العربی   اردو   English   فارسی درباره ما     تماس با ما     اعضای موسسه
شنبه 2 بهمن 1395
کد : 13594      تاریخ : 1393/11/8 11:54:43      بخش : متن خبرنامه دین پژوهان print
پژوهش‏هاى دينى برتر خبرنامه دين پژوهان ـ شماره 15 ـ سال سوم شماره 3- آذر 1382
پژوهش‏هاى دينى برتر

 

بسم اللّه الرحمن الرحيم‏

ارايه تعريفى روشن از پژوهش و تفكيك آن از تأليف، چندان ساده و واضح به نظر نمى‏رسد. اين كه محقق با برخوردارى از دانش و بينش و ديگر آگاهى‏هاى لازم، بايد تا سرحد توان به جستجو در منابع بپردازد تا به مدد روش و سخت‏كوشى خويش، نظريه‏اى را كشف و يا به اثبات برساند، شايد مهمترين وجه تفاوت تحقيق از تأليف به شمار آيد. به عبارتى ديگر وجه تمايز پژوهش از تأليف، همين استنباط و كشف است، و بى‏ترديد هرگونه ابتكار و كشفى در حوزه علوم انسانى و معارف اسلامى كه اشرف علوم و معارف است، مى‏تواند در جامعه دينى، همه عرصه‏هاى اجتماعى را تحت تأثير قرار دهد و رويكردهاى نظرى و عملى را در آن‏ها متحول سازد. به همين جهت بزرگداشت پژوهش‏ها و پژوهشگران حوزه دين، به عنوان برنامه دينى و ملى بايد مورد توجه ويژه مسؤولان قرار گيرد.
نكته شايان توجه آن است كه البته هر پژوهشى و هر كشفى و ابتكارى نمى‏تواند منشأ اثر و فايده در حيات جامعه باشد، چه بسيار جست‏وجوها و ژرف‏كاوى‏هايى كه براى موضوعات جزيى و بسيار كم‏اهميت انجام مى‏شود در حالى كه بود و نبود آن‏ها تفاوتى ندارد.
البته اذعان مى‏كنيم كه پژوهش‏هاى بنيادى درباره علوم و معارف دينى و يا احياى تراث علمى و اسلامى، به عنوان منبع و مرجعى براى محققان و حتى ترجمه و برگردان آنها به زبان‏هاى زنده دنيا، همه كارهايى ارجمند و مفيد مى‏باشند، ولى در روزگار كنونى كه به موازات رشد علمى و توسعه فن‏آورى اطلاعاتى، چالش‏ها، پرسش‏ها و نيازهاى نوينى روياروى دين‏مداران قرار گرفته است، و حفظ كيان اسلام و مسلمانان در گرو پرداختن به آنهاست، بديهى است اين موضوع بايد به عنوان يك اولويت براى ما مطرح باشد.
به همين جهت دبيرخانه دين‏پژوهان با اين رويكرد، پژوهش‏هاى دينى سال را برمى‏گزيند. مقيد گرديدن پژوهش‏هاى دينى به حوزه فرهنگ، هنر و اجتماع در فراخوان مراسم پنجمين دوره، خود دايره اين گزينش را مضيق‏تر مى‏سازد. اين حوزه، رويكرد انتخاب و امتيازات را به سمت پژوهش‏هايى سوق مى‏دهد كه نسبتى ميان آموزه‏هاى دينى و نيازهاى فرهنگى، هنرى و اجتماعى برقرار كرده‏اند. پس آن دسته از پژوهش‏هايى كه با اين عرصه، پيوند وثيقى نداشته باشند، نسبت به مواردى كه واجد اين امتياز هستند در نگاه داورى، از شانس كمترى برخوردارند.
البته علاوه بر اين هدف‏گذارى‏ها و اولويت‏بندى‏ها، كه از آن‏ها مى‏توان با عنوان نوآورى و خلاقيت، روزآمدى و پاسخگويى به نياز زمان نام برد، معيارهاى عمومى پژوهش نيز همچون بهره‏گيرى از منابع اصلى، تكيه بر استدلال، توفيق در تحليل و استنتاج منطقى، فصل‏بندى، شيوه نگارش، تناسب محتوا با حجم، ارجاعات و ضمايم و غيره را نيز بايد افزود. در عين حال پرواضح است كه گزينش، همواره با محدوديت‏هايى از جهت امكان و توان روبروست، بنابراين چه‏بسا تحقيقات ارزنده‏اى كه على‏رغم برخوردارى از اتقان و احكام و ساير شرايط و امتيازات به سبب وجود موارد مشابه و يا برتر متعدد، از رسيدن به مرحله پايانى باز بمانند. و البته اين مطلب طبيعى و معقول به نظر مى‏رسد و بى‏ترديد مقبول طبع همه انسان‏هاى فرهيخته خواهد بود. و سرانجام اين كه همه ما در هر سطحى انسان هستيم و مصون از خطا و اشتباه نمى‏باشيم، ولى همواره بر آن بوده‏ايم كه با بهره‏گيرى از معيارهاى ياد شده، نتيجه معقولى را تقديم جامعه نماييم.
خدايا چنان كن سرانجام كار
تو خشنود باشى و ما رستگار


منبع : دبیرخانه دین پژوهان کشور
 نظرات کاربران 
نام و نام خانوادگی لطفا نظرتان رو درباره این مطلب وارد نمایید*
پست الکترونیکی
لطفا عبارت بالا را وارد نمایید(سیستم نسبت به کوچک یا بزرگ بودن حساس نمی باشد)

تلگرام  اینستاگرام  آپارات  گوگل پلاس دین پژوهان  ایمیل دین پژوهان
تازه ترین مطالب
نشاني: قم، خیابان شهید فاطمی (دورشهر) بین کوچه 21 و 23 پلاک 317
تلفن: 37732049 ـ 025 -- 37835397-025
پست الکترونيک : info@dinpajoohan.com
نقل مطلب با ذکر منبع آزاد است
کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به دبیرخانه دین پژوهان کشور می باشد