العربی   اردو   English   فارسی درباره ما     تماس با ما     اعضای موسسه
جمعه 5 خرداد 1396
تلگرام  اینستاگرام  آپارات  گوگل پلاس دین پژوهان  ایمیل دین پژوهان
کد : 13573      تاریخ : 1393/11/7 13:58:04      بخش : متن خبرنامه دین پژوهان print
اخبار - همايش‏ها خبرنامه دين پژوهان ـ شماره 12 ـ بهمن ، اسفند 1381
اخبار - همايش‏ها

 

گزارشى از چهاردهمين همايش علمى - تحقيقى مذاهب اسلامى(1)

اسلام يا آيين جهان‏شمول پيامبر خاتم‏صلى الله عليه وآله با تمامى شاخ و برگ‏هاى كه يافته، برمبنا و ريشه‏اى يكتا كه همان حقيقت متعالى توحيد است، بنا گرديده است. اين يگانگى اساس و بنياد، دستاويزى است كه مى‏توان بر مبناى آن به آرمان وحدت و يكپارچگى امت اسلامى انديشيد و با تقويت ديگر باورهاى مشترك، آن را استوار ساخت.
بر همين مبنا و از همان آغاز طلوع اسلام، وحدت امت اسلامى مورد سفارش قرآن مقدس و رسول اكرم‏صلى الله عليه وآله بوده است و اكنون نيز در روزگار ما كه اصل و اساس ديانت در معرض آسيب‏ها و تهديدهاى دشمنان قرار گرفته، اهتمام به اين مهم، اهميت ويژه‏اى يافته است و ناگفته پيداست كه ايجاد مرزها و يا پررنگ نمودن مرزهاى ميان مذاهب، بستر مناسبى است كه راه رخنه به كيان اسلام را هموار مى‏سازد. بنابراين برتمامى آنها كه درد دين دارند و دين‏باورانى كه به سعادت مسلمانان مى‏انديشند، مسلم است كه بايد تقويت و تقريب مذاهب اسلامى به عنوان اصلى اساسى مورد توجه قرار گيرد.
در اين راستا نهاد نمايندگى مقام معظم رهبرى در امور اهل سنت سيستان و بلوچستان از آغاز شكل‏گيرى، اين مهم را مورد توجه قرار داده و در قالب برگزارى مجموعه همايش‏هايى به صورت پياپى، به تحقيق آن اهتمام ورزيده است. برگزارى اين همايش كه چهاردهمين دوره آن از 28 - 25 دى‏ماه 1381 در چابهار برگزار گرديد، با استقبال گسترده علماى فريقين روبرو شده و ثمرات و دستاوردهاى مهمى در پى داشته است كه از اين ميان مى‏توان دست كم به ايجاد فضاى تفاهم در ميان علماى مذاهب و گشودن باب گفتمان‏ علمى در ميان آنها و نيز زدودن بسيارى از ابهام‏ها و ظهور سيماى واقعى مذاهب از پس غبار توهمات اشاره كرد. به همين منظور و با هدف سازماندهى به اين همايش‏ها، از چند سال گذشته با تدبير نماينده محترم مقام معظم رهبرى در امور اهل سنت سيستان و بلوچستان، جناب حجت‏الاسلام و المسلمين حسينى، دبيرخانه‏ى دايمى همايش‏ها درنهاد نمايندگى تأسيس و ساز و كار منظمى جهت برگزارى منظم همايش‏ها پيش‏بينى گرديد.
امسال نيز چهاردهمين همايش علمى - تحقيقى مذاهب اسلامى با آرمان وحدت و يكپارچگى مسلمانان، با تمسك به نزديكى ديدگاه علماى فريقين و همسوسازى انديشه‏هاى آنان شكل گرفت و در اين راستا سعى بر آن بود تا موضوعات انتخابى همايش چهارچوب‏هاى متنوعى را به خود اختصاص دهد و از ابعاد مختلف، اين مهم مورد توجه قرار گيرد.
موضوعات منتخب اين همايش در قالب سه كميسيون با موضوعات كلامى، حديثى و اجتماعى به برررسى مسائل پرداخت. انتخاب هر يك از اين كميسيون‏ها به لحاظ بايستگى‏ها و عنايت به اهداف ويژه‏اى انجام شده بود كه ضمن برخوردارى از انسجام و ارتباط موضوع، پژوهشگر را در پرداختن به موضوعات مختلف آزاد مى‏گذارد.
موضوعات مطروحه در كميسيون‏هاى همايش سال 81 عبارت بودند از:

كميسيون كلامى‏
(عدل الهى در كلام اسلامى)

1. جايگاه عدل در عقايد اسلامى‏
2. تعريف و ماهيت عدل از ديدگاه مذاهب اسلامى‏
3. تاريخچه مسأله عدل در علم كلام‏
4. عدل الهى و حسن و قبح عقلى‏
5. عدل الهى و شبهات پيرامون آن‏
6. عدل الهى و قاعده لطف (مساله شرور و مساله خلود)

كميسيون حديثى و رجالى‏
(شرايط اعتبار راوى)

1. شرايط مورد اتفاق و اختلاف‏
2. ملاك‏هاى جرح و تعديل راوى‏
3. شرايط پذيرش جرح و تعديل رجاليون‏

كميسيون اجتماعى‏
(دين و آزادى)

1. مرز آزادى از ديدگاه عقل و اسلام‏
2. اسلام و ليبراليسم‏
3. آزادى قلم و بيان - آزادى مطبوعات‏
4. آزادى و بهداشت اخلاقى جامعه‏
5. آزادى و امر به معروف و نهى از منكر

مراسم افتتاحيه اين همايش در بيست و پنجم دى‏ماه 1381 با حضور مسئولين استان، علما و دانشمندان فريقين برگزار گرديد. در اين مراسم كه مولوى عبدالرحمن سربازى (امام جمعه چابهار و استاد دانشگاه مذاهب اسلامى)، حجت‏الاسلام و المسلمين حسينى (نماينده مقام معظم رهبرى در امور اهل سنت استان سيستان و بلوچستان) حجت‏الاسلام و المسلمين سليمانى (نماينده ولى فقيه در استان و امام جمعه زاهدان) و مولوى اسحاق مدنى (مشاور رئيس‏جمهورى در امور اهل سنت و استاد دانشگاه مذاهب اسلامى) به ايراد سخن پرداختند، دكتر عبدالكريم بى، آزار شيرازى، رئيس دانشگاه مذاهب اسلامى، طى سخنانى با اشاره به وجود اختلافات عمده و بعضاً كاذب ميان مسلمانان در برهه‏اى طولانى از تاريخ اسلام، اظهار اميدوارى نمودند كه روند تقريب مذاهب اسلامى كه بعد از انقلاب شكوهمند اسلامى ايران، رونق ويژه‏اى به خود گرفته است، با برگزارى اينگونه همايش‏ها در جهت ايجاد گفتگويى سالم كه منجر به تعارف و تألف اسلامى مى‏گردد، گام مؤثرى در جهت وحدت كلمه مسلمين عالم بردارد.
در جريان برگزارى جلسات كميسيون‏هاى همايش، دكتر رافعى (استاد دانشگاه مذاهب اسلامى) نيز در كميسيون اجتماعى با اشاره به آزادى و توانايى انسانها در بهره‏مندى از تعاليم انسان‏ساز قرآن كريم، بر ضرورت تدبر و تدقيق در معانى آيات الهى به منظور دستيابى به وحدت حقيقى تأكيد نمودند. در روز پايانى و در مراسم اختتاميه اين همايش، نمايندگان كميسيون‏هاى مختلف، با ايراد بيانه‏هاى خود، به نتايج مهم و علمى جلسات اشاره نموده، با تأكيد بر موارد مشترك و مورد توافق علماى فريقين (كه بخش قابل توجه‏اى از مباحث را دربرمى‏گرفت) بر ضرورت حفظ وحدت و تداوم برگزارى چنين همايش‏هايى تأكيد نمودند.
در اين مراسم كه با حضور اساتيدى از كشور پاكستان برگزار گرديد، استاندار سيستان و بلوچستان و مولوى دوستى (امام جمعه موقت چابهار) و مفتى عزيزالرحمن (استاد مدرسه دارالعلوم كراچى) نيز به ايراد سخن پرداختند.

 

گزارشى از ميزگرد «امام حسين(ع) در منابع مرجع»(2)

در ابتداى اين نشست محمد اسكندرى، كتاب شناس و سردبير نشريه «شهاب» در سخنانى به مقوله مفهوم دايره المعارف پرداخت و گفت: «مقصود از دايره المعارف، كتاب مرجعى است كه شامل همه موارد و واژگان شود و اين با موسوعه كه بيشتر در مورد موضوعات خاص است، تفاوت دارد».
وى تصريح كرد: «كلمه موسوعه چند سالى است كه وارد فرهنگ ما شده و بسيار خوب است كارشناسان براى اين واژه معادل فارسى بيابند.»
اسكندرى آن گاه گفت: «در مورد امام حسين‏عليه السلام در هر تعبيرى كه از كتب منبع داشته باشيم، خواه موسوعه، فرهنگ و يا دايره المعارف، هيچ كارى صورت نگرفته است. اما در حال حاضر جمعى از دوستان در موسسه دارالحديث با درك اين خلأ مهم آغاز به كار تدوين موسوعه امام حسين‏عليه السلام كرده‏اند.»
پس از اين سخنان حجت الاسلام هادى مسعودى مسئول گروه موسوعه نگارى دارالحديث در سخنانى به اهداف و ابعاد اين پروژه فرهنگى اشاره كرد و گفت: «درباره امام حسين‏عليه السلام حتى در حد امكانات علمى موجود در ميان عالمان شيعه نيز كارى صورت نگرفته است. ما تدوين موسوعه امام حسين‏عليه السلام را به عنوان دومين موسوعه خود پس از امام على‏عليه السلام با توجه به نياز جامعه به اين موضوع،
تدوين مى‏نمائيم.
بخشهاى گوناگونى در اين موسوعه گنجانده مى‏شود كه از جمله مى‏توان به اين مباحث اشاره نمود: تبار امام حسين‏عليه السلام از جمله خانواده آن حضرت و مباحث مربوط به تولد ايشان، مشخصات ظاهرى، ازدواج حضرت سيدالشهدا، سخنان پيامبر اكرم‏صلى الله عليه وآله در خصوص ايشان، روابط امام حسين‏عليه السلام با نبى اكرم‏صلى الله عليه وآله، زندگى امام در دوران خلفاى سه گانه، حيات ايشان در حكومت حضرت اميرالمومنين‏عليه السلام و پيامدها و بازتاب‏هاى قيام حضرت كه تا اين جا ترتيب تاريخى رعايت مى‏شود. اما مباحث ديگرى بدون ترتيب تاريخى در موسوعه امام حسين‏عليه السلام آورده مى‏شود:
فضائل و خصائل حضرت امام حسين عليه السلام ، فضائل گريه براى او، گزيده‏اى از مراثى راجع به حضرت، خطبه‏ها، ادعيه، مناجات‏ها و كلمات قصار سيدالشهداءعليه السلام‏
اما يكى از بخشهاى قابل توجه اين مجموعه بخش مخدوشات است كه به معرفى متون نامعتبر و روضه‏هاى ساختگى كه نهضت حسينى‏عليه السلام را غبار آلوده كرده‏اند، مى‏پردازد.
در كليه موارد، متون و گفتارها از متن اصلى آورده شده و سعى كرده‏ايم در پايان هر بخش به يك نياز علمى پاسخ داده شود».
مسعودى به استفاده از روشهاى مختلف گروهى و رايانه‏اى و نظارت حجت الاسلام رى شهرى بر روند كار به عنوان ويژگى‏هاى مثبت موسوعه امام حسين‏عليه السلام ياد كرد.
على رفيعى محقق و كتاب شناس يكى ديگر از سخنرانان اين نشست به موضوع مدخل‏هاى مرتبط با امام حسين‏عليه السلام در دايرة المعارف اسلامى پرداخت.
وى گفت: «در 15 جلد ترجمه عربى دايرة المعارف اسلام كه در اروپا تدوين شده 5 عنوان به طور غير مستقيم به موضوع امام حسين‏عليه السلام اشاره مى‏كند. از جمله مقاله اثنى عشريه است كه به نام امام حسين‏عليه السلام اشاره كرده است. مقاله‏هاى كوتاه اهل بيت‏عليه السلام و اهل الكساء نيز در اين دايرة المعارف وجود دارد يك مقاله ديگر به موضوع امام حسن‏عليه السلام اشاره مى‏كند و در اين مقاله به رابطه اين امام با برادرشان حسين‏عليه السلام اشاره شده است. اين مقاله توسط لامنس كشيش مسيحى نوشته شده كه بسيار مغرض و دشمن با اهل بيت‏عليه السلام است.
اما تعداد ديگرى مقاله، مستقيما به حضرت امام حسين‏عليه السلام اشاره كرده‏اند. از جمله تعزيه در 5 صفحه كه البته از منابع مستشرقين استفاده كرده است. مقاله ديگرى ذيل عنوان «شهيد» به حادثه عاشورا اشاره كرده است.
مقاله‏اى هم به نام امام حسين‏عليه السلام آمده كه مملو از اهانت به حضرت است».
رفيعى در جاى ديگر از سخنان خود از دايره المعارف تشيع به عنوان منبعى مناسب براى تحقيق درباره امام حسين‏عليه السلام اشاره كرد و گفت: «در جلد اول، 29 مورد، در جلد دوم 30 مورد و در جلد سوم، 40 بار به موضوع حضرت سيدالشهداعليه السلام پرداخته شده است.».
وى با ابراز تاسف از عدم توجه كافى به سالار شهيدان در دايرة المعارف بزرگ اسلامى كه توسط محققان ايرانى تدوين مى‏شود، گفت: «در اين مجموعه كه در داخل يك كشور شيعه و با هزينه شيعيان چاپ مى‏شود توجه بسيار كمى به اين امام عزيز شده است. در مجموع 6 جلد تدوين شده، 8 مقاله مربوط به ايشان وجود دارد كه 2تا از آنها غير مستقيم راجع به امام حسين‏عليه السلام است.
ما هر چه داريم و هر آن چه فرهنگ و انگاره‏هاى ما دارند، مديون عاشورا و امام حسين‏عليه السلام است و لازم است در مجلدات بعدى دايره المعارف بزرگ اسلامى توجه بيشترى به اين موضوع شود».
دكتر تبرائيان مسئول بخش ترجمه عربى دايره المعارف بزرگ اسلامى و استاد دانشگاه، ديگر سخنران اين ميزگرد بود.
وى از تدوين يك پژوهش گسترده درباره امام حسين‏عليه السلام از سوى يكى از مراكز علمى خبرداد و گفت: «اين پژوهش بر 3 محور استوار است. اول واقعه نگارى، دوم احوال و شخصيت ايشان و سوم مناقب حضرت امام حسين‏عليه السلام اين موسسه اكنون براى پرباركردن كارهاى خود نيازمند كمك‏هاى علمى است.»
تبرائيان بر لزوم علمى كردن پژوهش‏هاى راجع به امام حسين‏عليه السلام تأكيد كرد.
«صاحبى» نويسنده كتاب «مقتل الشمس» هم در سخنانى لزوم توجه به نقل‏هاى معتبر در مقتل نگارى امام را مورد اشاره قرار داد و افزود: «نويسندگان بايد به روح آزادانديشى حاكم بر قيام عاشورا عنايت داشته و بدانند شيوه صحيح برخورد با مخالف را مى‏توان در درسهاى قيام اباعبدالله‏عليه السلام پيدا كرده».
حجت الاسلام صدرائى خويى از نسخه‏شناسان برجسته هم از كمبود پژوهش در نسخه‏هاى خطى راجع به امام حسين‏عليه السلام به عنوان يكى از موانع پيشرفت‏هاى علمى در اين زمينه ياد كرد.
اسفنديارى نيز تصريح كرد: خطابه امام حسين‏عليه السلام در روز عاشورا حاوى بلندترين منابع فلسفى و انسانى است و جا دارد به چندين زبان دنيا ترجمه شود.
محمد سميعى سردبير«كتاب ماه كليات» آخرين سخنران اين ميزگرد بود كه به موضوع امام حسين‏عليه السلام در نرم‏افزارها و اينترنت» پرداخت.
وى بيشتر مباحث موجود راجع به سيدالشهداء در اينترنت را تكرارى و فاقد ابتكار و نوآورى دانست و گفت: «مطالب موجود در اينترنت و نرم‏افزارها همان است كه قبلا هم در رابطه با امام‏عليه السلام وجود داشته و در حقيقت همان كتب و نوارهاى صوتى موجود در بازار است كه در شيوه‏هاى مدرن عرضه مى‏گردد.»
وى افزود: «حتى هنرهاى به كار رفته در امكانات رايانه‏اى پيرامون حضرت هم از سطح پايين برخوردار بوده و هيچ چيز جديدى به كاربر منتقل نمى‏كند.»
سميعى عمده‏ترين مباحث موجود را شامل تصاوير و وقايع طراحى شده از حادثه كربلا و نوارهاى سخنرانى، وعظ و نوحه خوانى دانست.
سردبير «كتاب ماه كليات» گفت: «پژوهش درباره امام حسين‏عليه السلام در نرم افزارها و اينترنت بسيار كم است و عليرغم لزوم روز آمد بودن اطلاعات در اين وسايل مدرن، حتى در اين مورد از آثار مكتوب هم مباحث جديد كمترى در اينترنت و نرم‏افزارها گنجانده شده است».

 

سمينار بررسى جامع ابعاد سقط جنين در ايران‏

سيد حسن اسلامى‏

روزهاى هفتم و هشتم اسفندماه كرمانشاه شاهد برگزارى "سمينار بررسى جامع ابعاد سقط جنين در ايران" بود. مرگ هاى خاموش و تلخ ناشى از سقط جنين و مشكلات آن، از جمله انگيزه هاى برپايى چنين سمينارى مى تواند باشد. طبق آمارى كه در اين سمينار ارائه شد، منع قانونى سقط جنين نه تنها مانع انجام سقط نشده است، بلكه به تشكيل مراكز غير قانونى و غير بهداشتى سقط انجاميده است و در نتيجه مرگ و مير مادران تا دو هزار برابر افزايش يافته است. اين سمينار با هدف بررسى مسائل گوناگون سقط جنين اعم از پزشكى، فقهى، حقوقى، جامعه شناختى، اخلاقى و روانشناختى شكل گرفت.
براى تحقق اين اهداف اين سمينار در قالب شش پانل تخصصى به ارائه دست آوردهاى حوزه‏هاى مختلف پرداخت. اين شش پانل به ترتيب، عبارت بودند از:
1. پانل پزشكى‏
2. پانل فلسفه اخلاق‏
3. پانل اديان و مذاهب‏
4. پانل جامعه شناسى‏
5. پانل روانشناسى‏
6. پانل حقوقى‏
در هر پانل كه داراى هيئت رئيسه‏اى بود، صاحبان مقالات به گونه‏اى فشرده (غالباً طى ده تا پانزده دقيقه) به ارائه نظرات خود مى‏پرداختند. هر چند برنامه سخنرانى‏ها بسيار فشرده بود، گاه پس از پاره‏اى سخنرانى‏ها امكان پرسش و پاسخى فراهم مى گريد و مستعمان وارد گفتگو با سخنرانان مى‏شدند و اظهارات انتقادى خود را ابراز مى‏كردند.
اين سمينار پس از افتتاحيه با پانل پزشكى كار خود را شروع نمود. در اين پانل كه بخشى از آن نيز بعد از ظهر ادامه يافت، پزشكان چكيده مقالات خود را ارائه نمودند و گاه نيز براى توضيح مطالب خود از اسلايد استفاده كردند. پاره از مقالات ارائه شده در اين پانل و ارائه كنندگان آنها عبارت بودند از :
- تشكيل و تكامل جنين دكتر معرفت غفارى
- سقط القايى در جهان: چه بر زنان مى گذرد؟ دكتر سهيلا عارفى
- بررسى شيوع سقط و مرگ و مير ناشى از آن در بيمارستان معتضدى كرمانشاه طى دهه 70 دكتر شهره ملك خسروى‏
- سيماى اپيدميولوژيك سقط در زنان مراجعه كننده به مراكز درمانى شهر قم سال 1381 دكتر سيد محسن موسوى‏
- تأملى به سقط جنين به عنوان روشى جهت جلوگيرى از عوارض فردى، اقتصادى، اجتماعى ناهنجاريهاى ستون فقرات دكتر حميد رضا سعيدى‏
مقالات اين پانل عمدتا به تشريح جنبه هاى گوناگون پزشكى سقط جنين اختصاص داشت.
دومين پانل اين سمينار، پانل فلسفه اخلاق بود، كه مقالات ناظر به جنبه‏هاى اخلاقى سقط را در بر مى‏گرفت. مقالاتى كه در اين پانل ارائه شدند و ارائه كنندگان آن‏ها به ترتيب عبارت بودند از:
- سقط جنين معمايى براى حقوق بشر معاصر دكتر سيد محمد قارى سيدفاطمى‏
- جدال حيات: بررسى اجمالى تئوريهاى سقط جنين دكتر محمد راسخ‏
- "شخص انسانى" دكتر هادى وحيد
- رهيافتهاى اخلاقى به سقط جنين: بررسى موردى تجاوز به عنف سيد حسن اسلامى‏
- سقط جنين و اخلاق فضيلت گرا دكتر حسن مياندارى‏
- 9 دليل براى اين كه چرا سقط جنين بايستى غير قانونى باشد مهر انگيز جمشيد پور
در فاصله برگزارى ميان اين دو پانل گزارش جامع سازمان پزشكى قانونى كشور تحت عنوان: ديدگاههاى نوين در سقط جنين ارائه شد. اين گزارش را جمعى از دست اندركاران پژوهشى اين سازمان ارائه كردند و هر يك متكفل بيان بخشى از اين گزارش شد. در اين گزارش آمده بود كه مسؤلان با توجه به ابعاد سقط جنين برآن شده‏اند تا شاخص هاى پزشكيى را كه سقط درمانى را براى نجات جان مادر تجويز مى كند مشخص كنند و نتيجه آن را به عنوان دستور العمل به مسؤلان مربوطه ارائه كنند. اين جمع پس از مشاوره با متخصصان حوزه هاى گوناگون پزشكى انديكاسيون هايى را شناسايى كرده‏اند كه در صورت وجود آنها مادر باردار مى‏تواند به شكلى قانونى براى سقط درمانى اقدام كند. اين اندكاسيونها يا شاخص‏ها بسيار دقيق است و براى پايان دادن به سردر گمى هاى موجود فراهم آمده است. تهيه كنندگان اين گزارش برآن نيستند تا سقط را ترويج كنند، اما در مواردى نجات مادر تنها در گرو سقط است و چه بهتر كه اين كار به شكلى قانونى و در مراكز رسمى انجام شود. گزارش كنندگان همچنين اشاره كردند كه اين شاخص‏ها هنوز به صورت دستور العمل اجرايى درنيامده است، بلكه پيش نويس آن آماده است و مراحل تصويب آن در پيش است.
سومين پانل به ابعاد فقهى و دينى اين مسئله اختصاص داشت. در اين پانل كه با عنوان پانل "اديان و مذاهب" برگزار شد، مقالات زير ارائه گشت:
- سقط جنين در فقه اسلامى آيت الله محمد آصف محسنى‏
- سقط جنين از منظر فقه آيت الله محمد قائنى‏
- سقط جنين در آيينه قاعده "نفى حرج" حجت الاسلام و المسلمين رحيم نوبهار
- سقط جنين از ديدگاه شريعت و فقه مقارن دكتر احمد نعمتى (از اهل سنت)
- اسقاط عمدى جنين از ديدگاه فقه اهل سنت سعيد قماشى‏
- سقط جنين در مسيحيت حجت الاسلام حسين سليمانى
- سقط جنين در يهوديت حجت الاسلام حسين سليمانى
گفتنى است كه از ميان پانل هاى شش گانه اين سمينار، فضلاى حوزه علميه، تنها در پانل فلسفه اخلاق و اديان و مذاهب مشاركت داشتند و مقاله ارائه كرده بودند.
در اين پانل نماينده آيت الله صانعى پرسشهايى را كه از محضر ايشان شده بود، همراه با پاسخ آن‏ها خواند. ايشان به هفت سؤال شرعى به تفصيل پاسخ داده بودند. اين پرسشها حكم شرعى سقط عمدى جنين را در مواردى از اين دست را خواستار شده بود: جايى كه ادامه باردارى موجب به خطر افتادن جان مادر يا سلامت عمومى او مى گردد، در موردى كه ادامه باردارى موجب عسر و حرج است، در جايى كه باردارى ناشى از تجاوز به عنف است و پاى آبروى مادر در ميان است. همچنين از حق استيلاد مادر و لزوم جلب رضايت شوهر براى سقط پرسش شده بود. پاره‏اى از فتواهاى ايشان در اين زمينه تازگى داشت و راهگشاى برخى مشكلات مى تواند باشد. براى مثال ايشان سقط جنين ناشى از تجاوز به عنف را در صورتى كه ادامه حمل مايه عسر و حرج باشد مجاز دانسته و آن را مشمول عموم ادله نفى حرج معرفى كرده بودند.
پانل جامعه شناختى شامل مقالات زير بود:
- بررسى فراوانى سابقه سقط جنين(عمدى و غير عمدى) و دلائل احتمالى و عوارض سقط هاى عمدى در 15 سال گذشته در زنان مراجعه كننده به مراكز بهداشتى درمانى شهر كرمانشاه دكتر سياوش وزيرى
- باردارى هاى ناخواسته و برخى وابسته هاى آن در ايران دكتر شيرين احمدنيا
- آگاهى و نگرش عمومى نسبت به سقط در تهران دكتر ابو القاسم طلوع
- بررسى مردم شناختى باورها و رفتار زنان محله آذربايجان تهران در مورد سقط جنين مريم چينى چنيان‏
- سلامت، ابعاد سلامت و جايگاه سقط جنين در ارتباط با آن دكتر حوريه شمشيرى ميلانى‏
مقالات پانل روانشناسى عبارت بودند از:
- بررسى همه گير شناسى افسردگى در زنان جوياى درمان سقط خود بخودى مراجعه كننده به مراكز آموزشى - درمانى معتضدى(كرمانشاه، 1381) دكتر جلال شاكرى‏
- سقط و خشونت خانگى دكتر شايسته جهانفر
- پيامدهاى روانى - اجتماعى سقط جنين دكتر على دليرى همپا
- سقط جنين و جنبه هاى روانشناختى آن دكتر عصمت فاضلى
- همه گير شناسى، عوارض و اختلالات روانپزشكى به دنبال سقط جنين: بازنگرى بيش از 20 مورد انجام شده دكتر حبيب الله خزايى‏
- روانپزشكى و سقط جنين دكتر مهديه معين الغربايى‏
- بررسى سبكهاى دلبستگى در زنان باردار مايل به سقط جنين دكتر محمد على مظاهرى‏
- بررسى و شناخت عوامل روانشناختى سقط جنين فريبا زرانى‏
آخرين پانل اين سمينار، پانل حقوقى بود. پاره‏اى از مقالات پانل حقوقى عبارت بودند از :
- پيرامون سقط جنين در باردارى هاى ناشى از تجاوز به عنف دكتر محمد على اردبيلى‏
- سقط جنين در نظام حقوقى فرانسه دكتر باقر شاملو
- سقط جنين در حقوق انگليس، فرايند قانونيى شدن، وضعيت موجود و چشم اندازها دكتر مير قاسم جعفر زاده
- بررسى قضايى سقط جنين در كشور استراليا و نگرشى تطبيقى بر فلسفه آن دكتر سيد هادى حسينى‏
پس از اتمام كار پانلها، پانل مشتركى برگزار شد و رؤساى پانل‏ها در آن شركت كردند و هر يك جمع بنديى از مقالات و ديدگاه هاى مطرح شده در پانل خود را ارائه كرد.
در اين سمينار چكيده مقالات به صورت ويژه نامه فصلنامه بارورى و ناباروى در ميان شركت كنندگان توزيع شد، كه از كارهاى خوب سمينار بود. در اين ويژه نامه چكيده 51 مقاله آمده است. نيز بيش از 50 مقاله عرضه بشده به صورت پوستر را معرفى مى‏كند.
گفتنى است كه شركت خانمها در اين سمينار كاملا چشم گير بود و آنان با ارائه مقالات تخصصى در اين سمينار مشاركت فعالى داشتند. متأسفانه پاره‏اى از صاحبان مقالات براى ارائه مقالات خود نيامده بودند و پاره‏اى نيز به دليل كمبود وقت يا به دليل تأخير در برنامه، موفق به ارائه مقالات خود نشدند. چنين موضوعى كشش بيش از دو روز بحث كارشناسى را داشت و هر پانل خود ظرفيت يك روز كامل را مى توانست داشته باشد. در نتيجه تراكم مقالات و فرصت كم و فشردگى برنامه‏ها و تأخيرهايى كه در كشور ما گويى اجتناب‏ناپذير است، مانع مشاركت بيشتر حاضران گشت و بسيارى از پرسشها بى پاسخ ماند. با اين همه اين سمينار از معدود سمينارهايى بود كه در آن برنامه ريزى نسبتاً حساب شده و سخنرانى‏ها مختصر و مفيد و به لحاظ علمى و آموزندگى ارزنده بود. نه از سخنرانى هاى تشريفاتى خبرى بود و نه از پرگويى گويندگان. به همه دست اندركاران اين سمينار دست مريزاد مى‏گوييم و توفيقشان را از خداوند خواستاريم.

 

رابطه اخلاق و سياست‏
ميزگرد با حضور آقايان حبيبى، فيرحى، پارسانيا، اسلامى‏

موضوع اين ميزگرد بحث درباره رابطه اخلاق و سياست بود كه شركت كنندگان در جلسه: آقايان دكتر نجفقلى حبيبى، حجت الاسلام و المسلمين دكتر داود فيرحى، حجت الاسلام و المسلمين حميد پارسانيا و حجت الاسلام و المسلمين سيد حسن اسلامى بودند. در ابتدا دكتر حبيبى ضمن قرار دادن اخلاق و سياست در ذيل حكمت عملى، اخلاق را متعلق به حوزه فردى، و سياست را متعلق به حوزه عمومى يا سياست مدن دانست. اين تمايزات بيشتر در حوزه مباحث نظرى است والا در احاديث اسلامى در مباحث اخلاقى هر دو حوزه به هم تنيده شده‏اند و دستورات اسلامى به طور يكپارچه هر دو حوزه را در بر مى‏گيرند. به عبارتى ديگر از منظر اسلامى، سياست در امتداد اخلاق قرار دارد و روبروى هم قرار ندارند.
سيد حسن اسلامى:گرچه دكتر حبيبى سياست را در امتداد اخلاق دانسته‏اند و اين نكته به لحاظ نظرى درست است، اما در عمل شاهدآن هستيم كه اين دو در مقابل همند. گذشته از اين،اخلاق در پى‏احقاق حق است و سياست درپى جلب مصلت دستيابى به مصلحت‏باآلودگى بسيارى همراه است و حتى برخى معتقدند سياست بدون دست‏هاى آلوده ممكن نيست.
دكتر فيرحى: درك و برداشت من با فرمايشات آقاى اسلامى تفاوت دارد، حتى برداشت من از تاريخ هم متفاوت است. اگر به تاريخ خودمان نگاه كنيم بين سياست و اخلاق همواره پيوند مى‏بينيم نه گست؛ البته اين در ساحت نظر است نه عمل. براى روشن شدن بحث عرض كنم كه ما دو تعريف از سياست داريم، يكى سياست به مفهوم مدرن آن يعنى اداره زندگى مادى آدم‏ها. در حالى كه در سنت قديمى كه انديشه اسلامى جزيى از آن است هدف سياست، سعادت است يعنى هدف سياست همان هدف اخلاق است؛ هر دو به فضيلت نظر مى‏كنند و از اين حيث هر دو فضيلت محورند. قدماء مى‏گفتند كه دانش اخلاق دو كار را انجام مى‏دهد: اول شناسايى رذايل و فضايل طبيعى آدمى، دوم تلاش در تبديل طبيعت به رفتار اكتسابى،اين دو كار همان شناسايى طبايع و فطريات در آدمى‏ونيز نحوه شكل‏گيرى آن در رفتار او است. حال چگونه يك انسان متعلق به اخلاق مى‏شود علما توصيه‏اى كردند كه انسان بايد عمل كند تا بر اثر تكرار عمل فعلى در او ملكه شود. انسانى كه تصادفا عمل خوبى را انجام مى‏دهد، انسان اخلاقى نيست بلكه انسان اخلاقى انسانى است كه عمل در او ملكه شده است. ملكه شدن يك رفتار بسته به حوزه سياست است. در واقع نهاد سياست است كه فعل اخلاقى را در ميان آدميان به سمت ملكه شدن پيش مى‏برد.
قرار گرفتن انسان در درون نهادهاى اجتماعى است كه او را وادار به تكرار عمل مى‏كند، اين نهادهايى كه خصلت اجبارى دارند موجباتى فراهم مى‏كند كه عمل در آدمى به طور مكرر، حيثيت ملكه‏اى به خود گيرد.
به همين دليل است كه اخلاق در سنت گذشته، مدنى است و فردى صرف نيست. در نظر آنها، انسان‏ها تنها در مدينه مى‏توانند متخلق شوند و اساسا متفكرين قديم ملاك توفيق و عدم توفيق يك نظام سياسى را در نهادينه كردن اخلاق در جامعه مى‏دانسته‏اند و به همين دليل بود كه نظامى كه قادر به چنين كارى نمى‏شد را نظام منحرف مى‏ناميدند.

پارسانيا: موضوع اخلاق، خلق و ملكات نفسانى است اعم از رذايل يا فضايل، سياست نيز در همان تدبير مُدنش، مفهومى است كه سياست به معناى امروزى كه دانش اقتدار و حاكميت است بخشى از آن است. از اين رو، سياست عرصه بروز اخلاق است. به همين دليل است كه علماى اخلاق مباحث سياسى عدل و ظلم را در كتب اخلاقى خود ذكر كرده‏اند.
سخنران بعدى آقاى عبدالوهاب فراتى بود، وى در مقاله خود كه تحت عنوان «تعامل عرفان و سياست در انديشه امام خمينى رحمه الله ارايه گرديد تلاش نمود تا به اين پرسش كه: چگونه امام خمينى رحمه الله على رغم اين كه به سنت فكرى عارفان گذشته تعلق دارد وارد عرصه سياست مى‏شود؟ پاسخ دهد به گفته وى، عارفان ما معمولا علاقه‏اى به حوزه سياست نداشتند و اين نيز برخاسته از تفسيرى بود كه آنها از دنيا ارايه مى‏كردند.
عرفا مسؤليت تاريخ را بر عهده خودشان نمى‏دانستند و معتقد بودند كه هر كسى جهان را خلق كرده است خودش بهتر مى‏تواند آن را اداره كند.
با اين كه امام خمينى رحمه الله به چنين سنتى تعلق دارد چگونه خود را از آن سنت جدا مى‏كند و پا به عرصه سياست مى‏گذارد. از ميان استادهاى اخلاق امام خمينى رحمه الله هيچ كس به اندازه مرحوم شاه آبادى بر وى تاثير نگذاشته است. مرحوم شاه آبادى كتابچه‏اى دارد به نام «شذرات المعارف» كه در آن وصول به حق را تنها از ميان سلوك در جمع ديگران مى‏پندارد. در واقع مرحوم شاه آبادى امام را قانع كرده بود كه سلوك انفرادى مبعد است و تنها راه، همراه كردن ديگران در اين سلوك است. از اين رو امام خمينى كه استكمال نفس را به عنوان غايت وجودى انسان مى‏دانست دو مانع براى آن تصور مى‏كرد كه هر دو لازم بود از ميان برداشته شوند. يكى قواى درونى بشر است كه علم اخلاق متصدى سيطره قوه عقل بر ساير قوا است، دومين مانع استبداد است كه سلوك جمعى آدميان را به مخاطره مى‏اندازد و به همين دليل است كه بايد بر طرف گردد از اين عمل صالح كه به معنى مبارزه عليه نيروهاى شر است فصل مشترك علم اخلاق و علم سياست مى‏شود.
سخنرانى بعدى جناب حجت الاسلام و المسلمين آقاى ورعى بود كه سخنانى تحت عنوان خودسازى در عرصه زمامدارى ايراد نمودند. وى با نقل جمله‏اى از امام خمينى كه اگر علم با تزكيه همراه نشود خطرناك است افزود كه ماحصل گفته حضرت امام را مى‏توان در سه زمينه مهم پى‏گيرى و بحث كرد محور اول رواياتى است كه «حب رياست، حب شهرت و حب قدرت» را بشدت مورد مذمت قرار داده‏اند. محور دوم تاكيدى است از امام خمينى در اين خصوص كه اگر كسى به قصد اقامه عدالت بخواهد قدرت‏طلبى خود را توجيه كند باز توجيه اخلاقى ندارد و فعل او نيز مورد مذمت قرار گرفته است. از اين حب جاه و مقام حتى مانع از تحقق عدالت مى‏شود. محور سوم تاكيد مجددى است از امام خمينى كه به بحث از دولتمرادن مهذب پرداخته‏اند. به عقيده ايشان مهذب بودن دولتمردان، جامعه را نيز اصلاح مى‏كند و فساد آنها، جامعه را نيز به فساد مى‏كشاند.
سخنرانى بعدى دكتر بهشتى بود كه درباره عقلانيت و وحيانيت عرفان از ديدگاه امام خمينى سخن گفت: وى در اين خصوص افزود: على رغم اين كه برخى بر مبناى تكثرگرايى راه عقل و راه وحى و راه عرفان را جدا مى‏دانند، امام خمينى‏رحمه الله آنها را در طول هم قرار مى‏دهد..
البته نظر امام در اين باره ريشه در سنت فكرى گذشته ما نيز دارد. از اين رو به نظر ايشان عرفان بايد مبتنى بر عقلانيت باشد مبتنى بر وحيانيت، اگر عقل از وحى فاصله بگيرد آن عرفان ديگر ارزشى ندارد، عارف علاوه بر اين كه بايد از اهل فكر باشد بايد از قرآن نيز مدد بيگرد والا احتمال دارد در همان شهوداتى كه به دست مى‏آورد دچار تخيل شود.

 

كنگره انديشه‏هاى اخلاقى عرفانى امام خمينى‏

همايش مقدماتى كنگره انديشه‏هاى اخلاقى عرفانى امام خمينى‏رحمه الله تحت عنوان اخلاق زمامدارى در تاريخ 13/3/81، در سالن اجتماعات مدرسه دارالشفاء قم همزمان با سيزدهمين سالگرد رحلت بنيان گذار جمهورى برگزار شد. برنامه‏هاى اين همايش مقدماتى، يك سخنرانى و ارائه سه مقاله و يك ميزگرد علمى بود كه در ذيل خلاصه‏اى از آن گزارش مى‏شود.
در ابتدا آيت الله معرفت ضمن تاكيد بر اين نكته كه اخلاق زمامدارى امام خمينى‏رحمه الله همان شيوه‏اى است كه حضرت اميرمؤمنان على‏عليه السلام در نامه خود به عثمان بن حنيف نوشته‏اند، افزود: حضرت در اين نامه اشاره مى‏كند كه به من گزارش داده‏اند كه مردى از ثروتمندان بصره تو را به ميهمانى خويش فرا خواند و تو به سرعت به سوى او شتافتى انواع خوراكى‏هاى لذيذ در پيش تو آوردند و تو از سر ميل تناول كردى. چرا تو بايد به جايى بروى كه افراد بينوا از آن محروم و فقط ثروتمندان به آن راه دارند. در اين لقمه‏اى كه در دهانت گذاشتى و مى‏جوى تامل كن كه شبهه ناك است. من كه امير توام به دو لايه قبا اكتفا و به اين دو قرص نام بسنده نمودم. شما نمى‏توانيد اين كارى كه من مى‏كنم انجام دهيد ولى مرا در اقامه عدل و رفع ظلم از مردم يارى كنيد.
آيه الله معرفت در ادامه به چهار شاخصه زمامدارى كه برگرفته از نامه آن حضرت به عثمان بن حنيف است اشاره مى‏كند:
1- قناعت به حداقل زندگى براى رهبران‏
2- همگونى‏ومشاركت با توده‏هاى مردم‏دردشوارى‏هاى روزگار
3- تقوا و پرهيزكارى كارگزاران دولت از زر و زيور دنيا
4- نيندوختن ثروت و پرهيز از انباشت مال‏
امام خمينى‏رحمه الله نيز هم در دوران نهضت اسلامى و هم در دوران حكومت اسلامى اين اصول و شاخصه‏هاى آمده در نامه حضرت به عثمان را رعايت مى‏كردند. در دوران نهضت كه فرصت تدريس داشتند همواره طلاب و شاگردان خود را به دور كردن از دنيا سفارش مى‏نمود و دنياگرايى را از آفات بزرگ طالبان علوم دينى مى‏دانست.

 

كنگره انديشه‏هاى عرفانى و اخلاقى امام خمينى(ره)
گفت و گو با حجت الاسلام و المسلمين قاضى زاده مسؤول كميته علمى كنگره‏

لطفا درباره موضوع و اهداف كنگره توضيحاتى را بيان نماييد.

موضوع كنگره‏اى كه در پيش روى داريم انديشه‏هاى عرفانى و اخلاقى امام خمينى رحمه الله مى‏باشد. با توجه به اين موضوع به دو عرصه مهم اخلاق و عرفان كه از قضا هر دو از تخصص‏هاى نظرى ويژه امام خمينى رحمه الله نيز بوده است و ايشان در هر دو شاخه داراى تاليفات متعدد و نظريات بديع هستند پرداخته مى‏شود. هدف برگزارى كنگره را نيز مى‏توان به صورت عام و خاص ذكر كرد. اصولا برگزارى كنگره‏ها و همايش‏ها براى برداشتن گام‏هاى بزرگ در عرصه‏هاى مختلف علمى، سياسى، اجتماعى و فرهنگى...و قابل توجيه است. تفاوت يك كنگره با نگارش مجموعه‏هايى از مقالات يا تاليف مجموعه كتب در اين نكته است كه در كنگره نوآورى و تاثيرگذارى و هم انديشى بايد حرف اول را بزند، بر خلاف تأليفات كه مى‏تواند اين ويژگى‏ها را نداشته باشد. در موضوع مورد نظر نيز با توجه به دو نكته 1- مغفول ماندن نسبى انديشه‏هاى اخلاقى عرفانى امام خمينى رحمه الله در مقايسه با ابعاد ديگر انديشه‏هاى امام و 2- نياز بسيار جدى و شديد افراد و جوامع بشرى كه معنويت و اخلاق در عرصه زندگى فردى و اجتماعى به ويژه در حوزه سياسى و ارتباط دولت ملت اين موضوع انتخاب گرديد.
در نتيجه اهداف اوليه كنگره را مى‏توان به اين صورت خلاصه كرد:
الف) شناسايى و تحقيق پيرامون انديشه‏هاى عرفانى و اخلاقى امام خمينى رحمه الله‏
ب) استفاده از رهنمودها و سيره عملى امام خمينى‏رحمه الله در عرصه‏هاى اخلاقى و عرفانى در زندگى جوامع بشرى
ج) زمينه سازى تقويت سياست اخلاقى و معنوى در حوزه روابط حكومت و مردم.
در اين زمينه در مقدمه فراخوان مقاله كنگره آمده است:
نياز عينى جامعه به اخلاق و عرفان اسلامى و توجه ويژه به انديشه و منش امام در اين عرصه، پژوهش در اين زمينه را بيش از پيش ضرورى مى‏سازد. از اين رو، علاقه‏مندان و رهروان راه امام، با عنايت به اين خلأ پژوهشى، بر آن‏اند تا با برگزارى كنگره‏اى ديگر از سلسله كنگره‏هاى پژوهشى، به بازشناسى انديشه و شخصيت امام خمينى رحمه الله در عرصه اخلاق و عرفان اسلامى بپردازند.
ساده‏سازى مباحث عرفانى و اخلاقى و عمومى سازى آن و فرهنگ سازى بر اساس آموزه‏ها و منش اخلاقى عرفانى امام خمينى رحمه الله در ديگر اهداف كنگره انديشه‏هاى اخلاقى عرفانى امام خمينى رحمه الله است.

مراحل تصويب موضوع كنگره را بيان فرماييد و با توجه به عدم رونق مباحث عرفانى در حوزه‏هاى علميه استقبال انديشوارن حوزوى را از موضوع چگونه ارزيابى مى‏كنيد؟

در زمينه مراحل تصويب موضوع شوراى عالى موسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى رحمه الله در قم دو جلسه بحث و بررسى داشتند اين شورا با حضور و عضويت مدير محترم حوزه علميه قم و عده‏اى از فضلا و مدرسين تشكيل مى‏گردد و با بررسى سه يا چهار موضوع پيشنهادى، در نهايت به دلايلى كه به بعضى از آنها اشاره شد اين موضوع انتخاب گرديد، البته اعضاء شوراى عالى كنگره نيز با موضوع موافقت كامل داشتند.
اما در مورد عدم رونق مباحث عرفانى و احتمال عدم استقبال از اين موضوع به نظر مى‏رسد نگرانى خاصى نيست. اولاً با توجه به دو شاخه عرفان و اخلاق حوزه گسترده‏اى براى مشاركت جويان مباحث علمى كنگره فراهم آمده است و ثانياً از نكاتى كه در انديشه‏هاى عرفانى امام خمينى رحمه الله مطرح است تلاش براى ساده‏سازى و عمومى سازى مباحث عرفانى تلاش مى‏شود.
حضرت امام خود كتاب «آداب الصلوة» را با بيانى ساده ولى با صبغه عرفانى براى عموم مردم نوشتند و در دروس معروف اخلاق در مدرسه فيضيه كه حدوداً 8 سال طول كشيده است «منازل السائرين» را موضوع و محور مباحث خود قرار دادند. در حالى كه بعضى از افراد غير روحانى در درس حضور مى‏يافتند. اميد است از رهگذر طرح مباحث اين كنگره توجه به عرفان اسلامى روز به روز در سطح عمومى جامعه افزايش يابد و نسل جوان و جوياى معنويت امروز به جاى تمسك به بعضى از نحله‏هاى عرفانى غير اسلامى به عرفان اسلامى شيعى ناب روى آورد.

محورهاى اصلى موضوعات كنگره چيست؟

كنگره در چهار محور مقالات رسيده را سازماندهى خواهد كرد كه عبارتند از:
1- انديشه عرفانى امام خمينى رحمه الله‏
2- انديشه اخلاقى امام خمينى رحمه الله‏
3- سيره اخلاقى و عرفانى امام خمينى رحمه الله‏
4- ميراث عرفانى و اخلاقى امام خمينى رحمه الله‏
البته در ذيل هر محور عناوين متعددى مطرح گرديده است كه نويسندگان مقالات در ذيل هر يك به نگارش مقاله پرداخته‏اند. گرچه موضوعات عرفانى و اخلاقى بيشترى را مى‏توانستيم در فراخوان فراهم آوريم ولى با عنايت شوراى عالى كنگره به محدود بودن موضوعات به موارد مهم‏تر و احياناً به مباحثى كه امام به طور ويژه داراى نظرات خاص هستند پرداختيم و در مجموع چهار محور فوق به عنوان موضوعات فراخوان برگزيده شد.
درباره فعاليت‏هاى كميته علمى توضيح دهيد.
كميته علمى بخش‏هاى متعددى دارد. بخش جذب مقاله‏ها به شناسايى محققان، ارسال فراخوان نگارش مقاله و عقد قرارداد مى‏پردازد و طبق آيين نامه مصوب شوراى برنامه ريزى مراحل بعدى تصويب مقاله‏ها و انجام امور ادارى لازم جهت پى‏گيرى ويراستارى، تايپ و مراحل ديگر مقاله‏ها را بر عهده دارد.
بخش ديگر، به مصاحبه‏هاى علمى اختصاص يافته است. در اين بخش با اساتيد حوزه و دانشگاه درباره انديشه‏هاى امام خمينى در زمينه محورهاى كنگره مصاحبه هايى صورت مى‏گيرد. تاكنون با حدود بيست و چهار نفر مصاحبه شده و نوزده مصاحبه ديگر نيز در دست انجام است. همين جا از ياران نزديك امام و مسؤولان بلند پايه نظام و انديشمندان حوزه و دانشگاه درخواست مى‏كنيم كه على رغم كارهاى مختلف اجرايى، دعوت گروه مصاحبه را پاسخ داده و از اين رهگذر در اين كنگره علمى سهيم شوند.
بخش ديگر، بخش خدمات تحقيق است. در اين بخش جهت سرويس دهى به محققان و مصاحبه شوندگان فيش بردارى جامعى از آثار امام، به ويژه صحيفه نور، در موضوع‏هاى اصلى و فرعى كنگره تهيه گرديده است و در صورت نياز، محققان مى‏توانند با مراجعه به ستاد كنگره يا مكاتبه و ارتباط تلفنى از آنها استفاده كنند. مجموعه مقاله‏ها نگارش يافته در سال‏هاى اخير در حوزه موضوعات كنگره نيز جمع آورى گرديده است كه در اختيار محققان قرار مى‏گيرد. كتاب‏شناسى جامع «امام خمينى و انديشه‏هاى عرفانى اخلاقى امام خمينى رحمه الله» نيز از كارهاى ديگر اين گروه است كه ان شاءالله تا زمان برگزارى كنگره آماده خواهد شد. بخش ديگر نشريه «اشراق» است كه اميداوريم در فواصل معين تا زمان برگزارى كنگره منتشر گردد و انديشوارن را در جريان مباحث علمى كنگره و اخبار آن قرار دهد.
در اين جا از همكاران خوب كميته علمى كه با زحمات خود تاكنون نتايج قابل قبولى را براى ما به ارمغان آورده‏اند تشكر مى‏كنم.
تاكنون چه تعداد مقاله به كميته علمى رسيده است و تا چه زمانى فرصت ارسال مقاله باقى است در ضمن زمان برگزارى كنگره را بفرماييد.
حدودا 242 مقاله تاكنون به كنگره رسيده است كه اميدواريم بتوانيم مقالات برتر را قبل از زمان برگزارى كنگره چاپ كنيم. با توجه به تصميم شوراى عالى كنگره در برگزارى كنگره در بهار 1382 حداكثر زمان ارسال مقالات را تا 15 اسفند ماه تمديد نموديم تا بتوانيم از حداكثر مشاركت فرهيختگان در اين بخش بهره‏مند شويم. مقالاتى كه پس از اين تاريخ ارسال شود بعيد است كه تا زمان برگزارى كنگره بررسى و پس از تأييد، مراحل نشر آن به انجام رسد. گرچه زمان زيادى براى نگارش مقاله باقى نمانده است اما موضوعاتى كه نگارش مقاله در آنها كمتر صورت پذيرفته است به عنوان پيشنهاد كنگره براى كسانى كه مايل به مشاركت علمى در اين زمينه هستند به شرح زير اعلام مى‏شود.
در حوزه انديشه‏هاى عرفانى امام خمينى‏1. منزلت عرفان در انديشه اسلامى 2. عرفان و سنت 3.عرفان و علوم اسلامى ديگر (فقه، فلسفه...) 4. امام خمينى و لزوم آشناسازى عموم مردم با عرفان اسلامى 5. فيض اقدس مقدس 6. عوالم كليه سته و حضرات خمس 7. عالم عقل و مثال 8. مراتب كشف و معرفت الهى 9. ولايت مطلقه معصومين 10. قدم‏ها و موانع سلوك 11.گام‏هاى سير و سلوك در سنن دينى.
در حوزه انديشه‏هاى اخلاقى امام خمينى:

1. هماهنگى اخلاق اسلامى و سرشت انسانى (اخلاق و فطرت) 2. عرفان، اخلاق و توسعه 3. اخلاق شهروندى 4. تجلى عرفان و اخلاق در انقلاب اسلامى.
در حوزه سيره اخلاقى در انقلاب اسلامى.
در حوزه سيره اخلاقى و عرفانى امام خمينى:
1. سلسله مشايخ امام 2. انقلاب اسلامى، دفاع مقدس و سلوك اخلاقى عرفانى امام 3. عبادات، توسلات و مناجات امام 4. نوآورى‏ها و بدايع اخلاقى عرفانى امام.
معيارهاى بررسى مقالات چيست و اعضاء هيات علمى چه كسانى هستند؟
معيار ارزيابى مقالات توجه به 9نكته در مقاله است كه در صورت داشتن حد عالى در همه آنها امتياز مقاله 100 مى‏شود. اين نكات به اين شرح است:
1. تبيين موضوع و طرح مسأله و پرهيز از مباحث حاشيه‏اى؛
2. تناسب متن با عنوان مقاله؛
3. انسجام ساختارى (مقدمه، فصل بندى، نتيجه‏گيرى...) و

محتوايى (شكل و ربط منطقى مباحث)؛

4. رعايت قواعد و روش‏هاى علمى؛
5. جامعيت متن از حيث طرح نظريه‏ها و دلايل آنها؛
6. نحوه استفاده از منابع و اعتبار علمى و روزآمدى آن‏ها؛
7. اتقان و تحليل علمى و نظريه‏پردازى؛
8. به جمع بندى و نتيجه‏گيرى روشن و جديد (نوآورى)؛
9. موقعيت متن از حيث روانى، رسايى و رعايت قواعد ادبى و نگارش؛
در جمع‏بندى نهايى نيز اشكالات اساسى، اصلاحات ضرورى و ارزيابى نهايى اعلام مى‏گردد.
طبق آيين نامه حداقل امتياز لازم براى اصلاح و بررسى مجدد 50 و حداقل امتياز لازم براى انتشار در آثار كنگره 70 و حداقل امتياز لازم براى ارائه در كنگره 70 و حداقل امتياز لازم براى ارائه در كنگره 80 مى‏باشد. هر مقاله را دو نفر از اعضاء هيات علمى بررسى مقالات به طور كتبى ارزيابى مى‏كنند و در صورت اختلاف فاحش بين ارزيابى آن دو ارزياب سوم هم به دقت بررسى مى‏كند. پس از جمع بندى مباحث در واحد جذب مقالات و ارائه نظر واحد مربوطه در نهايت مسؤول كميته علمى موارد اصلاح و يا قبول را تأييد و در صورت تأييد مقاله مراحل ويراستارى و... شروع مى‏شود و در صورت نياز به اصلاح، نظرات ارزيابان به نويسندگان منعكس و از آنان در خواست اصلاح مى‏شود.
اعضاء هيأت علمى بررسى مقالات 30 نفر از اساتيد و فضلاى حوزه و اساتيد دانشگاه هستند كه به تناسب تخصص آنها در حوزه‏هاى عرفانى و اخلاقى از آنان استفاده مى‏شود.

پي نوشت:
1) فروغ وحدت / ش 10.
2) گلستان قرآن / ش 144.
 

منبع : دبیرخانه دین پژوهان کشور
 نظرات کاربران 
نام و نام خانوادگی لطفا نظرتان رو درباره این مطلب وارد نمایید*
پست الکترونیکی
لطفا عبارت بالا را وارد نمایید(سیستم نسبت به کوچک یا بزرگ بودن حساس نمی باشد)

تازه ترین مطالب
نشاني: قم، خیابان شهید فاطمی (دورشهر) بین کوچه 21 و 23 پلاک 317
تلفن: 37732049 ـ 025 -- 37835397-025
پست الکترونيک : info@dinpajoohan.com
نقل مطلب با ذکر منبع آزاد است
کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به دبیرخانه دین پژوهان کشور می باشد