشت اما حالا برويد ببينيد چه شده است; در شبهاي چهارشنبه و جمعه از چند كيلومتري جايب پارك ماشين نيست. چه كسي آن جا را رونق داده كه از بندرعباس و بندر گناوه با اتوبوس به طرفش مي آيند؟ اين يك نفحه الهي است، يك جاذبه اي است كه مركز معنويت و روحانيت، از قلب مقدس حضرت ولي عصر عج به كساني كه لياقتش را داشته باشند. حقيقت اين است كه خداوند يك روحي در اين زمان در مردم دميده است كه قابل مقايسه با زمان هاي ديگر نيست.
عضو شوراي عالي حوزه در پايان سخنان خود، فعاليت طلاب و فضلاء در زمينه هاي مختلف علمي، تحقيقي و تبليغي، از جمله جشنواره پژوهشي شيخ طوسي را نمونه اي از تعلق اراده الهي بر تقويت و پيروزي اسلام در مقابل كفر دانستند.
گزارش خبرنگار افق حوزه حاكيست در ادامه اين همايش حجة الاسلام و المسلمين اعرافي، مدير مركز جهاني علوم اسلامي طي سخناني در توضيح خطبه 150 نهج البلاغه پيرامون امام زمان عج و گفت: گروهي راه را گم كرده و طريق سعادت و كمال را رها نموده اند شما در زماني و روزگاري قرار خواهيد گرفت كه فتنه ها بر پا خواهد شد و مرشد و رهبر در ميان شما نخواهد بود، در آن روزگار نااميد از رحمت حق نباشيد. همواره دل شما مالامال از اميد به ظهور او و جلوه گري نور او باشد، آن امامي كه از ما در آن روزگاران مشعلدار راه هدايت خواهد شد و با چراغ تابناكي در آن روزهاي تاريك بر مسير صالحان و الگوي وارستگان سير خواهد كرد. او در آن روزگاران در غيبتي قرار خواهد گرفت كه چشمان تيزبين از ديدن او محروم خواهند شد. در غيبتي قرار خواهند گرفت كه چشمان تيزبين از ديدن او محروم خواهند شد. در غيبتي قرار خواهد گرفت كه بساديگ نمي توان او را ديد، در غيبت آن بزرگوار گروهي چنان در بلاها رشد نموده و آزموده مي گردند تا مانند آهن گداخته در دست آهنگر، با صلابت و استوار شوند. آن گروه در زمان غيبت، پيام آوران نور مهيد عج و رسالت و ولايت و امامت خواهند بود.
وي اظهار اميدواري كرد كه كاش ما نيز پيروان اين قوم باشيم، گروهي كه در كوره هاي بلا آبديده شدند و چشمانشان با قرآن نوراني شده و گوش دلشان با تفسير آيات وحي منور گرديده و محور و كانون هدايت بشريت در روزگار غيبت خواهند بود.
ايشان سخنان خود را با تأكيد بر پژوهش بيشتر حوزويان در بخش دوم ادامه داده و با بيان مشخصات مهم نظام آموزشي اظهار داشت: آموزش ما بايد پژوهش مدار باشد، نظام آموزشي زماني مي تواند پاسخ گو باشد كه از انعطاف لازم و تنوّع و تكثّر تخصّص ها بهره مند باشد از ابزار و فن آوريهاي روزآمد بهره ببرد.
مدير مركز جهاني افزود: من اميدوارم طلاب و فضلاء، آينده و افق هاي دوردست را در نظر بگيرند تا در پايان بتوانيم محصولاتي ارزنده از نظام آموزشي داشته باشيم و در متن آموزش، پژوهش و تحقيق را قرار دهيم.
حجة الاسلام بو المسلمين اعرافي اضافه كردند: پژوهش در نظام آموزشي، هم به عنوان يك روش تلقي مي شود و هم به عنوان شيوه اي براي ارزيابي و در نهايت، نگارش پايان نامه، به عنوان موفقيت كلان نظام آموزشي است.
ايشان در پايان با اشاره به لزوم حضور طلاب در صحنه هاي جهاني بر تداوم فراخوان مقالات در پوشش همايش ها تأكيد نمود و اين امر را در راستاي تقويت حضور فعال آنان در ميادين بين المللي فرهنگي دانست.
گفتني است حجة الاسلام و المسلمين حيدري فر، دبير اين همايش طي گزارشي، ضمن بيان تاريخچه اي از نحوه شكل گيري جشنواره اظهار داشت: از سال 1376 كه جشنواره شيخ طوسي تشكيل شد تا سال جاري،در فراخوان ها متعددي كه صورت گرفت، تعداد كثيري از محققين ايراني و خارجي با ارائه صدها اثر، از اين امر استقبال كردند.
دبير جشنواره، ارزيابي پايان نامه هاي نوشته شده در سال 81 محققين را، بخش جديدي ذكر كرد كه از سال جاري در قلمرو ارزيابي آثار جشنواره قرار گرفته است.
وي در مورد نحوه ارزيابي آثار گفت: ما سعي كرده ايد با استفاده از اساتيد مجرب حوزه و مركز جهاني علوم اسلامي، در ارزيابي بيش از 500 اثري كه تاكنون به جشنواره رسيده بود، دقت لازم را اعمال نماييم.
حجة الاسلام و المسلمين حيدري فر در ادامه، ضمن تشكر از اساتيدي كه در ارزيابي آثار در اين جشنواره هم كاري نموده اند، داوري بخش كتاب را در سه مرحله گروهي، انفرادي و نهائي ذكر كرد و افزود: در جلسه داوري نهائي كه با حضور رياست مركز جهاني علوم اسلامي برگزرار شد، آثار برگزيده شده، بار ديگر به دقت مورد ارزيابي قرار گرفتند.
وي حداقل امتياز لازم جهت شركت در مرحله دوم جشنواره را 65 امتياز اعلام كرده و گفت: ما كساني را كه بيش از 65 امتياز كسب كرده بودند، دعوت نموده و در پنج كميسيون قرآن و حديث، كلام، تربيتي، سياسي ـ اجتماعي و تاريخ به صورت حضوري آثار ارائه شده را مورد ارزيابي قرار داديم.
دبير جشنواره پژوهشي شيخ طوسي در ادامه گزارش خود افزود: كساني كه نود امتياز كسب كرده باشند رتبه اول، 80 امتياز به بالا رتبه دوم، و بالاتر از هفتاد امتياز، رتبه سوم محسوب مي شوند.
در ادامه پنجمين جشنواره پژوهشي شيخ طوسي(ره) بيانيه اي قرائت شد كه در آن گزارش مبسوطي از عمل كرد دبيرخانه جشنواره و چگونگي دريافت، طبقه بندي و گزينش آثار برتر، به اطلاع حضار رسيد.
اين بيانيه هم چنين تنوع مليت ها و آثار (اعم از كتب و مقالات) شركت كننده در همايش را، از كشورهاي: عراق، عربستان، افغانستان، تركيه، لبنان، آذربايجان، تاجيكستان، پاكستان، هندوستان و نيجريه، اعلام نموده كه به زبان هاي: عربي، فارسي، آذري، اردو، هوسا و تاجيك، در چهار سطح، مورد ارزيابي قرار گرفتند.
به گزارش خبرنگار افق حوزه، در پايان اين جشنواره، جوائز نفرات برتر توسط آيت اللّه مصباح يزدي اهداء گرديد.

گزارشي از اجلاس «بررسي تهيه قواعد فقه تطبيقي بين مذاهب اسلامي» در جده (2)

نشست مجمع فقه اسلامي با عنوان «بررسي ورايزني نسبت به چگونگي تدوين قواعد فقهي» از 26 تا 28 شعبان 1423 با حضور انديشمندان وعالمان مذاهب اسلامي از جمله آيت الله تسخيري دبير كل مجمع و همراهي حجت الاسلام و المسلمين مبلغي، رئيس مركز تحقيقات مجمع قم در شهر جده برگزار شد.
دبير كل مجمع، رياست سومين جلسه عمومي و اداره آن را بر عهده داشتند و با ارائه نقد و تعليقه هاي مفيد نسبت به مباحث مطروحه در جلسات مختلف حضور فعالانه اي از خود نشان دادند ايشان همچنين از سخنرانان جلسه عمومي بودند كه در سخنراني خود به ارايه و تبيين پيشنهادهاي زير پرداختند.
* خلط نكردن قواعد فقهي با قواعد اصولي
* گشودن محوري تحت هر قاعده با عنوان موارد استثناء شده
* گشودن محوري تحت هر قاعده با عنوان تطبيقات قاعده
* ناميدن قواعد مربوط به يك باب را به قواعد خاصه و قواعد مربوط به بيش از يك باب را به قواعد عامه
* تنظيم قواعد بر اساس ابواب فقهي نه حروف الفبا چرا كه هر قاعده داراي اسامي گوناگون مي باشد
* تهيه پيش در آمدي بر فرآيند آفرينش، اصطياد و بهره گيري از قواعد و نيز تهيه پيش درآمدي بر دانش قواعد
* طرح آراء و نظريات مختلف بدون جانبداري و يكسويه نگري
* سه مرحله اي كردن تهيه دانشنامه قواعد به صورت زير:
الف ـ استخراج قواعد كتب مختلف به صورت موردي
ب ـ كوشش جهت شناخت قواعد هر يك از مذاهب اسلامي
ج ـ جدا سازي و يا كنار هم گذاري قواعد با پرداختن به موارد تطبيق شده هر قاعده و موارد استثناء شده از آن.
در جلسه عمومي دوم مدير مركز تحقيقات مجمع قم نيز سخنراني نمود وي با اشاره به اهميت بررسي تاريخ هر قاعده و نيز ضرورت مطالعه تاريخ تحول و تطور قواعد به صورت كلي، مزيتهاي زير را براي مطالعات تاريخي در اين زمينه بر شمرد:
* شناخت ماهيت هر قاعده و فرآيند شكل گيري آن
* بهتر فهميدن و بهتر تفسير كردن مضامين قواعد
* گذر از نقش هاي كليشه شده براي قواعد و بازخواني ظرفيت هاي آنها براي ايفاي نقشي بيشتر در شرائط پر تحول زمان.
شركت فعالانه هيئت ايراني در كميسيونهاي تخصصي:
هيئت مجمع تقريب با شركت فعال در كميسيونهاي اجلاس توانست تلاشهاي زير را به انجام برساند:
1 ـ ارايه ليستي از كتابها و منابع قواعد فقهي شيعه به نشست جده: اين ليست به عنوان بخشي از ليست اصلي مجمع فقهي اسلامي به ثبت رسيد. ليست ارايه شده توسط هيئت اعزامي از طرف مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي حاوي مطالب زير است:
الف ـ معرفي 33 منبع از مهمترين كتابهاي فقهي شيعه كه در آنها مباحثي پيرامون قواعد مطرح شده است.
ب ـ معرفي 15 منبع اصلي و اختصاصي قواعد فقهي در تاريخ فقه شيعه.
2 ـ تقويت انگيزه جهت تهيه مدخلي بر قواعد: برطرف سازي ابهام هاي حاكم بر انديشه قواعد، تفاوت قواعد فقهي با قواعد اصولي، تفاوت قواعد فقهي با قواعد حقوقي، تعيين چارچوبها و كار آمدهاي قواعد در عرصه فقه و... انگيزه ايـ هر چند نه چندان جدي ـ را در ميان برخي از اعضاي اجلاس جده به خود اختصاص داده بود هيئت ايراني كوشيد تا با تقويت اين انگيزه مزيتهاي تنظيم يك پژوهش علمي در اين ارتباط را شرح دهد، اين رويكرد به تقويت انگيزه فوق كمك نمود.
3 ـ همكاري و همفكري در نهايي كردن شيوه تدوين قواعد فقهي: در واقع هيئت در اين سفر علاوه بر ملاقاتها و ديدارهاي سودمندي كه به همراه داشت در تصويب نوع و چگونگي تأليف كتاب دانشنامه قواعد فقهي نيز تأثير گذار بود.
در حاشيه اين اجلاس دبير كل مجمع، با مدير اقليتهاي اسلامي در سازمان كنفرانس اسلامي و دكتر محمد حبيب بن خوجه دبير كل مجمع فقه اسلامي ملاقات و در مودر مباحث مشترك و مورد علاقه گفتگو كردند.

گزارشي از برگزاري  همايش جهانشمولي اسلام و جهاني شدن (3)

مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي با همكاري مركز بزرگ اسلامي شمال كشور، همايش يك روزه «جهانشمولي اسلام و جهاني شدن» را به منظور بررسي ابعاد پديده جهاني شدن و نحوه تعامل جهان اسلام با آن را در تالار فخر الدين اسعد گرگاني پنجشنبه 9 آبان سال جاري برگزار كرد. اين همايش از موضوعات شانزدهمين كنفرانس بين المللي وحدت اسلامي است كه در هفته وحدت در تهران برگزار مي شود.
موضوعات اين همايش، جهانشمولي اسلامي و جهان سازي استكباري، نحوه تعامل جهان اسلام و علماي مذاهب با پديده جهاني شدن و تحليل پديده جهاني شدن و ابعاد فرهنگي، اجتماعي و... بود.
حجت الاسلام و المسلمين علم الهدي دبير اين همايش با ارائه گزارشي از روند برگزاري همايش، مسأله مهدويت و اعتقاد به منجي را ماده مشترك بين همه اديان و مكاتب آسماني دانست و عنوان كرد اين هم انديشي تقويت و اخوت مسلمين را افزايش مي دهد و جهانشمولي و جهاني سازي نياز بشر و بحث امروزي است.
در ادامه مراسم آيت الله نور مفيدي امام جمعه گرگان در سخناني با اشاره به اهميت بحث جهاني شدن، به تعيين اينده بشريت و جهان از ديدگاه اسلام پرداختند و با طرح مسأله مهدويت به عنوان نقطه مشترك همه مذاهب اسلامي و بلكه اديان آسماني آينده بشر را از اين زاويه بسيار روشن و نوراني و پر از عدالت توصيف كردند.
ايشان تصرح كردند دنيا امروز تشنه اسلام و انديشه هاي اسلامي است و ما هستيم كه بايد انديشه هاي ناب اسلامي و از جمله مهدويت را به دور از خرافات و به زبان روز مطرح نماييم.
سپس آيت الله تسخيري با هشدار نسبت به اينكه خطر آمريكايي سازي، جهان اسلام و كل جهان را تهديد مي كند، گفت: جهان در دست عده اي خطرناك است كه به هيچ چيز اعتقاد ندارند.
ايشان با اشاره به آثار منفي جهاني سازي، علماي مذاهب و امت اسلامي را به طراحي استراتژي واحد و هماهنگ براي مقابله با اين حركت خطرناك فراخواندند و با تأكيد بر ضرورت رفع اختلاف جزيي ميان انديشمندان و علماي مذاهب تأكيد كردند كه علما بايد از اختلافات جزيي كه در مقابل مشتركات بسيار، اندك است دست بردارند چرا كه درگيريهاي مزبور، امت اسلامي را از نيل به اهداف متعالي باز مي دارد و موجب موفقيت دشمن مي گردد.
مولوي اسحاق مدني مشاور رئيس جمهور در امور اهل سنت سخنران بعدي بود كه با تبيين پديده جهاني شدن از آن به عنوان امري كه هم مي تواند يك فرصت و هم يك تهديد براي جهان اسلام باشد ياد كرد و تأكيد نمود، امت اسلامي بويژه انديشمندان و علماي مذاهب با هوشياري و آگاهي رسالت مهم خود را در اين عرصه ايفا نمايند.
بحث و گفتگو و تبادل نظر ميان انديشمندان مذاهب مختلف دباره موضوع «جهانشمولي اسلام از ديدگاه قرآن و سنت و آينده بشريت از ديدگاه اسلام و مقايسه آن با جهاني شدن» درميزگردي با حضور حجت السلام و المسلمين رباني، دكتر بي آزار شيرازي، حجت السلام و المسلمين حسيني، حجت اسلام و المسلين زماني، دكتر مرقاتي، حاج نور محمد آخوند نوريزاد، استاد اراز محمد سارلي و استاد عبدالقيوم شكاري برگزار شد.
در جلسه عصر اين همايش، نشست علمي با سخنراني دكتر بلخاري استاد دانشگاه هنر با موضوع تحليل پديده جهاني شدن و ابعاد فرهنگي و اجتماعي آن و دكتر حافظ نيا استاد دانشگاه و رئيس مركز مطالعات آفريقا با موضوع پديده جهاني شدن و تعامل جهان اسلام با آن كه در آن عوامل واگرايي و همگرايي جهان اسلام را بيان نمودند و خواستار واقع گرايانه شدن طرحها براي تحقق وحدت اسلامي شدند، برگزار شد.

برگزاري دومين اجلاس بين المللي شورايعالي مجمع

به دنبال تصويب اصلاحات انجام شده در اساسنامه مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي از سوي شوراي عالي و تأييد عضويت اعضاي جديد از سوي مقام معظم رهبري حضرت آيت الله خامنه اي مذظله العالي، دومين اجلاس بين المللي شوراي عالي مجمع با حضور اعضاي داخلي و خارجي با برگزاري سه نشست طي دو روز از صبح دوشنبه دوم دي ماه سال جاري در تهران برگزار شد.
در اين اجلاس كه از اهميت خاص برخوردار بود شخصيت هاي زير شركت كردند.
1- حضرت آيه الله حكيم (رياست محترم شوراي عالي)
2- شيخ احمد بن حمد الخليلي (مفتي كل كشور سلطنت نشين عمان)
3- حضرت آيت الله محمد آصف محسني (عضو شوراي رهبري كشور افغانستان)
4- دكتر محمد سليم العوا (حقوقدان و انديشمند برجسته مصري)
5- دكتر محمد العاصي (امام جمعه واشنگتن)
6- حضرت آيه الله تسخيري (دبير كل مجمع)
7- حضرت آيه الله واعظ زاده
8- حضرت حجت الاسلام و المسلمين سيد مجتبي حسيني (نماينده مقام معظم رهبري در امور اهل سنت سيستان و بلوچستان)
9- حضرت حجت الاسلام و المسلمين سيد موسي موسوي (نماينده مقام معظم رهبري در امور اهل سنت كردستان)
10- حضرت حجت الاسلام و المسلمين سيد حسن رباني (قائم مقام مجمع)
11- حضرت حجت السلام و المسلمين محمدحسن اختري (معاون بين الملل دفتر مقام معظم رهبري)
12- حضرت حجت السلام و المسلمين عبدالكريم بي آزار شيرازي (رياست دانشگاه مذاهب اسلامي)
13- جناب ماموستا سيد محمد شيخ الاسلام (نماينده مردم كردستان در مجلس خبرگان رهبري)
گفتني است آقايان محمد آصف محسني، محمد سليم العوا، سيد مجتبي حسيني، سيد موسي موسوي، محمد حسن اختري، سيد محمد شيخ الاسلام از اعضاي جديدي هستند كه به تازگي از سوي حضرت آيت الله خامنه اي مدظله العالي به عضويت در اين شورا منصوب گشته اند.
اعضاي شوراي عالي مجمع طي برپايي سه نشست، استراتژي مجمع در ده سال آينده را مورد بررسي و تصويب قرار دادند. در اين سند مهم تقريبي، اهداف، مباني، راهكارهاي تقريب، مناسبات موجود بين مذاهب اسلامي، گسترش زمينه هاي تقريب در ابعاد اعتقادي، فقهي، اخلاقي، فردي و اجتماعي و موضع گيري سياسي واحد و هماهنگ امت اسلامي در برابر چالش هاي روياروي مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.
در اولين نشست، آيت الله تسخيري دبير كل مجمع با معرفي كليه اعضاي شوراي عالي به تشريح گزارش اجمالي از فعاليت هاي مجمع در زمينه هاي بين الملل، كنفرانس ها، فعاليت هاي آموزشي، پژوهشي و فرهنگي، انتشاراتي و ... پرداخت و در ادامه به برنامه هاي آينده مجمع، توسعه شوراي عالي، تأسيس مجمع عمومي، تأسيس مجامع تقريب، توسعه روابط علماي شيعه و سني در ايران، توسعه روابط مجمع با مؤسسات علمي بين المللي و ... اشاره نمود. شيخ احمد بن حمد خليلي، عضو شورا و مفتي كل كشور سلطنت نشين عمان، با اشاره به اجتماع جهان كفر و صهيونيسم عليه اسلام، بر اهميت وحدت و تقريب و تشكيل اين گونه اجتماعات تأكيد ورزيد.
وي هم چنين با مهم شمردن عناصر مشترك بين مذاهب اسلامي، رسالت مسلمانان را، بهره برداري از نقاط مشترك و نزديك سازي موارد اختلاف دانست.
در ادامه اين جلسه آيت الله حكيم رئيس شوراي عالي بعد از تشكر از حضور اعضاي داخلي و خارجي در جلسه اظهار اميدواري كرد كه اين جلسه نافع و مفيد باشد و سپس به سه نكته اشاره نمودند:
1- مسئوليت شوراي عالي در تبيين و تصويب استراتژي عمومي براي تقريب بين مذاهب در ده سال آينده.
2- ترويج فرهنگ تقريب
3- برنامه ريزي اعمال و فعاليت هاي تقريبي در داخل و خارج و ايجاد مؤسسات تقريبي مثل دانشگاه مذاهب اسلامي.
رياست محترم شورا در ادامه با اشاره به اهميت تقريب، اهداف تقريب، وظايف مجمع در برابر سرنوشت مسلمانان و اتخاذ موضع واحد در برابر مشكلات جهان اسلام، موضوع تجديد حركت تقريب را مطرح نمود تا انديشه تقريب با حركت علمي جهان و حركت عمومي امت اسلامي همراه گردد و به مشكلات و پرسش هاي جديد در اذهان مسلمانان پاسخ داده شود.
وي ويژگي ديگر حركت تجديد را اعاده نظر در اجتهاد و استنباط هاي فقهي با توجه به تحولات اجتماعي، فرهنگي و سياسي جهان دانست.
آيت الله حكيم هم چنين به مجموعه چالش هاي فرا روي جهان اسلام، از جمله، جهاني شدن، مسأله زنان، جوانان، اقليت هاي اسلامي و گفت و گوي تمدن ها و اديان اشاره كرد و به ضرورت احياي نقش علماي اسلام در جوامع اسلامي تأكيد ورزيد.
آيت الله حكيم در پايان از آيت الله واعظ زاده خراساني به خاطر نقش ايشان در تأسيس مجمع و از آيت الله تسخيري به خاطر استمرار خط تقريب با ابتكارات جديد تشكر نمود.
در اين نشست آيت الله آصف محسني از افغانستان اظهار داشت، با از بين رفتن ماركسيسم، امروزه اسلام و سرمايه داري در مقابل هم ايستاده اند و استكبار جهاني، اسلام را براي منافع خود از ماركسيسم خطرناك تر مي داند.
ايشان در پايان دو نكته را ياد آور شدند:
1- بايد علما و نويسندگان شيعه و سني قلمها و بيانهاي خود را كنترل كنند. بالاي منبر به مقدسات هم توهين نكنند. خلاف وحدت سخن نگويند. اين امر مخصوصاً در ايران حائر اهميت است.
2- بايد از افغانستان، بحرين، عراق و ... كه تعداد زيادي از اتباع مذهب جعفري وجود دارند و در برخي از اين كشورها در اكثريت هستند مذهب رسمي اعلام شود.
با پايان سخنان آقاي محسني، رياست شورا ختم جلسه را اعلام نمود و بررسي برنامه استراتژي تقريب را به جلسات بعد موكول نمود.
در دومين جلسه از برگزاري اجلاس شوراي عالي كه در ساعت 30/18 شروع شد، دكتر محمد سليم العوا، حقوق دان و انديشمند برجسته مصري گفت: دارالتقريب بين المذاهب الاسلاميه، كه بيش از پنجاه سال قبل در قاهره تأسيس شد، نقش ارزنده اي در شناخت متقابل مسلمانان و پيروان مذاهب اسلامي از يكديگر، آثار ماندگاري از خود به جاي گذاشته است.
اين انديشمند مصري اظهار داشت، مذاهب اسلامي، اديان مختلف نيستند بلكه هر يك از آن ها مدارس و مكاتب فكري مختلف از يك دين هستند.
دكتر محمد العاصي، امام جمعه واشنگتن در اين جلسه گفت: در حد توان بايد به بحث اصولي متون قطعي الثبوت و الدلاله يا ظني الثبوت و الدلاله و اثر آن در اختلافات اجتهادي توجه داشته باشيم و اجتهاد در امور ظني را امري مقبول و نقطه وفاق بدانيم.
امام جمعه واشنگتن خاطرنشان كرد كه موضوع شعائر اسلامي مانند نماز، وضو، حج و ... در جزئيات خود داراي ادله اي ظني هستند و نمي توانيم برداشت خود را قطعي و برداشت ديگران را باطل بدانيم.
وي با اشاره بر اين كه مماشات و تساهل در امر شعائر، يكي از راه هاي وحدت است، گفت: حرمين شريفين، مجمع همه مسلمانان است و مسلمانان بايد در آن جا يكديگر را به رسميت بشناسند و با مذاهب هم آشنا شوند. اين دو شهر در حقيقت كانون وحدت مسلمانان است.
در دومين روز از برپايي اين اجلاس، و نشست سوم آيت الله تسخيري فصول باقي مانده از طرح استراتژي مجمع را قرائت كردند و پس از اظهار نظر اعضا، استراتژي ده ساله مجمع به طور كامل به تصويب رسيد.
سپس جهت تعيين اعضاي مجمع عمومي پيشنهادهايي را مطرح نمودند.
در ادامه بعد از سخنراني و ارائه پيشنهاد از طرف آقايان رباني، اختري، العاصي، حسيني و موسوي موارد زير به تصويب رسيد:
الف) مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي در موسم حج هيأتي از علماي تقريبي را جهت بحث گفتگو با همتايان خود از فرق مختلف اسلامي به حرمين شريفين اعزام كنند.
ب) مجمع جهت اختصاص برنامه خاص در صدا و سيماي ج.ا.ا به ويژه شبكه هاي ماهواره اي تلاش نمايد.
ج) توجه كافي به توسعه نشست هاي علمي بين مذاهب در برنامه استراتژي مجمع.
خاطر نشان مي شود، اعضاي شوراي عالي در ضيافت ناهاري كه از سوي دانشگاه مذاهب اسلامي در روز سه شنبه 3/10/81 ترتيب داده شده بود، شركت كردند. حجت الاسلام و المسلمين دكتر بي آزار شيرازي، رئيس دانشگاه ضمن خير مقدم به ميهمانان، در زمينه چگونگي پذيرش دانشجو، شيوه تدريس، رشته هاي دانشگاه، تعداد دانشجويان و اهداف تقريبي دانشگاه توضيحاتي را ارائه دادند. و اعضاي شوراي عالي پس از صرف ناهار، از قسمت هاي مختلف دانشگاه از جمله كتابخانه، واحد انفورماتيك، كلاس هاي درس و ... بازديد كردند.
لازم به ذكر است كه در جلسه سخنراني كه در جمع دانشجويان دانشگاه صورت پذيرفت آقايان دكتر محمد سليم العوا، شيخ احمد بن حمد الخليلي، آيت الله آصف محسني به ايراد سخنراني پرداختند. و در اين جلسه علاوه بر دانشجويان جمعي از اساتيد دانشگاه و شخصيت هاي علمي و فرهنگي نيز شركت كرده بودند.
همچنين اعضاي شوراي عالي مجمع در پايان برگزاري اجلاس، با رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام ديدار كردند. آيت الله هاشمي رفسنجاني در اين ديدار بيان داشتند: در دوره جديد كه تهديدات فراواني متوجه جهان اسلام است، هماهنگي، وحدت، تأكيد بر نقاط مشترك ديني و فرهنگي و به حداقل رساندن نقاط افتراق بيش از هر زمان ديگري لازم و ضروري است.
وي در ادامه افزود: شرايط منطقه براي همه مسلمانان، هم درس است و هم هشدار و در اين ميان وظايف علما و مسؤولان سياسي در ايجاد اتحاد و همكاري و رفع نقاط ابهام و تفرقه بيش تر از مردم عادي است.
رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام با تشريح ريشه هاي تفرقه در جهان اسلام خاطرنشان كرد: تفرقه در بين جوامع اسلامي بيش از آن كه ريشه مذهبي و ديني داشته باشد، از عملكرد سؤ نحله ها و گروه هاي سياسي است.
در ابتداي اين ديدار آيت الله تسخيري و آيت الله حكيم در سخناني جداگانه عملكرد اين مجمع، چشم انداز آينده و سياست هاي كلي مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي را برشمردند.
هم چنين دكتر محمد العاصي امام جمعه واشنگتن و آيت الله محمد آصف محسني رئيس حركت اسلامي افغانستان مطالبي پيرامون وضعيت مسلمانان امريكا و افغانستان بيان كردند.

آيا نهاد مذهب جهاني خواهد شد؟
گزارشي از اولين اجلاس شوراي رهبران مذهبي و معنوي جهان در بانكوك

به دنبال حادثه 11 سپتامبر نيويورك، موج توجه به صلح جهاني و مبارزه با تروريسم و خشونت، سراسر جهان را فراگرفت و تمهيدات لازم براي بسيج افكار عمومي جهاني عليه تروريسم فراهم شد. در همين راستا در سال 2000 اجلاس هزاره صلح جهاني در نيويورك برگزار شد كه از ايران آيت الله جوادي آملي در رأس هيئتي در اين اجلاس حضور يافت. در خردادماه سال 81 نيز اولين اجلاس شوراي رهبران مذهبي جهان در بانكوك پايتخت تايلند تشكيل شد و آيت الله محمدعلي تسخيري دبير كل مجمع تقريب مذاهب اسلامي در رأس هيئتي (با حضور آقايان متكي، هادوي، تهراني، دكتر اكرامي، دكتر همتي و اوشيدري نماينده زرتشتيان) در اين اجلاس شركت كرد.
اين اجلاس رسماً در تاريخ 12 الي 14 ژوئن (22 تا 24 خرداد) و با حضور بيش از دو هزار تن از شخصيتهاي سياسي، فرهنگي و مذهبي كه 1200 نفر از آنان را روحانيون بودايي تشكيل مي دادند برگزار شد.
در اين اجلاس، شركت كنندگان ديدگاههاي خود را در مورد نقش و جايگاه مذهب در عرصه سياست، جلوگيري از درگيري، استقرار صلح، تنش زدايي، حفاظت از محيط زيست، فقرزدايي، انهدام سلاحهاي كشتار جمعي و شيميايي، مسائل فلسطين، تروريسم، درگيري هاي فرقه اي و مذهبي، ضرورت رشد و ارتقاي معنويت در جهان، گفت و گوي بين اديان، نگاه معنوي به جهان، محبت و برادري، منشور شوراي جهاني رهبران مذهبي و ... ارائه كردند.
در اين اجلاس آقاي باوا جين (دهشت شصشذ) دبير كل اجلاس هزاره جهاني صلح و مشاور كوفي عنان و دبير اجلاس شوراي رهبران مذهبي و معنوي جهان در سخناني به تأثيرات و پيامدهاي جبران ناپذير فقر معنوي در جهان و نقش رهبران ديني در حل مشكلات جامعه جهاني تأكيد كرد و گفت: سازمان ملل متحد نيز بر نقش رهبران ديني در امر هدايت و راهنمايي مردم توجه جدي داشته و بر اين باور است كه رهبران ديني مي توانند از طريق تعليمات و آموزشهاي مذهبي خود، نقش درخور توجهي در حل وفصل معضلات و چالشهاي اجتماعي، فرهنگ و سياسي جوامع ايفا كنند، وي تأكيد كرد: پس از واقعه 11 سپتامبر، ضرورت هم انديشي و همكاري بين رهبران مذهبي جهان كه نقش و پايگاه با اهميت تري از رهبران سياسي بر عهده دارند، بيش از هر زمان ديگر مورد توجه قرار گرفته است.
همچنين آيت الله تسخيري در سخناني ضمن اشاره به زمينه مناسب ايجاد شده پس از 11 سپتامبر براي مبارزه با تروريسم، تصريح كرد: امريكا با موضعگيري و اقدامات خود، فرصت مبارزه اصولي با تروريسم را از بين برد.
وي با اشاره به عدم صلاحيت آمريكا در امر رهبري مبارزه با تروريسم بر اين نكته تأكيد كرد: امريكا در حالي كه خود ديكتاتورهاي جهان را به انجام فعاليتهاي ضدبشري تشويق و از تروريسم دولتي اسرائيل حمايت مي كند، هرگز توان و قابليت مبارزه جدي با تروريسم را ندارد. آيت الله تسخيري در بخشي از سخنان خود به اظهارات ميرلئو ـ خاخام اسرائيلي و از رؤساي مشترك شوراي جهاني ـ پاسخ داد و گفت: فلسطيني ها به خانه شما نيامدند بلكه شما به خانه فلسطيني ها رفته ايد. وي ضمن محكوم كردن جنايات اسرائيل در جنين، افزود: بايد از برخورد دوگانه پرهيز و تحت پرچم سازمان ملل متحد عليه هرگونه اقدام تروريستي و بي عدالتي در جهان مبارزه كرد.
حجت الاسلام و المسلمين هادوي تهراني نيز در اين اجلاس سخنراني كرد و ضمن اشاره به تجربه جمهوري اسلامي گفت: بر اساس آموزه هاي ديني، مي توان نظامهاي سياسي قدرتمند و مفيدي داشت و با مظاهر سلطه گري و خشونت، مخالفت ورزيد. وي تأكيد كرد اين شورا، شروع حركتي است كه در آن، رهبران مذهبي و ديني در كنار سازمان ملل باشند و در مسائل مختلف اجتماعي، سياسي و اقتصادي شركت كنند.
از آن جا كه برگزاري اولين اجلاس رهبران مذهبي جهان مي تواند زمينه ساز حضور گسترده تر و سامان يافته تر رهبران مذهبي در مسائل جهاني باشد، ذيلا منشور مصوب اين اجلاس را مي آوريم تا مورد توجه اهل نظر قرار گيرد.

منشور شوراي جهاني رهبران ديني
فصل اول
مقدمه

رهبران ديني و معنوي جهان كه شوراي رهبران ديني را تشكيل مي دهند بر اين اعتقادند كه درگيريهاي ديني قابل اجتناب بوده و سازگاري بين اديان بايد همواره به وسيله بحث ها و گفتگوها تقويت شود. رهبران ديني تصديق مي كنند كه تاريخ بشريت، مشحون از درگيري است. اما اگر يك مجموعه و سيستمي براي تقويت فهم متقابل و احترام متعادل بين اديان وجود داشت، اين درگيريها قابل اجتناب بود. بنابراين رهبران ديني معتقدند كه مسئوليت آنها عبارت است از: همكاري با يكديگر براي رفع همه علل درگيري بين جوامع، آنان بر اين باورند كه اراده و شهامت آن را دارند كه پيروان خود را به سمت پذيرش تفاوت ها هدايت و در سازگاري با تنوع جوامع مختلف در جهان بشري زندگي كنند.
با اين اهداف، شوراي رهبران ديني به عنوان يك سيستم مستقل شكل مي گيرد تا به عنوان يك منبع در دسترس باشد و با سازمان ملل متحد و ديگر سازمانهاي بين المللي همكاري و مشاركت كند تا صلح، سازگاري، تحمل، احترام متقابل و عدالت اجتماعي و اقتصادي تقويت شود.
اولين اصل شورا عبارت است از:
الف: تأكيد بر منشور سازمان ملل
ب: تأكيد دوباره بر تعهد به صلح جهاني كه به وسيله رهبران حاضر در اجلاس رهبران ديني در آگوست سال 2000 به امضا رسيده است.

فصل دوم
مسئوليت

هدف از شوراي رهبران ديني و معنوي آن است كه الگو و راهنمايي براي ايجاد يك اجتماع از اديان در جهان بوده و با روحيه خدمت و تواضع در پي الهام بخشيدن به زنان و مردان همه اديان در جهت پيگيري صلح و فهم متقابل باشند. اين شورا اقداماتي انجام خواهد داد تا به وسيله آن از منابع معنوي اديان جهان استفاده شود و به كمك سازمان ملل و توابع آن بيايد و از درگيريها و تنش ها، پيشگيري به عمل آورد تا درگيريهاي موجود مرتفع شود و مسايل جهاني و مشكلات محيط زيست مورد توجه قرار گيرد.
با تقويت عمل به ارزشهاي انساني كه مورد اتفاق همه سنت هاي ديني است و با وحدت بخشيدن به جوامع بشري در جهت داشتن نيايش و مراقبه، شوراي رهبران در پي ياري رساندن به بسط احوال معنوي دروني و نيز مناسب ساختن شرايط بيروني براي ايجاد جهاني صلح آميزتر، عادلانه تر و با دوام تر است.

فصل سوم
ساختار

اصل 3-1: با نظر به تحقق اهداف مذكور در مقدمه، شوراي رهبران ساختاري 3 جانبه را به شرح زير بنياد خواهد گذاشت:
1- شوراي جهاني رهبران ديني كه مركزيت آن در نيويورك امريكا خواهد بود.
2- شوراي منطقه اي رهبران ديني در مناطقي كه مراكز سازمان ملل در مناطق گوناگون وجود دارد، تشكيل خواهد شد. اين شوراها با رهبران برجسته ديني همكاري و شبكه ها و مجامع ديني مناطق گوناگون را تأسيس خواهند كرد.
3- شوراي ملي رهبران ديني در هر كشور عضو سازمان ملل به وجود مي آيد. هر يك از اين شوراها مستقل اند، اما با شوراي جهاني مرتبط خواهند بود.
با توجه به پيشرفتي كه قبلا در زمينه روابط بين اديان حاصل شده، شوراي جهاني رهبران با سازمانها و شبكه هاي تأسيس يافته در جهت بنا كردن ساختار فوق الذكر همكاري خواهد كرد.
اصل 3-2: شوراي جهاني رهبران از رهبران ديني و معنوي دولت هاي مختلف جهان تشكيل خواهد شد. اين شورا بر تركيب و فعاليت هاي شوراي مناطق و ملي نظارت خواهد داشت. شوراي جهاني نايب رئيس هايي از اديان سنتي و نيز اديان بومي تعيين خواهد كرد. در تعيين نايب رئيسان، نمايندگي ديني و نيز توزيع جغرافيايي در نظر گرفته خواهد شد. شوراي جهاني رهبران نتيجه كار اجلاس صلح هزاره جهاني است كه در نيويورك به عنوان يك سازمان غيرانتفاعي ثبت شده است. به اين ترتيب شوراي جهاني رهبران، دبيرخانه اجلاس صلح هزاره است كه به وسيله دبير كل سازمان ملل اداره مي شود و وظيفه سازمان دهي شوراي جهاني را دارد. شوراي جهاني رهبران از هر 5 سنت ديني عمده 2 نايب رئيس تعيين خواهد كرد كه به علاوه اديان بومي در مجموع 12 نايب رئيس خواهد داشت. نواب رئيس اين سمت را براي 2 سال بر عهده خواهند داشت. اين گروه يك رئيس تعيين خواهند كرد كه به علاوه دبير كل، كميته اجرايي شورا را تشكيل خواهند داد و به تدوين سياستهاي كلي و جهت گيري شورا كمك خواهند كرد. كميته اجرايي، استراتژي و كارهاي شورا را راهنمايي خواهد كرد. در زمان بحرانهاي جهاني و منطقه اي، اعضاي كميته اجرايي مي توانند به عنوان سخنگو عمل كنند. نايب رئيسان موقت كميته اداره كننده، اعضاي شوراي جهاني رهبران خواهند شد كه بر اداره شوراي جهاني نظارت خواهند كرد. اعضاي هيأت كنوني اجلاس صلح هزاره در اين هيأت جديد وارد خواهند شد.
اين هيأت در پي گسترده كردن كار خود و تعيين و تثبيت رهبران اقتصادي، سياسي و ديني است.
شوراي جهاني رهبران ديني اساسنامه و قانون خود را گسترش خواهد داد و موجودي اجلاس صلح هزاره را در خود خواهد گنجاند.
اصل 3-3: شوراي مناطق از رهبران برجسته كه به وسيله شوراهاي ملي در نظر گرفته شده اند، تركيب خواهد يافت. هر يك از اين شوراها نايب رئيس و منشي دارند كه در همكاري نزديك با دبيرخانه نيويورك خواهند بود. نواب رئيس براي يك دوره 2 ساله و به نحو چرخشي پيشنهاد خواهند شد.
اصل 3-4: شوراي ملي مركب است از رهبران ديني. هر شوراي ملي يك رئيس و يك منشي خواهد داشت كه براي يك دوره 2 ساله به نحو چرخشي عمل خواهد كرد.
اصل 3-5: شوراي جهاني براي پرداختن به مسايل خاص، كميته هاي مختلف را بنا خواهد كرد كه از عالمان و خبرگان در هر زمينه تشكيل خواهد شد. اين كميسيون ها مي توانند:
الف) به عنوان يك تريبون براي بررسي حوادث و مواردي كه مي تواند به درگيري ديني در جهان بيانجامد، عمل خواهد كرد.
ب) مسايل و دغدغه ها و مناقشات ديني را مورد بررسي قرار خواهد داد.
ج) به نقض آنچه در منشور آمده خواهد پرداخت و مناقشات را مورد توجه قرار خواهد داد.
د) پيشنهادهايي را در مورد اقداماتي كه به وسيله سازمان ملل يا ديگر سازمانهاي بين المللي بايد انجام شود، ارائه كند.

فصل چهارم
عضويت

اصل 4-1: شوراي جهاني در پي آن است كه نمايندگان برجسته اديان عمده را دربرداشته باشد و نيز اشخاصي كه از نظر معنوي موقعيت برجسته و شناخته شده اي دارند. از آن جا كه هدف اساسي اين شورا تشكيل يك سيستم قوي از رهبران برجسته ديني است كه مي توانند با يكديگر براي رفع مشكلات بين المللي در همكاري با سازمان ملل كار كنند، مهارت در انجام گفتگوهاي بين اديان يك ضرورت است.
بنابراين عضويت بر اساس دعوت است و مي تواند توصيه هايي به نواب رئيس و هيات امنا بشود. شورا در پي ايجاد يك نمايندگي متعادل بين اديان خواهد بود. براي رسيدن به اين هدف، اين شورا در پي ايجاد شورايي مركب از هر يك از اديان عمده خواهد بود.
اصل 4-2: پذيرش عضويت بر اساس تصميم شوراي رهبران و آن نيز بر مبناي توصيه مشترك شورايهاي منطقه اي و ملي انجام خواهد شد.
اصل 4-3: شوراي جهاني رهبران هر سال يك بار ديدار خواهند داشت. رئيس يا رؤساي هر جلسه به وسيله كميته اجرايي شورا برگزيده خواهد شد. اعضاء با وظايف خاص يا كميسيون هاي خاص شورا مي توانند ديدارهايي بيش از يكبار در سال داشته باشند. هر 10 سال اين شورا يك اجلاس جهاني مشابه اجلاس صلح هزاره در نيويورك تشكيل خواهد داد. اين اجلاس بر فعاليت هاي ده سال گذشته شورا مرور خواهد داشت. هر 5 سال يكبار نيز جمع شوراهاي مناطق و ملي تشكيل خواهد شد. در خلال اين ديدارها، شوراهاي ملي در هر منطقه اجتماع خواهند كرد تا به بررسي سياست ها و مسائل در ارتباط با سازگاري ديني و صلح در هر منطقه بپردازند و اهداف مورد توجه در 5 سال گذشته را ارزيابي و براي 5 سال بعد اهدافي تعيين كنند. شوراهاي منطقه اي و ملي حداقل سالي يكبار يا بيشتر اجلاس خواهند داشت.
اصل 4-4: عضويت اعضاي شوراي جهاني كه به نحو مستمر اصول منشور را نقض كنند، مي تواند با راي دو سوم اكثريت شورا معلق شود.

فصل پنجم
كاركردها

اصل 5-1: شوراي جهاني براي تحقق كاركردهاي زير تشكيل مي شود:
الف) تقويت سازگاري ديني و معنوي
ب) جلوگيري و رفع درگيريهاي ديني و فرهنگي
ج) محكوم كردن همه انواع خشونت به نام دين
د) عمل در جهت تقويت احترام متقابل و حفظ تنوع ديني
هـ) اقدامات سازنده در جهت رفع درگيريها و تقويت روحيه سازش
و) يافتن راههاي كاهش بخشيدن به فقر و تقويت ارزشهايي مانند مشاركت و دلسوزي براي كمك به سازمان ملل در جهت تقليل فقر
ز) تقويت اخلاق مربوط به حفظ محيط زيست براي معكوس كردن جريان تخريب محيط زيست و نيز بسيج جوامع ديني حول محور دوام و بقا بخشيدن و حفظ و احترام به حيات

اصل 5-2: براي رسيدن به اين اهداف، شوراي جهاني

الف) به اتخاذ سياست در سطوح ملي، منطقه اي و بين المللي كمك خواهد كرد.
ب) به تأسيس كميته هاي فرعي درباره موضوعاتي مانند مرتفع كردن درگيري ها، مسايل مربوط به محيط زيست كه اهميت منطقه اي و جهاني دارند، جلوگيري از جنايت ها، جلوگيري از تروريزم و برقراري مساوات جنسي خواهد پرداخت.
ج) تريبوني براي بحث و گفتگو درباره موضوعات و دغدغه هاي ديني ايجاد خواهد كرد.
اصل 5-3: شوراي جهاني رهبران به سمت برقراري پيوند كاري با نهادهاي زير گام بر مي دارد:
الف) مجامع بين المللي مانند سازمان ملل و بانك جهاني
ب) سازمانهاي انساندوست بين المللي كه در جهت صلح و عدالت جهاني كار مي كنند.
ج) دولتها و مجامع دولتي كه شهرت بين المللي در زمينه كار در جهت ايجاد سازگاري دارند.
د) سازمانهاي غيردولتي با شهرت جهاني كه در مناطق خاص براي صلح و عدالت اجتماعي كار مي كنند.
هـ) انجمن هاي اقتصادي و حرفه اي با شهرت جهاني كه در جهت صلح عمل مي كنند.
و) رهبران كارگري و اتحاديه هاي كاري

فصل ششم
نحوه رأي گيري و اصلاح منشور

اصل 6-1: همه تصميمات شورا وقتي مي تواند به مرحله عمل درآيد كه راي اكثريت دو سوم را با خود داشته باشد. در چارچوب شرايطي كه شورا تعيين مي كند، كميته اجرايي شورا مي تواند بدون آنكه منتظر راي شورا باشد، به بحرانهاي جهاني و منطقه اي پاسخ دهد.
اصل 6-2: هر تغييري در منشور كنوني بايد به وسيله دو سوم اعضا تصويب شود.
در طول هر اجلاس شورا، زمان و مكان اجلاس بعدي تعيين خواهد شد. دبيرخانه شورا براي تأمين موارد نياز هر ديدار، با مراكز منطقه اي كه حاضر به كمك اند، همكاري خواهد داشت.

فصل هفتم
ارتباطات

در هر 3 ماه دبيرخانه شورا با اعضا ارتباط خواهد گرفت و آن ها را از درخواست هاي مختلف براي اقدامات گوناگون اعضاي شورا آگاه خواهد ساخت. يك گزارش سالانه نيز درباره نتايج اقدامات شورا در آن سال منتشر خواهد شد.
همچنين در زمان آرايش بحران ها و درگيري هاي جهاني با اعضاي شورا و نواب رئيس ارتباط خواهد داشت تا بيانيه هايي از طرف اعضاي شورا با هدف تشكيل وضعيت بحراني صادر كند. اين بيانيه ها تنها براي مقاصد انسان دوستانه اند و نه اهداف سياسي.

فصل هشتم
تأمين مالي

اعضاي شورا در تأمين مالي آن مشاركت خواهند داشت و اين امر از طريق سازمان ها با رهبران اقتصادي تحقق خواهد يافت. يك هيأت اقتصادي شكل خواهد گرفت كه از رهبران اقتصادي متعهد به شوراي جهاني رهبران ديني تركيب خواهد يافت.
دبيرخانه نيز يك بودجه 5 ساله براي شورا در نظر خواهد گرفت كه در آن نحوه اخذ كمك مالي از سازمانها، بنيادها، شركتها و اشخاص ديني بيان خواهد شد.

1- فرهنگ و پژوهش ويژه هفتمين دوره.
2- پيك تقريب، پيش شماره 1.
3- پيك تقريب، پيش شماره 1.

منبع : دبیرخانه دین پژوهان کشور
 نظرات کاربران 
نام و نام خانوادگی لطفا نظرتان رو درباره این مطلب وارد نمایید*
پست الکترونیکی
لطفا عبارت بالا را وارد نمایید(سیستم نسبت به کوچک یا بزرگ بودن حساس نمی باشد)

تازه ترین مطالب
نشاني: قم، خیابان شهید فاطمی (دورشهر) بین کوچه 21 و 23 پلاک 317
تلفن: 37732049 ـ 025 -- 37835397-025
پست الکترونيک : info@dinpajoohan.com
نقل مطلب با ذکر منبع آزاد است
کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به دبیرخانه دین پژوهان کشور می باشد طراح : دریانت