العربی   اردو   English   فارسی درباره ما     تماس با ما     اعضای موسسه
جمعه 27 مرداد 1396
تلگرام  اینستاگرام  آپارات  گوگل پلاس دین پژوهان  ایمیل دین پژوهان
کد : 13607      تاریخ : 1393/11/8 12:22:01      بخش : متن خبرنامه دین پژوهان print
اخبار دين ‏پژوهى‏ خبرنامه دين پژوهان ـ شماره 16 و 17 ـ سال سوم شماره 4 و 5 - بهمن و اسفند 1382
اخبار دين ‏پژوهى‏

 

پنجمين اجلاس بزرگداشت پژوهشگران برتر دين‏پژوهى‏

دبيرخانه دين پژوهان كشور در طى اين چند سال از طريق همايشها و اجلاسها و نشست‏هاى علمى و رسانه‏هاى گروهى سعى كرده است. با اطلاع رسانى در ايجاد همدلى و بسترى مناسب براى تعامل ميان محققان علوم دينى تلاش بكند ما در اين 5 دوره‏اى كه تحت عنوان اجلاس بزرگداشت پژوهشگران حوزه دين برگزار كرديم و عمدتاً اين مجالس در شهر مقدس قم برگزار شده تلاشمان اين بوده كه پژوهشهايى را كه در حوزه علوم دينى در سراسر كشور نوشته مى‏شود و توسط محققين و نهادها و موسسات فراهم مى‏شود اينها را جمع آورى كنيم خود اين جمع‏آورى البته از نظر دسترسى به اطلاعات پژوهشهاى پيش از انتشار حائز اهميت است، ديگر اينكه با مطالعه و بررسى اين پژوهشها تلاش بر اين بوده پژوهشهايى كه به دلايلى امكان نشر پيدا نمى‏كنند مطالعه شوند و محتواى آنها در اختيار موسساتى كه در حوزه پژوهشهاى دينى فعاليت مى‏كنند گذاشته شود هدف ديگر ايجاد همگرايى و تعامل هست در بين محققان علوم دينى خوب ما از تعريف پژوهش تعبير خاصى را داريم پژوهش عبارتست از تلاشى كه يك محقق يا جمعى از محققان به كار مى‏گيرند تا نظريه‏اى را كشف كنند و يا اين كه به اثبات برسانند اين وجه تفاوت و تفريق ميان پژوهش و تأليف است. بنابراين تأليف تصنيف ترجمه و تصحيح و احياى متون از دايره كار ما و اين اجلاس خارج هست مشخصه ديگرى كه اين اجلاس و اين همايش و اين مراسم دارد اين است كه اين پژوهشها در حوزه دين صورت بگيرد نه با هدف دينى نه سبقه ى دينى داشته باشد بلكه محور اين پژوهش‏ها منابع و مأخذ دينى باشد ويژگى ديگرى كه براى اين پژوهش‏ها در نظر گرفته شده به خصوص در سال جارى اين پژوهش‏ها در حوزه ى فرهنگ و اجتماع و هنر باشد يعنى با سرنوشت جامعه ما و معضلات و مشكلاتى كه در عصر ما در جامعه وجود دارد نسبتى برقرار كرده باشد بنابراين پژوهش‏هاى بنيادى كه بسيار هم مهم هستند از اين شمار محسوب نمى‏شوند البته روش تحقيق و نوع تحليل استدلال و ساير مشخصات هم تاثير در اين گزينشها دارد به هر حال اين گزينش با همه دقتى كه ميشود توسط نيروى انسانى انجام مى‏شود انسانهايى كه مسلما سلايق خاص دارند علايق خاص دارند و دانش و بينش آنها در يك سطح نيست و ممكن است اشتباه هم رخ دهد ولى آنچه را كه انتخاب مى‏شود بدون در نظر گرفتن مصالح گروهى و غير علمى است هيچ مصلحت غير علمى در اين گزينشها مطمئنا دخالت ندارد ما از سيصد پژوهشى كه امسال دريافت كرديم حدود سيصد پژوهش، 130 پژوهش به مرحله بررسى و داورى رسيده يعنى توسط هيئتهاى كارشناسى اينها وجين شده و آنهايى كه موضوعاً و يا از نظر محتوى خارج بوده و يا اينكه تحت عنوان پژوهشى دينى به شمار نمى‏آمده آنها را كنار گذاشتيم و اين 130 تا به دقت مورد بررسى قرار گرفته در هيئتهاى دو نفره سه نفره بعضى از اينها چندين بار چون تفاوت امتيازات زياد بوده بنابراين براى رعايت احتياط چندين بار مطالعه و بررسى شده و به هر حال 42 پژوهش بيش از 80 امتياز را حائز شده‏اند كه از اين‏ها 21 اثر برگزيده شده‏اند در رتبه‏هاى اول و دوم هشت تا از اين پژوهش‏ها كه حائز امتياز بيشترى شده‏اند و البته امتيازات به هم بسيار هم نزديك است لوح تقدير از رياست محترم جمهورى به امضاى رياست محترم جمهورى دريافت كردند و 13 تا هم به امضاى وزير محترم فرهنگ و ارشاد اسلامى رسيده و به هر حال در اين مجلس باشكوه در اين ايام فرخنده در كنار مرجع منور ثامن الحج على ابن موسى الرضا در حضور جمع فرهنگيان از آنها تجليل و تشويق به عمل خواهد آمد.

محورهاى اساسى پژوهش ونياز دينى انسان معاصر

وزير محترم فرهنگ و ارشاد اسلامى جناب آقاى مسجد جامعى طى سخنانى در پنجمين اجلاس بزرگداشت پژوهشگران برتر حوزه دين به بيان محورهاى اساسى پژوهش و نياز دينى انسان معاصر پرداختند:
خوشحالم كه پنجمين دوره اجلاس دين پژوهان امروز فعاليت خودش ر ابا اهداى جوائز به برگزيدگان اين رشته به پايان مى‏رساند آنچه كه حضرات علماى بزرگوار در گفته هايشان اشاره كردند يك نكته را روشن مى‏كند و آن اين است كه زندگى دينى جداى از پژوهش و علم هيچگاه نبوده و نمى‏تواند باشد پيدا كردن حق و يافتن حق يكى از اهدافى است كه همه علاقمندان به ديانت دنبالش هستند شايد كلمه تحقيق در اين حوزه گوياتر و رساتر باشد از كلمه پژوهش در حوزه پژوهش ما تلاش مى‏كنيم براى يافتن حق يك گامى به‏جلوبرداريم گامى به پيش بگذاريم ويژگى پژوهش نامعلوم بودن نتيجه پژوهش است لاكن پژوهشگر در اين مسير به هر پاسخى كه رسيده باشد فضايى واقعى را براى او روشن مى‏كند ولو اينكه فرضيه در نهايت مورد خدشه قرار بگيرد اين هم خود نوعى پاسخ دادن به يك پرسش است و روشن شدن راهى است كه به نتيجه نمى‏رسد هر پژوهشگر يك پيش فرضهايى دارد و پايه هايى را در كار خود در نظر مى‏گيرد. زندگى مومنانه اقتضا مى‏كند كه ما نسبت به امور مقدس حساسيت داشته باشيم و اين حساسيت ما را به علم و تحقيق و پژوهش رهنمون مى‏شود، ما در نظام خودمان زمان مقدس داريم، در نگاه خودمان مكان مقدس داريم و رعايت همين چارچوب زمينه و بستر گسترش بسيارى از علوم و مناسبات علمى را در طول تاريخ فراهم كرده هنگامى كه براى يك فرد مومن مهم است كه روز عيد فطر نماز عيد به جا بياورد و در آن روز روزه نگيرد در ايام ويژه و روزهاى ويژه‏اى در حج حاضر شود اين نگاه خود به خود ايجاب مى‏كند كه توجه ويژه‏اى به هيئت بشود به تقويم بشود به نجوم بشود و بسيارى از علومى كه در نسبتى در اين زمانها معنادار است مورد توجه قرار بگيرد هنگامى كه مكان مقدس معنا پيدا مى‏كند مقدس‏ترين مكان در نظر ما كعبه است بعد مساجد جامع هستند بعد مساجد محلات هستند بعد اماكنى هستندكه در آن نماز عيد برگزار مى‏شود اين التزام به اينكه ما به سمت مكان مقدس نماز بگذاريم اين خودش منشا بسيارى از علوم مى‏شود التزام به زمان مقدس و مكان مقدس و اجراى احكام شريعت منشا شكل‏گيرى علوم متفاوتى در تمدن اسلامى شد مسلمانان يا خود به آن رسيدند يا علوم ديگر را به زبانهايى كه در حوزه فكر و انديشه آنها بود برگرداندند حالا يا تعريف شد يا به فارسى برگردانده شد بعد به عربى برگردانده شد اينها بحث‏هاى طولانى است ولى از اين نگاه است كه هنگامى كه آئي
ن اسلام گسترش يافت ما به تناسب همين آئين براى شكل دهى دين در قالبهاى فردى خودش نياز به دانستن و تبحر در بسيارى از علوم داشتيم و اما تقاوتى كه همگان بر آن اذعان دارند در حوزه تفكر دينى اين است كه اسلام تنها در مناسبات فردى خلاصه نمى‏شود همين سبك بنا، همين معمارى، عنوان معمارى اسلامى را مى‏گيرد ولى نقشها تنها در مكانهاى مذهبى به كار گرفته نمى‏شود شما نمونه اين بنا را مى‏توانيد در زندگانى عمومى مردم ببينيد در خانه‏ها ببينيد در گرمابه‏ها ببينيد در تاسيسات، ارگها ببينيد، تاسيسات دولتى، ادارات دولتى ببينيد حوزه دين ابعادى وسيعتر از مناسبات فردى را در بر مى‏گيرد و از اين حيث تحقيق دينى حوزه و مساحت گسترده‏اى را پيدا مى‏كند اقتصاد هم در همين مجموعه معنا مى‏شود شايد مسائل پيچيده‏اى را كه در حوزه تقسيم ارث وجود داشته اقتضا مى‏كرده كه اين حوزه توجه ويژه‏اى را بر انگيزد و در تمدن اسلام مورد توجه قرار بگيرد معمارى خاصى به وجود بيايد هنرهاى جديدى شكل بگيرد و اينها همه براى يك زندگى مؤمنانه بود درجهان امروز كه ما با صورت‏هاى متكثر سر و كار داريم با هويتهاى گوناگون سر و كار داريم و به نگاه مومنانه در حوزه‏هاى مختلف معتقد هستيم تبعاً پژوهش از جايگاه ويژه‏اى برخوردار مى‏شود.
ما امروز تلاش داريم كه در همه حوزه‏هاى فردى و اجتماعى اين مناسبات را بر مبناى اصولى تعريف كنيم كه مرضى حضرت ولى عصر عليه السلام باشد اين دو جهت دارد يك جنبه درون دينى دارد يك جنبه برون دينى دارد جنبه‏اى دارد كه به مناسبات بر مى‏گردد به مخاطب بر مى‏گردد اينجا كسانى مى‏توانند در اين حوزه وارد شوند كه مطالعات درون دينى داشته باشند كه علاوه بر حوزه دين حوزه ديگرى هم مورد نظرشان باشد به همين دليل هم هست كه ما در روند پژوهشها به طور كلى در حوزه دين نوع پژوهشهاى بين رشته‏اى را چه در فضاى دانشگاهى و چه در فضاى حوزه علميه زياد مى‏بينيم و اصلا روح قالب پژوهشها درون رشته‏اى است با مسائل جديد و معانى جديد و مفاهيم جديد خيلى از موضوعات در همين سالها مورد توجه قرار گرفته آنچه كه در انقلاب اسلامى اتفاق افتاد اين بود كه پژوهش در اين رشته‏ها و در اين زمنيه‏ها نه يك امر جنبى و جانبى بلكه يك امر اصلى و محورى شد ما براى طراحى نظامات خودمان نياز به اين تحقيقات داشتيم سوالهايى كه از فضاى امروز جامعه جهانى و جامعه داخلى ما بر ميخواست و پاسخ گفتن به آن نياز به داشتن دانش جديد و داشتن ريشه‏ها در قرآن و كتاب و اهل بيت عصمت و طهارت در سيره و روش گفتار و كردار آن بزرگواران بود و اين ضرورتى را به وجود آورد كه توجه به پژوهشهاى دينى را اقتضا مى‏كرد موضوعاتى را كه در همين جلسه مطرح خواهد شد و در 5 سال گذشته مطرح شده. شما و بنده مسائلى را مى‏بينيد كه برخاسته از نيازهاى انسان امروز هست در گذشته هم بايستى به نياز انسان زمان پاسخ داده مى‏شد، پس پژوهش يك محور اصلى و اساسى است و كسانى بايد به آن بپردازند كه به اين اصول ممحورى پايبند باشند.

اولين همايش حوزه و عرصه بين الملل‏

نخستين همايش دو روزه حوزه و عرصه بين الملل با حضور عالمان ونخبگان حوزوى داخل و خارج كشور روز چهارم و پنجم دى ماه در سالن اجتماعات مدرسه عالى دارالشفاء و مدرسه امام خمينى برگزار شد. در اين همايش كه به دعوت مركز مديريت حوزه علميه قم و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامى برگزار گرديد، آيت الله مصباح يزدى سخن گفت. ايشان ضمن تبيين اين مطلب كه حقايق اسلامى امانتى است كه بايد به همه نسل‏ها و انسان‏ها رسانده شود، گفت: رسالت روحانيت روزگار ما غير از حفظ معارف و مواريث اسلامى براى مردم داخل كشور، رساندن حقايق ناگفته اسلام به عرصه بين المللى است.
وى با اشاره به فعاليتها و موفقيت‏هاى برون مرزى گسترده روحانيت، اطلاع رسانى از عمل كردهاى حوزيان را ضرورى دانست و افزود: يكى از فعاليت‏هاى انجام شده در عرصه بين الملل، ايجاد پل ارتباطى حوزه با دانشگاه و شركت نخبگان حوزه در كنفرانس‏هاى علمى دنيا براى بحث و تبادل نظر بوده است. ايشان دانش اندوزى در حوزه‏هاى علمى متفاوت مثل روان‏شناسى، جامعه‏شناسى و ديگر رشته‏هاى خارجى را بازشناسى و بازبينى افكار و آرا دانسته، در خصوص ضرورت فراگيرى علوم مزبور، گفت: رفتن به سوى اين علوم از روى نياز نيست، بلكه دانستن اين نكته است كه حدود و ثغور مخالفت و موافقت آن‏ها با مبانى اسلامى چه قدر است.
در ادامه اين همايش حجت الاسلام و المسلمين حسينى بوشهرى، مدير حوزه علميه قم سخن گفت. ايشان طى سخنانى رسول اكرم (صلى اله عليه و آله) را با شعار «ليكون للعالمين نذيرا» پايه گذار حوزه علم و معرفت خواند وافزود: عالمان دينى در زمان خود جامع معقول و منقول بودند و امروزه مسلمان نشينى و شيعه نشينى در كشورهايى مانند تايلند، چين و دورترين نقاط افريقا مرهون زحمات و تلاش‏هاى آنان است.
وى در ادامه سخنان خود، عمل كرد حوزه را چنين توصيف كرد:
1. فعاليت‏هاى زيربنايى در داخل و خارج كشور.
2. افزايش تلاش براى شكل‏گيرى رشته‏هاى تخصصى در حوزه.
3. اعزام عالمان فرهيخته به سراسر دنيا از مراكز مختلف فرهنگى.
عضو شوراى عالى حوزه، ره آورد مهم همايش‏
حوزه و عرصه بين الملل را تأسيس معاونت بين الملل ياد كرد و افزود: در سايه اين حركت، اقدامات مختلفى همانند مبادله استاد و هيئت‏هاى علمى و آشنايى با فرهنگ‏ها و مليت‏ها و شركت در نمايشگاه‏هاى بين المللى، دقت در مسايل آموزشى و پرورشى با رويكرد بين المللى، پى گرفته شده است.
در ادامه اين همايش حجت الاسلام و المسلمين اعرافى رئيس مركز جهانى علوم اسلامى سخن گفت. ايشان با تأكيد ورزيدن بر ضرورت رويكرد بين المللى حوزه، به جهانى بودن اسلام اشاره كرده، نقش حوزه را توأم با رويكرد بين المللى دانست و جبهه‏گيرى در برابر موج جهانى شدن و جهانى سازى معاصر و گسترش فن آورى اطلاعات را ناكارآمد برشمرد و گفت: جهانى شدن و روى كرد جهانى پيدا كردن حوزه، افزون بر اين كه زير ساخت‏ها و بستر هايى را نياز دارد، مخاطرات، و تهديدهايى را هم در پى خواهد داشت كه بايد به هر دو بعد به درستى نگاه كنيم.
وى اظهار داشت: در اين باره با دو نوع روى كرد مواجهيم،
1.روى كرد سطحى كه بين المللى شدن را در ساخت‏ها و لايه‏هاى رويين تفسير كنيم.
2. روى كرد عميق با استراتژى استوار يكه جهانى شدن را در لايه‏هاى زير ساختى مورد توجه قرار دهيم.
ايشان تصريح كرد: زمانى مى‏توانيم جهانى بينديشيم كه در عرصه فرهنگ‏ها، تحولات دانش و فن آورى اطلاعات دنيا را كشف كنيم و زير ساخت‏هاى نظام آموزشى را متناسب با عرصه بين المللى سامان بدهيم.
در ادامه، حجت الاسلام و المسلمين سيد حسن ربانى خراسانى، رئيس دفتر تبليغات اسلامى سخنرانى كرد. ايشان با اشاره به جهان شمول بودن دين اسلام، دغدغه‏هاى علمايى هم چون آيت الله بروجردى، كاشف الغطا، سيد شرف الدين و امام موسى صدر را مبنى بر انديشه‏هاى جهانى شيعه ياد كرد. وى طى سخنان خود راه كارهاى فرا روى حوزه را چنين برشمرد:
1. براى پاسخ گويى و تحكيم اهداف شيعى، بايد نيازمندى‏ها شناخته شود.
2. توجه به نكات مشترك دينى در عرصه بين المللى افزون گردد.
3. بايد براى كاستن دشمنى‏ها و نزديك كردن مخالفان آنان را با مكتب تشيع آشناتر كرد.
4. همكارى‏ها در بازشناسى جريان بين المللى حوزه‏هاى علميه افزايش يابد
5. از دوباره كارى‏ها پرهيز نموده و آموزش زبانهاى خارجى بيشتر گردد.
6. از تفرقه پرهيز شود.

سيد حسن ربانى خراسانى گفت: آينده شيعه و اسلام به عمل كرد، برنامه ريزى و تلاش روحانيت بستگى دراد.
هم چنين آيت الله تسخيرى دبير كل مجمع جهانى تقريب مذاهب اسلامى با سخنانى، حضور حوزه در عرصه بين الملل را نيازمند دو عامل دانست:
1. شناسايى متقابل مجامع علمى‏
2. برقرارى رابطه با محافل بين المللى و به كارگيرى نيروهاى زبان دان براى پاسخ گويى.
ايشان در پايان بر ارتباطات و تأثير شگرف آن در عرصه بين المللى تأكيد ورزيدند.
سپس رئيس پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامى در اظهارات خود درباره گفت و گوى اديان به سه ديدگاه تفريطى، افراطى و معقول اشاره كرد و پرهيز ار دو ديدگاه نخست را غلط دانسته، گفت: ديدگاه تفريطى هرگونه تماس و گفت و گو با اديان ديگر را بر نمى‏تابد و ديدگاه افراطى، اسلام رابا ساير اديان يك سان مى‏انگارد كه هر دو نگرش اشتباه است.
ايشان در عرصه گفت و گوى اديان، راه اعتدال را درست برشمرد و گفت: ما بايد با تكيه بر موازين اسلامى بر ضرورت گفت و گو با ديگر اديان اصرار ورزيم.
در دومين روز از همايش حوزه و عرصه بين المللى حجت الاسلام و المسلمين عبد خدايى سفير سابق جمهورى اسلامى ايران در واتيكان سخن گفت. وى با اشاره به پيروان سه گانه جمعيت مسيحيت (كاتوليك، ارتدكس، پروتستان) روح تبليغى آن‏ها در فعاليت‏هاى اجتماعى پرشور خواند و گفت: كليساى واتيكان با تمام مسيحيان كاتوليك ارتباط تنگاتنگ دارد. اين امر سبب شده درباره وضعيت مسيحيان در كشورهاى مختلف بانك اطلاعات گسترده‏اى به راه بيفتد.
در ادامه، حجت الاسلام و المسلمين نوربخش، مخبر كميسيون پژوهش طى گزارش‏هاى خود، محورهاى كميسيون را نكات ذيل ياد كرد:
1. جاى گاه نظام پژوهشى حوزه.
2. آسيب‏شناسى مراكز پژوهشى با روى كرد بين‏المللى .
3. بايسته‏ها و موضوعات پژوهشى مورد نياز دنياى امروز.
4. مؤلفه‏هاى تدوين راهبرد پژوهش.
5. راه كارهاى تقويت روى كرد بين المللى مراكز پژوهش حوزه.
ايشان راه كارهاى ارائه شده اين كميسيون را طرح تأسيس مركز بين المللى، ترجمه منابع اسلامى و راه اندازى نشريه تحقيقاتى و مطالعاتى اسلامى در سطح جهان ياد كرد.
حجت الاسلام و المسلمين بروجردى سفير جمهورى اسلامى ايران در واتيكان، به گوشه‏اى از عوامل پيش برد اديان اشاره كرد و گفت نقش حوزه در حركت دينى و مقوله تبيغ بسيار مهم است. وى وظيفه مبلغ دينى در عرصه بين الملل را شناخت محيط تبليغ، عام بودن شخص مبلغ و آشنايى با زبان خارجى برشمرد.
در پايان اين همايش حجت الاسلام و المسلمين محمدى عراقى رئيس سازمان فرهنگ و ارتباطات با سخنان خود بر اهميت زمان و زمان‏شناسى هنگام تبليغ تأكيد كرد و افزود، مراد از زمان‏شناسى همان شناخت روح زمان است، اين كه بدانيم در چه وضعيتى قرار گرفته‏ايم و چه خطرهايى دين ما را تهديد مى‏كند.
ايشان در پايان به بحث چالش‏هاى فرهنگ در دو بخش بيرونى و درونى پرداخت و وحدت حوزه و دانشگاه را جزو چالشهاى فرهنگ درونى شمرده: گفت: هنر امام اين بود كه توانست بين اصالت‏ها و سنت‏هاى گذشته با مقتضيات زمان جمع كند كه مصداق بارز آن وحدت حوزه و دانشگاه است.

همايش آسيب‏شناسى وحدت حوزه و دانشگاه‏

بيست و هفتم آذرماه سال جارى، در سالرزو وحدت حوزه و دانشگاه و يادروز شهادت آيت الله دكتر مفتح، همايش نيم روزه‏اى با عنوان آسيب‏شناسى وحدت حوزه و دانشگاه در سالن دارالشفاى شهر قم برگزار گرديد.
حجت الاسلام و المسلمين عليرضا اعرافى رئيس موسسه پژوهش حوزه و دانشگاه، طى سخنانى موضوع وحدت دو نهاد حوزه و دانشگاه را از آرمان‏هاى اصلى امام راحل برشمرده و گفتند: آن چه امروز ما بر اساس آن در اين مكان جمع شده‏ايم، كارنامه بحث است كه يك از بحث‏ها اساسى سالهاى گذشته كشور در ميان نخبگان بوده است.
ايشان با اشاره به اين كه بحث وحدت حوزه و دانشگاه در سالها بعد از انقلاب آن گونه كه شايسته و بايسته بوده است، پيش نرفته و نتايج به دست آمده متناسب با توقعات در اين زمينه نبوده است، افزودند: در شرايط كنونى ما نيازمند ارائه تلقى جديد، شفاف‏تر و كارآمدترى از وحدت حوزه و دانشگاه هستيم كه هم امكان تحقق خارجى آن وجود داشته باشد و نيز بتواند به نيازهاى جامعه اسلامى در تمامى ابعاد فرهنگى، اجتماعى، سياسى، اقتصادى، دينى و علمى و... در عرصه ملى، منطقه‏اى و جهانى پاسخ مناسب بدهد.
ايشان در ادامه گفتند: البته اقدامات صورت گرفته در زمينه وحدت حوزه و دانشگاه از توفيقات، بى نصيب هم نبوده است. از جمله اين توفيقات را نزديك شدن فكر دانشگاهيان و حوزيان و تشكيل جلسات مشترك بحث و مناظره، تدريس استادان حوزه در دانشگاه، ارائه دروس معارف و متون اسلام در دانشگاه، حضور و تدريس استادان دانشگاه در مراكز آموزش عالى حوزه و نيز گسترش رشته‏هاى علوم اجتماعى و انسانى دانشگاه در كنار درس‏هاى حوزه بر شمردند.
ايشان يكى از عوامل مهم اختلاف حوزه و دانشگاه را روى كرد علمى متفاوت اين دو نهاد در مورد مسائل و موضوعات مشترك دانستند و بر همين اساس وحدت حوزه و دانشگاه را نيز با تأسيس و تدوين يك دستگاه معرفتى مشترك و مورد توافق طرفين قابل تحقق معرفى كردند. ايشان در ادامه افزودند: از آن جا كه اختلاف معرفتى حوزه و دانشگاه در چهار ركن پيش فرض‏ها، روشها، روحيه معرفتى و اهداف و مقاصد معرفتى قابل طرح است، وحدت در هر يك از اين چهار ركن نيز شرطى براى وحدت حوزه و دانشگاه به حساب مى‏آيد.
رياست موسسه پژوهشى حوزه و دانشگاه در پايان سخنانشان از همه استادان، مسئولان و محققان حوزه و دانشگاه و نخبگان علم خواستند كه موضوع وحدت حوزه و دانشگاه را يك بحث راه بردى براى نظام بدانند و براى تحقق آن با توجه به كارهاى گذشته و چشم اندازهاى پيش رو تلاش كنند.
در ادامه حضرت آيت الله جوادى آملى طى سخنانى اظهار داشتند: وقتى از آسيب‏شناسى صحبت مى‏كنيم و مبناى بحثمان را آسيب‏شناسى يك موضوع قرار مى‏دهيم، در واقع در پى اين هستيم كه مشكلات را بهتر بشناسيم و آنها را درمان كنيم. اين خيلى خوب است كه انسان ابتدا مشكلات را بشناسد و سپس براى رفع آنها تلاش كند.
ايشان با تقسيم حوزه معرفت به سه بخش طريقت، شريعت و حقيقت، در پى تعريف شاخص‏هاى عالمان و روندگان راه هر يك از اين سه حوزه برآمده و اشاره كردند كه در طول تاريخ: اختلافات در بين بخش‏هاى مختلف معرفت وجود داشته است.
آيت الله جوادى آملى اضافه كردند: اگر به غايت و نهايت همه‏ى علوم نگاه كنيم در مى‏يابيم كه تمامى علوم در حقيقت هدفى جز رستگارى انسان ندارند ودر اين مسير اگر همه غايت مدار باشند، اختلافات به حداقل ممكن خواهد رسيد. ايشان هم چنين گفتند: در سابقه‏ى تأسيس دانشگاه كسانى مانند فاضل تونى، علامه شعرانى و ديگران از عالمان حوزه را مى‏بينيم كه تأثير وافرى داشتند. اين گونه نبود كه از ابتدا اين اختلاف و افتراق وجود داشته باشد.
بعدها نيز كسانى مانند شهيد مطهرى و آيت الله مفتح از استادان شاخص حوزه و دانشگاه بحث و تدريس داشتند و اين گونه نبود كه حوزه و دانشگاه از هم دور باشند.
ايشان در ادامه افزود: امروز هم بايد در راه نزديكى اين دو نهاد تلاش و كوشش شود تا سرانجام كار، نتيجه و هدف اصلى خلقت انسان كه تعليم و تربيت صحيح و در نهايت رستگارى او است، پى‏گيرى شود.
سخنران بعدى همايش، حجت الاسلام و المسلمين قمى رييس نهاد نمايندگى مقام معظم رهبرى در دانشگاه‏ها بود.
وى گفت: در اين مدت و در طول ساليان بعد از انقلاب و با پيشرفت علوم و فن آورى در نگر شها و منظرهاى مورد دقت در موضوع وحدت دو نهاد حوزه و دانشگاه، دگرگونى‏هاى مهمى رخ داده، ولى اكنون بحث از آرمان‏گرايى‏ها ى سالهاى اوليه‏ى انقلاب دور شده و فاصله گرفته و بايد در سطح نخبگان و استادان به دنبال آن بود.
و در ادامه، بخشى از كارهاى انجام شده و ثمرات به دست آمده در طول سالهاى گذشته را برشمرد.
به نظر وى، كاهش يافتن فاصله به لحاظ شيوه‏هاى آموزشى و پژوهشى بين اين دو نهاد علمى، تبادل استاد و دانش‏جو، شكل‏گيرى گروه‏هاى جديد آموزشى و پژوهشى در دو نهاد حوزه و دانشگاه، شكل‏گيرى و پيدايش رشته‏هاى جديد علمى كه با نگاه تطبيقى و جامع به ديدگاه‏هاى مطرح شده در حوزه و دانشگاه، سعى در تحليل مسائل مختلف علمى و ارائه راه كارهاى مناسب در عرصه اجرايى دارند، طرح وسيع مباحث علوم انسانى و اجتماعى در حوزه‏هاى علميه، گسترش نگاه ارزشى و تطبيقى در قلمرو طرح مباحث علمى در دانشگاه‏ها، تلاش مشترك به منظور توليد انديشه و نشر مجلات و كتاب‏هاى علمى، تعامل و همراهى استادان و نخبگان حوزه و دانشگاه در راه تثبيت انقلاب اسلامى و كسب توفيقات متعدد در عرصه‏هاى مختلف حكومتى و... از جمله اين ثمرات بوده‏اند.
و نيز برگزارى همايش‏ها و ميزگردهاى علمى و تبادل نظر حوزويان و دانشگاهيان در زمينه وحدت حوزه و دانشگاه، تدوين و تأليف مقالات و كتابها، تصويب قوانين، آيين نامه‏ها و بخش نامه‏ها، گنجاندن درس‏هاى معارف، اخلاق و متون اسلامى در نظام آموزشى دانشگاه‏ها و بالعكس و پى ريزى مراكز و مؤسسات آموزشى و پژوهشى نظير نهاد نمايندگى مقام معظم رهبرى در دانشگاه‏ها، مؤسسه پژوهشى حوزه و دانشگاه، مؤسسه در راه حق، دانشگاه امام صادق(ع)، دانشگاه مفيد، دانشگاه باقرالعلوم، مدرسه عالى شهيد مطهرى و... كه در آن‏ها آموزش هايى به صورت تلفيقى ارائه مى‏شود، از جمله مواردى بود كه در اين بخش از صحبت‏ها قمى به آن اشاره شد.
سپس ميزگردى با حضور آقايان دكتر سعيد زيباكلام(عضو هيأت علمى دانشگاه تهران)، حجت الاسلام حميد پارسانيا(رئيس مؤسسه آموزش عالى باقرالعلوم) و حجت الاسلام قمى(رئيس نهاد نمايندگى مقام رهبرى در دانشگاه) تشكيل شد. در اين ميزگرد بحث از مبانى نظرى فكرى دين و علم دين آغاز شد.
دكتر زيبا كلام در زمينه بحث اصل، گفت: حدود دو سال قبل در ميزگردى مشابه سخنرانى داشتم و همه منابع، دست آوردها و... را نيز مطالعه كردم ور اين زمينه به اين نتيجه رسيدم كه چيزى به عنوان وحدت حوزه و دانشگاه به صورت بالفعل وجود ندارد.
وى افزود: اكنون نيز گمان مى‏كنم نسبت به دو سال قبل چيزى تغيير نكرده و اتفاق خاصى در اين زمينه نيفتاده است كه بتوان آن را به عنوان مصداق وحدت بالفعل ذكر كرد. وى يادآورى كرد متأسفانه استادان دانشگاه به اين موضوع و اساساً موضوع علم دين كم توجه‏اند و محققان حوزه نيز كه وارد فضاى فكر و فرهنگ دانشگاه مى‏شوند، به نوع دچار دانشگاه زدگى و اقبال به قالب‏هاى مرسوم علوم انسانى در دانشگاه مى‏شوند.
ايشان، در ادامه ضمن اشاره به اين نكته كه تدريس دروس معارف را مى‏توان از جمله توفيقات در زمينه اسلامى كردن دانشگاه برشمرد، گفت: اقبال اندك به اين دروس در دانشگاه وجود دارد و نمى‏توان اين گونه قضاوت كرد كه اين مورد از نوع توفيقات وحدت حوزه و دانشگاه است. دكتر زيبا كلام بحث حضور استادان موفق حوزه در دانشگاه (مانند آيت الله مفتح، آيت الله مطهرى و...) را نيز مشمول قانون استثناهاى حوزه دانست و گفت: عموم استادان حوزه وقتى در دانشگاه وارد مى‏شوند، همان الگوهاى علوم انسانى و اجتماعى را مى‏گيرند كه در دانشگاه مرسوم است.
در پاسخ به اظهارات دكتر زيباكلام، حجت الاسلام قمى گفت: با وجود اين كه بخشى از صحبت‏هاى آقاى زيباكلام را مبنى بر عدم تحقق كامل بحث وحدت، قبول دارد اما كارنامه‏ى بحث را چندان خالى هم نمى‏داند و با اشاره مجدد به وضع دانشگاه در سال‏هاى اوليه انقلاب و وضع فعلى از نظر نگرش استادان به موضوعات دين و اسلام و.. گفت تاكنون در اين زمينه توفيق زياد بوده اما كافى نبوده است. قمى با اشاره به اين كه اكنون بش از 2500 نفر روحانى با تحصيلات بالاى حوزوى، عضو هيأت علمى دانشگاه‏ها و مراكز آموزش عالى هستند، گفت: اين موضوع نبايد چيز كمى شمرده شود. رييس نهاد نمايندگى مقام رهبرى در دانشگاه‏ها، در پاسخ به بخش ديگر سخنان دكتر زيباكلام مبنى بر بى اثر بودن تدريس دروس معارف در دانشگاه‏ها، گفت: طبق نظر سنجى‏هاى انجام شده، اين دروس در دانشگاه‏ها و مراكز آموزش عالى توفيق خوب و چشم‏گيرى در آگاه سازى دينى جوانان به دست آورد است و اين نتيجه مبناى آمارى و ميدانى دارد.

گزارش جشنواره شيخ طوسى(1)

ششمين جشنواره پژوهشى شيخ طوسى(ره)، براى گرامى داشت دين پژوهان غير ايرانى و معرفى كتابها و پايان‏نامه‏هاى برتر سال 1381 و آثار برگزيده فراخوان مقاله با موضوع شخصيت و حقوق زن در اسلام هم زمان با هفته پژوهش روز پنج شنبه 27/9/81 برگزار شد. در اين جشنواره، ابتدا، معاون پژوهش مركز جهانى علوم اسلامى حجت الاسلام و المسلمين دكتر على عباسى در خصوص اهميت امر پژوهش سخن گفت.
ايشان طى سخنان خود، نياز سنجى زمان پژوهش، با استفاده از برگزارى كنگره‏هاى بين المللى، هم آهنگى نهادهاى مختلف را از پيش نيازهاى پژوهش شمرده و يادآورى كرد: نيروهاى انسانى توانمندى كه با مبانى اجتهاد روش‏مند مى‏توانند بر روند پژوهش محورى كمك كنند از مقدمات يك پژوهش موفق و علمى به شمار مى‏رود و نوگرايى دينى بايد بر مبانى اجتهادى صحيح استوار باشد.
وى برگزارى جشنواره شيخ طوسى و پايان نامه نگارى را حركت هايى براى گسترش پژوهش، در مركز جهانى علوم اسلامى قلمداد كرد و با اشاره به موضوع جشنواره شيخ طوسى شخصيت و حقوق زن در اسلام گفت: همان طور كه در جامعه جاهل عرب، به وجود زن و شخصيت او حرمت و احترامى گذاشته نمى‏شد. امروز نيز به زنان بى احترامى مى‏شود تا جايى كه در جوامع به ظاهر متمدن غرب، زنان از حقوق مدنى اندكى برخوردارند. به تعبير ويل دورانت، غرب، زنان را از بردگى خانه‏ها به بردگى كارخانه‏ها كشانده است.
حجت الاسلام عباسى در ادامه سخنان خود اظهار داشت: امروزه جنبش هايى در خصوص دفاع از حقوق زنان شكل گرفته، كه پس لرزه‏هاى آن، كشور ما را هم فرا گرفته است و كسانى، با دفاع وارونه از حقوق زنان ضررهاى سنگينى را بر اين قشر، به نام دفاع از حقوقشان وارد كرده‏اند.
معاون پژوهش، رسالت مركز جهانى علوم اسلامى را مهم دانسته و گفت: فضلا و عالمان اين مركز در چنين مسئله‏اى بايد وارد پژوهش و تحقيق بشوند، زيرا پاسخ به پرسش نو، نيازمند فعاليت‏هاى عميق علمى و پژوهشى است و نوانديشى هايى كه به تجديد نظرطلبى در مبانى اجتهادى مى‏انجامد، هرگز راهى به رهايى نخواهند داشت.
در ادامه رئيس مركز جهانى علوم اسلامى حجت الاسلام و المسلمين عليرضا اعرافى سخن گفت و تأكيد كرد: پژوهش و تحقيق از سياست‏ها و راه بردهاى مركز جهانى علوم اسلامى است. در اين زمينه بايد نكاتى در نظر باشد:
1. سرمايه‏ها و استعدادهاى ارزشمند فراموش نشود، محققان غير ايرانى بيش از اين‏ها مى‏توانند زمنيه‏هاى توليد علم و انديشه و نوآورى در عرصه‏هاى علوم اسلامى را فراهم كنند.
2. مركز جهانى علوم اسلامى بايد در كنار آموزش به مقوله پژوهش اهتمام ورزد و پژوهش محورى و تعمق و تحقيق، قاعده اصلى اى است كه بايدبه آن توجه كند.
ايشان اقتضائات امر پژوهش را چنين برشمرد:
در برنامه درسى نگاهى به پژوهش بيندازيم و به پرورش محقق و پژوهش گر اهميت بيش‏تر دهيم،
از انبوه خوانى بپرهيزيم، حجم برنامه‏هاى درسى را استاندارد كنيم.
به امر پرسش و پاسخ در محيط كلاس اهتمام ورزيم.
استادان محقق را گزينش كنيم.
رشته‏هاى درسى را گرايشى و تخصصى كنيم.
در فعاليت‏هاى علمى، تحقيق ارائه دهيم‏
به روش‏هاى تحقيق و نگارش و آن چه در بالندگى تحقيق موثر است، توجه كنيم.
آقاى اعرافى در ادامه سخنان خود وظايف ويژه مركز جهانى علوم اسلامى را يادآورى كرده، گفت، اين مركز بايد به چند نكته ويژه توجه كند.
به امر پژوهش در سطح بين الملل بينديشد.
به راه اندازى نهضت ترجمه با استفاده از منابع و متون دينى شيعه اهتمام ورزد.
به فارغ التحصيلان و ارتباط با آنها توجه كند.
وى در پايان اظهار داشت، نظام آموزشى ما بايد به گونه‏اى بستر سازى شود كه افراد در پژوهش‏هاى خارج از كشور و حركت‏هاى برون مرزى سهيم باشند.
در ادامه، حضرت آيت الله نورى همدانى زمان‏شناسى شيخ طوسى را از ويژگى‏هاى ممتاز وى دانسته، گفت: شيخ طوسى در آغاز تأليفات خود احتياج به پژوهش را قيد كرده است، مثلا در آغاز كتاب تهذيب دليل نگارش كتاب را اثبات بى نيازى شيعه از قياس و استحسان ذكر مى‏كند و معتقد است كه با پژوهش و جست و جو در روايات اهل بيت(عليهم السلام) مى‏توان از آن دو بى نياز شد.
طبق گزارش حجت الاسلام و المسلمين لطفى، دبير جشنواره شيخ طوسى، سيصد اثر از طلاب غير ايرانى به اين همايش ارسال شده كه 123 اثر آن تأليف، 56 اثر ترجمه‏اى، 18 اثر تحقيقى و 15 اثر پايان نامه‏اى بود. وى آثار نگاشته شده درباره موضوع ويژه جشنواره را صد اثر اعلام كرد.
در پايان اين همايش به نفرات برگزيده جوايزى ارزنده اهدا شد.

كنفرانس بين المذاهب اتحاديه اروپاو انگيزه‏هاى جديد دينى(2)

وزيران 15 كشور عضو اتحاديه اروپا در نشست دو روزه خود در شهر رم كه با حضور نمايندگان جوامع مذاهب توحيدى اخيرا پايان يافت، به گونه‏اى نامنتظره بر اهميت مذهب در جامعه، نقش معنويت دينى براى سعادت مردم و كاهش مشكلات و ناهنجارى‏هاى مختلف از جمله تروريسم تأكيد كردند.
اين اقدام در حالى صورت مى‏گيرد كه اروپا به عنوان پيرو كامل امريكا در ابعاد اجتماعى و فرهنگى، بعد از جنگ دوم جهانى دين، مذهب و معنويت الهى را به صورت كامل در حاشيه و حتى در برخى موارد در ممنوعيت قرار داده است.
با آغاز اين گرايش در اروپا، فرهنگ زندگى امريكايى با سرعت هرچه تمامتر اين كشورها را فرا گرفت كه در چند سال گذشته موجب ابراز نگرانى بسيارى از شخصيت‏هاى مذهبى از جمله پاپ ژان پل دوم و چهره‏هاى سياسى و فرهنگى شده است.
شديدترين اعتراض نسبت به اين وضعيت چندى قبل از سوى پاپ صورت گرفت كه ضمن ابراز نگرانى از رواج بى‏بندوبارى و فساد جنسى در جهان غرب، از تمام غربى‏ها به ويژه جوانان و نوجوانان خواست از گناه دورى كنند.
اروپا كه خاطره تلخ فشار و استبداد كليسا و محافل وابسته به آن در دوران قرون وسطى را هنوز در ذهن دارد تاكنون هيچ گونه مقاومتى در مقابل حاكميت فرهنگ امريكايى نكرده است. اما روند رو به نابودى پيشينه چند هزار ساله اروپا و ارزش‏هاى فرهنگى و معنوى اين كشور در مقابل دستاوردهاى سيصد ساله آمريكا يكى از نگرانى‏هاى روز در اروپاست.
همراه اين نگاه، وضعيت متشنج و پرتنش جهان از نظر سياسى و نظامى نيز مى‏تواند انگيزه‏هاى اتحاديه اروپا براى تشكيل نشست بين المذاهب در شهر رم باشد. اين نشست با تأييد طرح‏هاى قانون جامع مذهبى و ايجاد شوارى دائمى گفت و گو بين مذاهب در اتحاديه پايان يافت.
جوزپه پيزانو، وزير كشور ايتاليا در اين نشست با خطاب به نزديك به يك ميليون مسلمان مقيم ايتاليا كه به عنوان بزرگترين اقليت دينى هنوز از حقوق رسمى و قانونى در اين كشور برخوردار نيستند، وعده تشكيل يك شوراى اسلامى در اين كشور را داد.
همچنين اوتو شيلى، وزير كشور آلمان گفت: بايد به تمامى اديان از جمله اسلام در قانون اساسى اروپاى واحد اشاره كرد.
سخنان وزير كشور ايتاليا به عنوان رئيس دوره‏اى اتحاديه اروپا و همتاى آلمانى وى كه بعد از حدود نيم قرن تلاش گسترده جهان غرب براى منزوى كردن مذهب در سطح جامعه صورت مى‏گيرد، مى‏تواند نشانه هايى از آغاز دين گرايى مجدد در اين خطه باشد.
اما نگاه سياسى حاكم بر اين حركت كه بعد از واقعه 11 سپتامبر آغاز شد، عامل بازدارنده مهمى محسوب مى‏شود زيرا نظريه پردازان امريكايى و غربى فقط اجراى بخش‏هايى از مذهب و اديان را خواهانند كه مخالفت‏هاى جهانى عليه خود را كاهش دهند.
سياست قديمى فرانسه مبنى بر مخالفت با تحصيل دختران مسلمان محجبه، توهين به حجاب اسلامى و تلاش براى تصويب قانون ممنوعيت حجاب در اين كشور، مى‏تواند نشانه بى صداقتى اتحاديه اروپا در توجه به مذاهب باشد.
علاوه بر ايجاد اين محدوديت براى مسلمان مقيم فرانسه كه بزرگترين اقليت دينى اين كشور محسوب مى‏شوند، دوگانگى نيز مشكل ديگرى براى اين موضوع به شمار مى‏رود.
مدافعان ممنوعيت حجاب اسلامى در فرانسه معتقدند، اين امر نوعى تبليغ مذهبى در مدارس محسوب مى‏شود، در صورتى كه در مقابل حضور دانش‏آموزان يهودى با كلاه ويژه اين مذهب يا صليب سكوت مى‏كنند.
البته اين وضعيت ويژه كشور فرانسه نيست. مسلمانان مقيم ايتاليا كه بعد از مسيحيان بيشترين بخش از جمعيت اين كشور را تشكيل مى‏دهند هنوز از آزادى مذهبى و حقوق رسمى مانند پيروان ديگر اديان برخودار نيستند.
دولتهاى ايتاليا تاكنون اقدامى براى اعطاى رسمى اين حقوق به مسلمانان انجام نداده‏اند و تنها در ماه پايان سال گذشته، وزير كشور وعده بررسى يك طرح را در اين زمينه داد كه تاكنون نتيجه‏اى عملى در بر نداشته است.
وزير كشور ايتاليا باوعده برخوردار شدن مسلمان اين كشور از آزادى در مواردى مانند انجام عبادت، برگزارى مراسم مذهبى، تأمين گوشت حلال و داير كردن قبرستانهاى ويژه گفته بود: با اجراى اين طرح، شك وجود تبعيض دينى در ايتاليا از بين مى‏رود.
هرچند با برگزارى نشست وزيران كشورهاى عضو اتحاديه اروپا نگاه جديد به مذهب وارزشهاى معنوى در اين منطقه آغاز شده فضاى سياسى حاكم بر اين حركت، چند گانگى در مواضع، وجود محدوديت براى پيروان دين اسلام و ادامه تبليغات عليه مسلمانان، آسيب‏هاى اصلى اين طرح است.
اين اعتقاد نيز وجود دارد كه هدف نهايى توجه نوين اروپا به مذهب، تسلط سياسى بر توانمندى‏هاى معنوى اديان و اعتقادهاى مردمى است تا بتوان از اين طريق، موانع اجراى اهداف و سياستهاى خود را برطرف كنند.

چاپ 3 هزار مقاله محققان ايران در جهان‏

معاون پژوهشى وزارت علوم، تحقيقات و فناورى گفت: امسال 3 هزار و 85 مقاله علمى محققان و پژوهشگران ايرانى در مجلات علمى دنيا به چاپ رسيده است.
رضا منصورى افزود: اين ميزان نسبت به سال گذشته 40 درصد افزايش داشته و در بين كشورهاى اسلامى پس از كشور مصر مقام دوم مقالات علمى به ايران اختصاص يافته است. وى گفت: از سوى مجامع علمى، ايجاد رشته‏هاى دكترا در رشته‏هاى مختلف، رشد اعتبارات پژوهشى، تشويق مقالات و خروج از انزوا از عوامل مهم دستيابى به اين موفقيت براى پژوهشگران ايرانى توصيف شده است. معاون پژوهشى وزارت علوم، تحقيقات و فناورى افزود: در حال حاضر 113 موسسه پژوهشى در كشور وجود دارد و 126 موسسه مجوز اصولى دريافت كرده‏اند. منصورى گفت: دانشگاهها بايد جايگاه خود را بيابند و به آنها به عنوان مركز توليد علم و عقلانيت بايد بها داد و دست آنها را در رفع معضلات جامعه باز گذاشت.

كشف فرايند علمى شق القمر و گرايش نو به اسلام در آمريكا و اروپا
به گزارش خبرگزارى فارس به نقل از خبرگزارى قرآنى ايران فضانوردان امريكايى در آخرين تحقيقات زمين‏شناسى خود به اين نتيجه رسيده‏اند كه كره ماه در گذشته‏اى دور به دو نيم تقسيم شده و سپس در يك فعل و انفعال دوباره به هم پيوند خورده است.
خبرگزارى قرآنى ايرنا به نقل از پايگاه خبرى chatKuwait اين مطلب كه در يك تلويزيونى و از زبان سخنگوى يك گروه فضايى اعلام گرديده از آن جا آشكار شده كه فضانوردان قصد داشتند پرچم ايالات متحده را بر فراز ماه به احتزاز درآوردند اما موفق به اين كار نشدند.
براى جستجوى علت اين مساله فضانوردان به تحقيقات زمين‏شناسى روى آوردند و در نتيجه براى آنها محرز گرديد كه كره ماه سالهاى قبل به دو نيم تقسيم شده و سپس مجددا پيوند خورده است.
شنيدن اين خبر كه حكايت از حقانيت قرآن كريم و نبى مكرم اسلام(ص) دارد موجب شده است بسيارى از مردم اروپا و امريكا براى گرويدن به دين مبين اسلامى ابراز تمايل نمودند.

تشرف 14 هزار انگليسى به دين اسلام‏

خبرگزارى جمهورى اسلامى به نقل از هفته نامه انگليسى ساندى تايمز گزارش داد: تاكنون بيش از 14 هزار نفر از سفيدپوستان اين كشور به دين مبين اسلام مشرف شده‏اند.
بر اساس اين تحقيق كه توسط «يحيى بيروت»، فرزند مدير كل اسبق بى.بى.سى. صورت گرفته است. افراد سرشناس بسيارى در اين كشور هستند كه به دين مبين اسلام مشرف شده‏اند، مانند «جواحمد دابسون» فرزند «فرانك دابسون» وزير بهداشت اسبق انگليس يا «اما كلارك» نوه «هربرت اسكيت» از نخست وزيران جنگ جهانى اول اين كشور.
يحيى بيروت در ادامه اين گزارش مى‏نويسد: بيشتر انگليسى‏ها كه به دين اسلام روى آورده‏اند، تحت تاثير نوشته‏هاى «چارلز لوگان ايتون» يكى از مقامات سابق وزارت خارجه انگليس دست به اين عمل زده‏اند.

ممنوعيت حمل نمادهاى مذهبى و اصول لائيسيته فرانسوى(3)

پوشش اسلامى در مدارس فرانسه همچنان يكى از موضوعات مهم و مورد بحث در محافل سياسى و اجتماعى اين كشور است. هم اكنون بحث در خصوص قانونى كردن حجاب در مجلس ملى اين كشور ادامه دارد و هيئت حاكمه و احزاب سياسى در مورد اين موضوع به دو دسته تقسيم شده‏اند.
در هر دو سر موافق يا مخالف اين مسئله، احزاب چپ و راست فرانسه حضور دارند. سران احزاب راستگراى مخالف با تصويب قانونى براى ممنوعيت اين امر اجتماعى را، لوك فرى وزير آموزش ملى، نيكولا ساركوزى وزير كشور و ژان مارى لوپن رهبر راست افراطى فرانسه تشكيل مى‏دهند.
در جبهه موافقين با تصويب قانونى براى ممنوعيت حجاب در مدارس، فرانسوا فيون وزير كار، فرانسوا بارووان سخنگوى حزب حاكم راست، جك لانگ وزير پيشين آموزش ملى و لوران فابيوس نخست وزير و رئيس پيشين مجلس ملى فرانسه از چناح چپ قرار دارند.
دولت فرانسه از چندى پيش به منظور بررسى و تدوين قانونى در خصوص ممنوعيت حجاب در مدارس به دستور ژاك شيراك كميسيونى متشكل از 20 نفر از حقوق دانان و شخصيت‏هاى مذهبى و سياسى را تشكيل داده است. در پايان سال جارى ميلادى نتيجه فعاليت اين كميسيون به عنوان پيش نويس قانونى براى تصويب به مجلس ملى فرانسه ارائه خواهد شد.
ادعاى اصلى تمام مخالفان حجاب اسلامى در فرانسه، مسئله لائيسيته است و گرچه نقض‏هاى آن، فراوان در اين كشور مشاهده مى‏شود، نوك حمله به طور معمول حجاب اسلامى را نشانه مى‏رود.
در گيرو دار اين درگيرى‏هاى لفظى كه فضاى عمومى فرانسه را به خود مشغول داشته است، شيراك رئيس جمهورى با همسر خويش برنادت در مراسم بزرگداشت مادر ترزا شركت كردند. برخى محافل رسمى فرانسه با ابراز ناخرسندى از اين سفر رئيس جمهورى، آن را مغاير با دفاع محكم و مدام وى از اصل لائيسيته تعبير كرده‏اند به ويژه كه مسئله حجاب اسلامى در اين روزها با حربه لائيسيته روبه روست.
حركت مشابه ديگر شيراك در روزهاى گذشته زمانى صورت گرفت كه وى هنگام ديدار از مراكش و يادآورى ياد و خاطره سلطان حسن دوم پادشاه پيشين اين كشور، از خداوند براى وى درخواست آمرزش كرد.
ناظران سياسى نمى‏دانند كه اين برخورد متناقض رئيس جمهورى را چگونه تعبير كنند چرا كه وى از سويى مدافع بى چون چراى لائيسيته براى ايجاد همنوايى ملى است و از سوى ديگر دلبسته به عقايد و آراى مذهبى است و به دارندگان آن احترام مى‏گذارد.
از سوى ديگر مسئله حجاب دستمايه بحث نظريه پردازان حقوقى و فيلسوفان سياسى شده است. اين مسئله كه آيا دولت حق دارد زنان را از داشتن پوشش مورد علاقه آنان منع كند يا خير، مسئله روز محافل فكرى است.
به نظر برخى انديشمندان سياسى و فلاسفه، دولت محق نيست از پوشش آزاد افراد جلوگيرى كند مادامى كه به حوزه و حقوق ديگران تعرض نشده است.
اين افراد با استناد به آراى جان لاك، فيلسوف انگليسى كه از بانيان ليبراليسم غرب است، استدلال مى‏كنند كه قدرت حاكمه فقط مأمور حفظ حيات، آزادى، مالكيت، حقوق و منافع عمومى افراد است. در اين راستا هر عملى كه از شهروندى صادر شود و با منافع اشخاص ديگر تعارض پيدا كند بايد توسط دولت منع و جلوگيرى شود.
اكنون مسئله حجاب بحث قديمى فرد و دولت را دوباره مطرح كرده، اينكه دولت تا چه اندازه مجاز است حوزه اختيارات فردى را محدود كند و يا فرد تا چه اندازه مى‏تواند بر سر اعتقادات فردى خويش اصرار ورزد.
بحث در مورد تداخل رفتار مذهبى فرد و حوزه عمومى به قرن هفده ميلادى باز مى‏گردد. اگر بنا بر سنت ليبرالى موجود رفتار مذهبى فرد موجب تعرض به حقوق افراد ديگرى است. دولت بايد بدون در نظر گرفتن انگيزه رفتار مذهبى شخص مانع انجام آن شود. ولى اگر همين رفتار، آزادى مدنى و حقوق ديگران را به خطر نيندازد، ولو با هر انگيزه‏اى باشد، دولت نمى‏تواند مانع از ارتكاب آن گردد.
به نظر اين دسته از نظريه پردازان، آيا بايد حمل يك نماد مذهبى چون پوشش اسلامى، صليب و يا كلاه را تجاوز به حقوق ديگران تلقى كرد؟ اين مسئله در صورتى تجاوز به حقوق ديگرى تلقى مى‏شود كه انتشار و ترويج آن نافى باورى عمومى و يا تحقير اعتماد افراد و يا تحريك به خشونت تلقى شود.
حتى حقوقدانان امريكايى انتشار برخى مواضع يهود ستيزانه را در محلى عام چون اينترنت جرم تلقى نمى‏كنند چرا كه افراد حق دارند به آن آزادانه پاسخ دهند و جرم را حمله مستقيم و توهين‏آميز لفظى و يا فيزيكى مى‏دانند.
اگر مسئله حجاب در مدرسه‏اى فرانسوى جنبه اجبار پيدا كند و دانش‏آموزان به دليل انتشار آن مجبور به رعايت آن شوند، دولت مى‏تواند از برزو و شيوع آن پيشگيرى كند، ولى هيچ يك از موارد كنونى فرانسه مصداق اين مثالها نيست.
به علاوه با شيوع اين رفتار پدرسالارانه از سوى دولت، مسئله آزادى بيان در مدارس و فضاى عمومى كه يكى از اصول دولت لائيك است، مخدوش خواهد شد.
تنها مسئله‏اى كه تاكنون بسيار مورد بحث واقع شده و طرفداران نظريه دولتى بر آن پافشارى مى‏كنند اين است كه رعايت حجاب اسلامى بر اساس اعتقادات شخصى از سوى والدين مى‏تواند به تضعيف ارزشهاى عمومى و قانونگذارى‏هاى عام منجر شود و نوعى نافرمانى مدنى را سبب گردد.

نشست واتيكان در مورد محصولات ژنتيكى‏

نشست بين المللى بررسى جنبه‏هاى مختلف توليد محصولات ژنتيكى به صورت كاملاً محرمانه با حضور چهل كارشناس 10 نوامبر در واتيكان آغاز به كار كرد.
بنابر گزارش اعلام شده از برنامه گشايش اين همايش دو روزه علمى، نتايج مباحث مطرح شده از سوى كارشناسان تسليم واتيكان مى‏شود تا مركز مذهب كاتوليك بعد از بررسى دقيق اطلاعات جمع آورى شده، نظر نهايى خود را در مورد محصولات ژنتيكى اعلام كند.
محورهاى عمده اين نشست، پژوهشهاى ژنتيكى، تغذيه و تجارت، امنيت محيط زيست، بهداشت و دورنماهاى اخلاقى اعلام شده است.
هدف واتيكان از برگزارى اين نشست، آگاه كردن پاپ از اين موضوع است كه آيا مى‏توان با محصولات ژنتيكى، مشكل گرسنگى بيش از 800 ميليون نفر در جهان را حل كرد يا اين پژوهشها، خطرى براى بشريت تلقى مى‏شود. واتيكان تاكنون در مورد پژوهشهاى ژنتيكى موضعى احتياطآميز، اما بدون تقاضاى متوقف شدن اين تحقيقات، اتخاذ كرده است.
كشيش الو ازگرچا، معاون شوراى علوم واتيكان در توضيح اين موضع گفت: كليسا شبيه سازى انسان را به علت اينكه مخالف جايگاه و مقام بشرى است محكوم مى‏كند ولى بيوتكنولوژى دامى و گياهى يك وظيفه است زير امى توان مسئله گرسنگى درجها نرا حل كرد ولى بايد خطرهاى اين اقدام نيز ارزيابى شود.

ادعاى مسلمانى خواننده معروف امريكايى (4)

مايكل جكسون، مشهورترين ستاره پاپ جهان، ادعاى مسلمانى كرد. روزنامه‏هاى آمريكايى با اعلام اين خبر نوشتند: وى با پيوستن به گروه امت اسلام به رهبرى لويس فرقان به دين اسلام گرويد. به نوشته روزنامه نيويورك تايمز جكسون كه 45 سال سن دارد، به محض گرويدن به دين اسلام، با عنايت به نام مالكوم ايكس - مسلمان سياه پوست آمريكايى كه در سال 1965 به شهادت رسيد - نام جك ايكس را براى خود برگزيد. اين در حالى است كه جكسون كه يك ماه پيش به جرم تجاوز جنسى در مزرعه خود در سانتاباربارا دستگير شده بود، ديروز نيز براى بار دوم به تجاوز جنسى به فرزند 14 ساله يك خانواده امريكايى مقيم ايالت كاليفرنيا متهم شد اما وى تمامى اتهامات وارده به خود را رد مى‏كند و آنها را دروغى بسيار بزرگ مى‏خواند، جكسون اكنون با قرار كفالت سه ميليون دلارى آزاد است.
پايگاه اينترنتى شبكه تلويزيونى فاكس نيوز امريكا نيز با اعلام خبر مسلمان شدن مايكل جكسون نوشت: يكى از دوستان مايكل به نام جرماين كه در سال 1989 به دين اسلام گرويده بود، يكى از مسئولان جنبش امت اسلام به نام لئونارد محمد احمد از دستياران لويس فرقان را به مزرعه شخصى جكسون در ايالت نيورلند اعزام كرد تا با وى در مورد راه نجاتش از اين اتهام قضايى صحبت كند. اين فرد به مايكل جكسون گفته بود كه اتهام وارده به وى از او يك قربانى نژادپرستى خواهد ساخت.
جنبش امت اسلام تاكنون از هرگونه اظهار نظر در خصوص صحت و سقم اين اخبار خوددارى كرده است.
مايكل جكسون، از كودكى و در سالهاى دهه شصت ميلادى و هنگامى كه عضو گروه جكسون 5 بود، شهرت فراوانى داشته و آلبوم منتشر شده از وى با نام ثريلر كه در سال 1982 منتشر شد، تاكنون پرفروشترين آلبوم آواز در جهان است.

مشاور مذهبى بوش: اسلام دين شياطين است(5)

كليساهاى تندرو و بنيادگراى آمريكا براى مسيحى كردن مسلمانان اين كشور وديگر كشورهاى جهان و اشاعه تبليغات ضد اسلامى تلاش جديدى را آغاز كرده‏اند.
روزنامه نيويورك تايمز با انتشار گزارشى از سمينار يك روزه كليساى اونجيلى - پروتستان‏هاى بنيادگرا - در شهر گرووسيتى واقع در ايالت اوهايو، برخى از تلاشهاى ضد اسلامى اين كليسا را منعكس ساخت. كليساى اونجيلى معتقد است اسلام يك دين واپس گرا، نامشروع و خشونت بار است. اين روزنامه افزود: در كليساها و حوزه‏هاى علمى اونجيلى در سراسر آمريكا، تدريس و انتشار كتاب هايى در انتقاد از اسلام و تشويق مسلمانان به رويگردانى از اسلام رونق تازه‏اى پيدا كرده است. در حال حاضر بيش از 12 كتاب كه به تازگى در انتقاد از اسلام به چاپ رسيده در كتابفروشى‏ها موجود است.
نيويورك تايمز نوشت: لحن بيان نويسندگان اين كتاب‏ها و سخنرانان متفاوت است ولى همگى آنها در اين فرضيه هم عقيده هستند كه دو دين بزرگ جهان به سوى رويارويى با يكديگر پيش مى‏روند، در حالى كه مسيحيت نماينده نيكى، حقيقت و صلح و اسلام نمايانگر شرارت و خشونت است.
نيويورك تايمز به نقل از ريچارد سيزيك معاون امور دولتى مؤسسه ملى كليساهاى اونجيلى خاطر نشان مى‏كند: كليساى اونجيلى اسلام را جايگزين شوروى كرده است.
فرانكلين گراهام پسر بيلى گراهام كشيش اونجيلى و مشاور مذهبى جورج بوش، طى سخنانى كه به مناسبت عيد پاك در پنتاگون ايراد كرد، اسلام را دين شياطين ناميد. اين مساله خشم كاركنان مسلمان پنتاگون را برانگيخت. ابراهيم هوپر سخنگوى شوراى روابط اسلامى آمريكا در واشنگتن با انتقاد شديد از دعوت شدن گراهام به پنتاگون اين عمل را نوعى حركت اشتباه و غير قابل توجيه دانست كه روابط اسلام و آمريكا را بحرانى‏تر مى‏كند. وى همچنان با انتقاد شديد از حضور مركز ساماريتن SAMARITAN در عراق گفت، اين حركت مسلمانان جهان را متقاعد مى‏كند كه جنگ عليه عراق جنگ عليه اسلام بوده است. لازم به ذكر است كه گراهام در همان سخنرانى با تاكيد بر ضرورت حضور گروه تبشيرى ساماريتن در عراق گفته بود كه تغيير دادن گرايش اسلامى مردم عراق بسيار مهمتر و اساسى‏تر از كمك رسانى به آنهاست. از سوى ديگر، برخى از مقامات كليسا در آمريكا، از سخنان فرانكلين گراهام و بعضى ديگر از كشيش‏ها عليه دين اسلام انتقاد كرده بر اهميت تلاش براى ترميم مناسبات مسيحيان با مسلمانان تاكيد كردند. به نظر آنها مواضع غير مسئولانه برخى كشيش‏ها عليه اسلام، زندگى مسيحيان ساكن جهان اسلام را در معرض خطر قرار داده و روابط پيروان دو دين را پيچيده‏تر مى‏كند. گفتنى است كه رهبران مسلمانان آمريكا به شكل دوره‏اى با رهبران پروتستان‏هاى معتدل ديدار و ملاقات دارند، ولى چنين ملاقات‏ها و گفت و گوهايى تاكنون با محافظه‏كاران مسيحى صورت نگرفته است.

پى نوشت:
1) اخبار اديان شماره 5.
2) اخبار اديان شماره 5.
3) اخبار اديان شماره 5.
4) چشم انداز، ش‏6.
5) معارف شماره 16.

منبع : دبیرخانه دین پژوهان کشور
 نظرات کاربران 
نام و نام خانوادگی لطفا نظرتان رو درباره این مطلب وارد نمایید*
پست الکترونیکی
لطفا عبارت بالا را وارد نمایید(سیستم نسبت به کوچک یا بزرگ بودن حساس نمی باشد)

تازه ترین مطالب
نشاني: قم، خیابان شهید فاطمی (دورشهر) بین کوچه 21 و 23 پلاک 317
تلفن: 37732049 ـ 025 -- 37835397-025
پست الکترونيک : info@dinpajoohan.com
نقل مطلب با ذکر منبع آزاد است
کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به دبیرخانه دین پژوهان کشور می باشد طراح : دریانت