العربی   اردو   English   فارسی درباره ما     تماس با ما     اعضای موسسه
شنبه 2 بهمن 1395
کد : 13579      تاریخ : 1393/11/8 11:07:27      بخش : متن خبرنامه دین پژوهان print
رهنمودها و رويكردهاى دين‏ پژوهى‏ خبرنامه دين پژوهان ـ شماره 13 ـ سال سوم شماره 1- مهر 1382
رهنمودها و رويكردهاى دين‏ پژوهى‏

 

منطبق‏سازى تبليغ دين‏ با شرايط دنياى معاصر*

عليرضا اعرافى‏

منطبق سازى تبليغ پيام دين با معيارها و نگرش‏هاى انسان معاصر و تحولات جديد به معناى دست برداشتن از اصول ثابت و بنيادين نيست؛ بلكه فراهم آوردن عرصه‏اى جديد براى نوسازى و بازسازى شيوه ارائه معارف دينى است كه براساس آن بتوان به شيوه درستى به نيازهاى جديد و نوشَوَنده جامعه پاسخ داد.
حجت‏الاسلام والمسلمين عليرضا اعرافى كه در نشست شوراى علمى - مشورتى فرهنگ عمومى كشور با موضوع «شيوه تبليغ دين در دنياى معاصر» سخن مى‏گفت با بيان مطلب فوق خاطرنشان ساخت، منطبق‏سازى پيام دين با نگرش انسان معاصر كار دشوار و چالش برانگيزى است اما وجود اين چالش‏ها نبايد برنامه‏ريزان و سياستمداران را نسبت به منطبق‏سازى شيوه‏هاى تبليغ دين با شرايط كنونى و اشاعه فرهنگ دينى در سطح جهان بى‏توجه گرداند چرا كه در شرايط كنونى راه گريزى از اشاعه فرهنگى در سطح جهان وجود ندارد.
رئيس پژوهشكده حوزه و دانشگاه رمز كارآمدى برخى از علما، دانشمندان و فقها را نسبت به سايرين اعتقاد به بازشناسى دنياى نوين دانست و به تلاش براى شناخت دنياى جديد از سوى انديشمندانى چون شهيد صدر، شهيد مطهرى و دكتر شريعتى اشاره كرد و افزود: آنچه كه اهميت دارد انتقال پيام دينى منطبق با انسان و جامعه معاصر است.
عضو شوراى فرهنگ عمومى كشور با بررسى نظريه‏هاى مختلف درباره ثابت يا سيال بودن دين گفت: به طور يقين در دين عناصر ثابت و متغير وجود دارد و اين تئورى كه افرادى تصور مى‏كنند دين هيچ مسئله ثابتى ندارد و هويتى كاملاً سيال دارد، و يا اين كه دين كاملاً ثابت است و هيچ راهى را براى تحول پيش‏رو قرار نداده نيز اشتباه است.
وى درباره بحث ثابت و متغير در دين گفت: ديدگاه‏هاى متفاوتى درباره اين بحث وجود دارد و در دوره معاصر نيز مرحوم علامه طباطبايى، شهيد صدر، شهيد مطهرى و بزرگان ديگر نيز سخنان متفاوتى درباره اين تئورى گفته‏اند: به طور كلى مى‏توان گفت كه هيچ يك از اين بزرگان با آن مخالف نبوده‏اند.
دكتر اعرافى در ادامه سخنان خود از پذيرش اصل رقابت به عنوان يكى از قواعد لازم براى صيانت و اشاعه دين نام برد و افزود: با مطرح شدن موضوع جهانى شدن هر ملتى احساس مى‏كند كه بايد بتواند سهم خود را در رقابت فرهنگى دريافت كند. وى در ادامه در توضيح پذيرش اصل رقابت گفت: پذيرش اين اصل بسيار مهم است و گاهى در حوزه تعبير مى‏شود كه تكثر و جدايى تدريجى نهادهاى علمى - معرفتى به دو شاخه حوزه و دانشگاه كه پيش از آن در يك مكان متمركز بودند، آسيب زننده است. عضو شوراى فرهنگ عمومى كشور تصريح كرد: اگر چه حوزه در بخش‏هايى‏به شكل تخصصى فعاليت مى‏كند اما بايد احساس رقابت وجود داشته باشد و داشتن رقيبى مناسب و نوع موضع‏گيرى و نحوه سخن گفتن حوزه در جامعه امروز بسيار اهميت دارد. دكتر اعرافى از نقش مهم عوامل روان‏شناختى و جامعه‏شناختى در امر تبليغ و پذيرش يك پيام خاص ياد كرده و افزود: بايد پذيرفت كه ادبيات مبلغ دينى، نگرش و سياست‏گذارى او در جامعه، ميزان شناخت او از جامعه و افراد آن و نيز تلاش‏هاى مجدانه وى در امر تبليغ به شدت در پذيرش پيام دين توسط افراد جامعه مؤثر است.
وى اعتماد و استناد به اصل پژوهش در گسترش فرهنگ دينى را پس از شناخت انسان نسبت به جامعه معاصر، منطبق‏سازى دين براساس شرايط اجتماعى و پذيرش اصل رقابت، قاعده ديگرى براى تبليغ سامان‏مند دين در دنياى معاصر دانست.
رئيس پژوهشكده حوزه و دانشگاه با اعتقاد بر اين كه جامعه دينى ما بسيار دير از مطالعات ميدانى و آمار و ارقام موجود در تحقيقات دينى و تبليغ دين در جامعه استفاده كرده است، افزود: به عنوان مثال درباره نماز جمعه به عنوان يكى از راه‏هاى گسترش فرهنگ دينى و تأثيرگذارى آن در جامعه و نوع نگرش افراد نسبت به اين نهاد و بازتاب نمازجمعه در جامعه، پژوهش عمده‏اى صورت نگرفته است. در حالى كه هيچ‏يك از مسئولين و سياستگذاران امور فرهنگى و دينى نمى‏توانند از پژوهش در اين زمينه بى‏نياز باشند. به عقيده ايشان اين مثال و ده‏ها مثال ديگر مى‏تواند نشان‏دهنده وجود برخى نواقص در فعاليت‏هاى نهادهاى دينى باشد. وى در ادامه از پيوند و ارتباط ميان معارف دينى و اخلاقى با فلسفه‏هاى نوين به عنوان يك عامل مهم در منطبق‏سازى تبليغ دين در شرايط كنونى جامعه نام برد و توجه مسئولين امر را نسبت به اين مسئله خواستار شد. حجت‏الاسلام والمسلمين اعرافى براى توضيح بيشتر درباره برقرارى پيوند ميان معارف فلسفى جديد و فرهنگ دينى از مرحوم علامه طباطبايى و كتاب ارزشمند «اصول فلسفه و روش رئاليسم» ايشان ياد كرد و گفت: همزمان با دوره زندگى مرحوم علامه طباطبايى، فيلسوفان ديگرى نيز زندگى مى‏كردند، ولى اصول فلسفه و روش رئاليسم علامه باعث شد كه تفكر بنيادين معرف‏شناسى دينى در برابر فلسفه هاى ديگر قرار گيرد. ولى در ادامه از محورهاى اثرگذار دركارآمدى پيام دينى نام برد و گفت: نگاه و ايجاد پيوند ميان معارف دينى و زندگى جديد، نگرش مقايسه‏اى - تطبيقى ميان اسلام و اديان ديگر باعث اثربخشى و روزآمد شدن پيام دين مى‏شود.
رئيس مركز جهانى علوم انسانى بازسازى انديشه دينى را نيز موردتوجه قرار داده و از انتقال درست پيام و طبقه‏بندى معارف دين اسلام و عرضه آن‏ها به طرق متفاوت و در چارچوب خاص و متناسب با آن طبقه را يكى از كارهاى مهمى دانست كه در ميزان تأثيرگذارى پيام دين در افراد جامعه مى‏تواند تأثيرگذار باشد.
در پايان دكتر اعرافى گستردگى، تنوع و تكثر الگوها را توسعه‏دهنده دايره گزينش و انتخاب بشر دانست و برجسته‏سازى پيام‏ها و الگوهاى دينى متناسب با سن مخاطب، استفاده از هنر دينى و ادبيات جديد را براى رواج فرهنگ دينى مؤثر دانست.

پىنوشت :
* گزارشى از نشست شوراى فرهنگ عمومى.

منبع : دبیرخانه دین پژوهان کشور
 نظرات کاربران 
نام و نام خانوادگی لطفا نظرتان رو درباره این مطلب وارد نمایید*
پست الکترونیکی
لطفا عبارت بالا را وارد نمایید(سیستم نسبت به کوچک یا بزرگ بودن حساس نمی باشد)

تلگرام  اینستاگرام  آپارات  گوگل پلاس دین پژوهان  ایمیل دین پژوهان
تازه ترین مطالب
نشاني: قم، خیابان شهید فاطمی (دورشهر) بین کوچه 21 و 23 پلاک 317
تلفن: 37732049 ـ 025 -- 37835397-025
پست الکترونيک : info@dinpajoohan.com
نقل مطلب با ذکر منبع آزاد است
کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به دبیرخانه دین پژوهان کشور می باشد