العربی   اردو   English   فارسی درباره ما     تماس با ما     اعضای موسسه
شنبه 5 فروردين 1396
تلگرام  اینستاگرام  آپارات  گوگل پلاس دین پژوهان  ایمیل دین پژوهان
کد : 14815      تاریخ : 1394/4/23 10:10:52      بخش : اخبار موسسه print
روش شناسی تفسیر قرآن پژوهش های برگزیده دهمین دوره آیین تجلیل از پژوهشگران
روش شناسی تفسیر قرآن

عنوان پژوهش: روش شناسی تفسیر قرآن
پژوهشگر: علی نصیری (1344)/ پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
تحصیلات حوزوی: خارج فقه و اصول/ تحصیلات دانشگاهی: دکترای علوم قرآن و حدیث از دانشکده الهیات دانشگاه تهران.
سوابق پژوهشی: شرکت در همایش‏های علمی سمینار نظام خانواده، کنگره امام علی، کنگره جهانی ملاصدرا، بزرگداشت فاضلین نراقی، امام خمینی و حکومت اسلامی، امام خمینی و عرفان، همایش زیبایی شناسی قرآن و ...، راهنما و مشاور علمی پایان نامه‏های کارشناسی ارشد، ارزیابی مقالات مجلات علمی پژوهشی.
تایف کتاب: رابطه متقابل کتاب و سنت، حدیث شناسی، بررسی مکتب صدرالمتالهین، آشنایی با جوامع حدیثی شیعه و اهل سنت، قرآن و هنر، نزاهت قرآن از تحریف، هنر و زیبایی شناسی از منظر قرآن و...
مقالات: اباحه گری آفت دینداری، استاد معرفت از منظر اخلاق علمی، استاد معرفت و دفاع از حریم ولایت، آسمانهای هفتگانه از منظر قرآن، اعجاز قرآن از منظر شهید مطهری و علامه بلاغی و...
جوایز و تقدیرها: اثر برگزیده معاونت پژوهش حوزه علمیه خواهران 1384 (کتاب حدیث شناسی)، اثر برگزیده کتاب سال حوزه 1388 (رابطه متقابل قرآن و سنت)، اثر برگزیده جشنواره فارابی و آیسسکو و یونسکو (رابطه متقابل قرآن و سنت) 1388، اثر شایسته تقدیر کتاب فصل 1391 (روش شناسی نقد احادیث).


چکیده: پژوهشی درباره دیرپاترین و گسترده‏ترین نوع مطالعات قرآنی یعنی تفسیر قرآن است که از روزگار نزول، بخش‏هایی از قرآن کریم تا امروز در حال انجام است. معرفی قرآن کریم در سایه ژرف اندیشی در آیات و استخراج مفاهیم و مدالیل آنها قابل تحقق است؛ یعنی کاری که باید در قالب تفسیر و از سوی مفسران انجام گیرد. از دیدگاه پژوهشگر، جهانیان تشنه معرفت باید از رهگذر فرایند تفسیر با پیام‏های این کتاب آسمانی آشنا شوند. از جمله مباحثی که از اهمیت بسیاری برخوردار است و تقریبا توجه چندانی به آن نشده بررسی و پاسخ گویی به این دو پرسش اساسی است: آیا لازم است مفسر برای تفسیر یک سوره یا یک آیه، پیش از آنکه بخواهد نتایج واکاوی تفسیری خود را در اختیار دیگران بگذارد از فرایند خاصی تبعیت کند؟آن گاه که مفسر به نتایجی دست یافت آیا لازم است این نتایج و دستاوردها را به صورتی روشمند در قالب الگویی خاص و مشخص در اختیار دیگران قرار دهد یا آنکه انعکاس آن نتایج به هر شکل ممکنی قابل پذیرش است؟
پژوهشگر کوشیده است مراحل تفسیر سوره‏ها و آیات را در قالب مدلی روشمند ارائه نماید؛ مدلی که تفسیر هر سوره را در ده مرحله به تصویر می‏کشد.
این پژوهش از یک مقدمه و دو جلد در پنج بخش با این عناوین تشکیل شده است: بازشناخت کلیاتی در زمینه روش شناسی تفسیر، روش شناسی تفسیر آیات (جایگاه آیه، فضای نزول، مفاهیم واژه‏ها، نکات ادبی، نکات بلاغی، ساختار درونی آیه، ساختار بیرونی آیه، تفسیر، بررسی روایات)، روش شناسی تفسیر سوره (نام سوره، شمار آیات، جایگاه سوره، فضای نزول، زمان نزول، مکان نزول، اهداف سوره، محتوای سوره، ساختار درونی سوره، ساختار بیرونی سوره)، مباحث تطبیقی (بازخوانی تفسیر سوره اخلاص بر اساس اهم تفاسیر فریقین) و...
در بخش نتیجه گیری آمده است: عموم مفسران خود را ملزم به رعایت الگویی خاص نمی‏دیدند و مفاهیم و آموزه‏های قرآن را به صورتی غیرروشمند فهم کرده و به همان صورت در اختیار مخاطبان قرار داده‏اند. ارائه آموزه‏های تفسیری در قالب الگویی روشمند از چهار جهت مفید و ضروری است: فربه شدن آموزه‏های تفسیری، منقح شدن مدالیل آیات در سایه بررسی جداگانه مراحل تفسیر، منقح شدن مدالیل آیات در سایه رعایت ترتیب مراحل تفسیر، تسهیل در مطالعه و تحقیق و تدریس روشمند تفاسیر. در روشمندترین تفسیر موجود یعنی تفسیر مجمع البیان، تفسیر سوره‏ها تنها در چهار مرحله دنبال شده است: نام سوره، شمار آیات، فضیلت سوره، اعلام مکی و مدنی بودن سوره.


منبع : دبیرخانه دین پژوهان کشور
 نظرات کاربران 
نام و نام خانوادگی لطفا نظرتان رو درباره این مطلب وارد نمایید*
پست الکترونیکی
لطفا عبارت بالا را وارد نمایید(سیستم نسبت به کوچک یا بزرگ بودن حساس نمی باشد)

مطالب مرتبط
نشاني: قم، خیابان شهید فاطمی (دورشهر) بین کوچه 21 و 23 پلاک 317
تلفن: 37732049 ـ 025 -- 37835397-025
پست الکترونيک : info@dinpajoohan.com
نقل مطلب با ذکر منبع آزاد است
کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به دبیرخانه دین پژوهان کشور می باشد