العربی   اردو   English   فارسی درباره ما     تماس با ما     اعضای موسسه
سه شنبه 31 مرداد 1396
تلگرام  اینستاگرام  آپارات  گوگل پلاس دین پژوهان  ایمیل دین پژوهان
کد : 14812      تاریخ : 1394/4/23 09:12:29      بخش : اخبار موسسه print
مکتب تاویلی و گفتمان وحی نقد و بررسی آرای قرآن شناختی نصر حامد ابوزید پژوهش های برگزیده دهمین دوره آیین تجلیل از پژوهشگران
مکتب تاویلی و گفتمان وحی نقد و بررسی آرای قرآن شناختی نصر حامد ابوزید

پژوهشگر: میثم توکلی بینا (1357- ش)/ پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
تحصیلات حوزوی: اتمام رسمی سطوح تا انتهای پایه دهم . تحصیلات دانشگاهی: دکترای فلسفه دین و مسائل کلامی جدید از واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی تهران.
تألیفات: خطابه فاطمی در مسجد النبی به روایت ابن طیفور بغدادی، راهنمای روزانه ختم قرآن همراه با ذکر امیر المومنین، ترجمه و اعراب جلد 43 بحار (زندگانی حضرت زهرا علیها السلام)، پیوند خلاق اعتزال و تصوف؛ واکاوی مبادی اندیشه نصر حامد ابوزید، درسنامه توحید، حدیث غضب، تحقیق و احیای نسخه خطی جدید از خطبه فدک در آثار ابن المشهدی، ترجمه کتاب اشپیتزر با عنوان «برهانی های جدید در اثبات خدا، مقاله‌ی «رویکرد پدیدارشناختی غربیان در مطالعات شیعه‌شناسی» «لزوم اتخاذ رویکرد تربیتی در اخلاق پزشکی اسلامی.
جوایز و تقدیرها: فعال‌ترین دبیر جشنواره خوارزمی در سطح آموزش و پرورش، رتبه‌ دوم سومین جشنواره هنر آسمانی در بخش نمایش‌نامه 1389، رتبه دوم پایان نامه دکتری در جشنواره هنر دینی، رتبه سوم جشنواره پایان نامه های قرآنی کشور، بیست و یکمین نمایشگاه بین المللی قرآن کریم.


چکیده: پژوهشی درباره دیدگاه‏های حامد ابوزید، اندیشمند فقید مصری در باب وحی است. وی معتقد بود که نباید چنین باشد که وحی بر تمام جوانب زندگی عربی و یا اسلامی سیطره یابد. وی تفسیری دیگرگونه از دین و قرآن و وحی داشت. از آنجا که او متخصص در ادبیات عرب بود، رویکردی ادبی و گفتمانی به دین اتخاذ کرد و از این منظر به نقد باورداشت‏های اسلامی رایج پرداخت.
از دیدگاه پژوهشگر، با توجه به شهرتی که ابوزید در جهان عرب دارد به عنوان نماد اعتزال نو و نواندیشی عربی اسلامی شناخته می‏شود و مجموعه آثار او در میان مردم عادی هم بسیار خواننده دارد. وی جزء نخستین محققانی است که مقالاتی در باب هرمنوتیک به فرهنگ عربی وارد کرد.
پرسش اصلی تحقیق این است که دیدگاه ابوزید در باب مبادی معرفت شناختی، ساختار وجودی و رهیافت دلالت شناختی وحی چیست؟ ابوزید از چه منابع فکری سود جسته و از چه اندیشه‏های غربی یا اسلامی تاثیر پذیرفته است؟
این تحقیق از یک مقدمه و سه فصل با این عناوین تشکیل شده است: مقدمه (بیان مساله، اهمیت و ضرورت و...)، جریان‏های تفسیری (بسترهای رونق مکاتب تفسیری در دوره معاصر، مدرنیته، نوزایش عربی، شناخت اجمالی جریان‏ها و مکاتب تفسیری، نمودار روش شناختی طیف‏های تفسیری عربی)، نگاهی به زندگی و آثار ابوزید، مبادی معرفت شناختی، ساختار وجود شناسی، تاریخ مندی و قداست، رهیافت دلالت شناختی، رهیافت ادبی، ابوزید دوران اروپایی، چرخش از متن پژوهی به گفتمان کاوی، چرخش از وحی گزاره‏ای به تجربه دینی، رهیافت چند گفتمانی به قرآن، عبور از تلقی متنی.
در بخش نتیجه گیری آمده است: ابوزید از جهت معرفت شناختی به عقل ضروری معتقد نیست و آنچه به عنوان عقل در نظر دارد، همان رای است که در فقه حنفی مورد تاکید قرار گرفته است. قرآن کریم، متنی ادبی است که اعتبار خود را از فرهنگ و پذیرش عرب دریافت می‏کند و در کنار آن نمی‏توان سنت و تراث را نشاند، بلکه این بخش‏ها متون ثانوی‏اند که در حاشیه متن شکل گرفته‏اند. در انگاره‏های اصلی ابوزید که مشتمل بر نقد ادبی قرآن، هرمنوتیک و تاویل، اعتبار فرهنگی و نشانه شناسی سوسور است، هیچ چیز نویی وجود ندارد. آنچه جدید است کاربست این آموزه‏ها به سان منتقدان مسحیی کتاب مقدس در دوران روشنگری برای قرآن و وحی بر پیامبر است که البته در آن تفاوت‏های اسلام و مسیحیت لحاظ نشده است. ترکیب ناموزون و ناهماهنگ این انگاره‏ها با یکدیگر در آثار او چشمگیر است. او بیشتر ادیبی توانا بود که از موضع متون ادبی صرف به قرآن می‏نگریست و دغدغه ادبیات، تمام ذهن او را به خود معطوف کرده بود. طبیعتا این نگاه تک بعدی و فاقد جامعیت لازم است.


منبع : دبیرخانه دین پژوهان کشور
 نظرات کاربران 
نام و نام خانوادگی لطفا نظرتان رو درباره این مطلب وارد نمایید*
پست الکترونیکی
لطفا عبارت بالا را وارد نمایید(سیستم نسبت به کوچک یا بزرگ بودن حساس نمی باشد)

مطالب مرتبط
تازه ترین مطالب
نشاني: قم، خیابان شهید فاطمی (دورشهر) بین کوچه 21 و 23 پلاک 317
تلفن: 37732049 ـ 025 -- 37835397-025
پست الکترونيک : info@dinpajoohan.com
نقل مطلب با ذکر منبع آزاد است
کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به دبیرخانه دین پژوهان کشور می باشد طراح : دریانت