العربی   اردو   English   فارسی درباره ما     تماس با ما     اعضای موسسه
شنبه 2 بهمن 1395
کد : 14851      تاریخ : 1394/4/30 08:49:14      بخش : اخبار موسسه print
مبانی و معیارهای جرح و تضعیف راویان نزد قدمای شیعه پژوهش های برگزیده دهمین دوره آیین تجلیل از پژوهشگران
مبانی و معیارهای جرح و تضعیف راویان نزد قدمای شیعه

عنوان پژوهش: مبانی و معیارهای جرح و تضعیف راویان نزد قدمای شیعه
پژوهشگر: مهدی غلامعلی (1353)/ دانشگاه قرآن و حدیث.
تحصیلات حوزوی: خارج فقه و اصول/ تحصیلات دانشگاهی: دکترای مدرسی معارف اسلامی گرایش قرآن و متون.
سوابق پژوهشی: پژوهشگر ارشد پژوهشکده علوم و معارف حدیثی، راهنما و مشاور علمی پایان نامه‏های کارشناسی ارشد، ارزیابی مقالات مجلات علمی پژوهشی علوم قرآنی و حدیثی.
سوابق مدیریتی: معاون پژوهشی پژوهشگاه قرآن و حدیث، سردبیر مجله علمی تخصصی حدیث حوزه.
تالیف کتاب: سبک شناخت کتاب‏های حدیثی، سیره و اخلاق نبوی در جنگ‏ها، حدیث خوانی روشمند، عصر عاشورا، الاصول السته عشر، حکمت نامه لقمان، و...
مقالات: درآمدی بر غیبت نگاری، بن مایه‏های غیبت امام عصر در روایات، نقش آسیای میانه کهن در نشر حدیث شیعه، نقش بلخ در نشر حدیث، سبک شناسی آثار حدیثی شیخ بهایی و...
جوایز و تقدیرها: رتبه دوم مقالات همایش ملی الصحیفه الرضویه الجامعه دانشگاه امام صادق 1392 (مقاله بررسی منابع و اسناد ادعیه رضوی)، برگزیده دومین همایش حدیث پژوهش دانشکده علوم حدیث 1391 (مقاله مختار ثقفی در گستره آثار رجالیان، برگزیده هفتمین کتاب سال رضوی 1393 (کتاب زندگی به سبک خورشید).


چکیده: پژوهشی درباره کشف مبانی و معیارهای جرح و تضعیف راویان از دیدگاه عالمان شیعه است. روایت به عنوان بخش مهمی از منابع اصلی دین در گذر زمان دستخوش رخدادها و جریاناتی شده که بیشتر از ناحیه راویان و محدثان بوده است. وضع حدیث و نقل روایات توسط راویان ناشناخته و... همواره سبب کاهش اعتماد مخاطبان به متون گزارش شده است. عالمان شیعه در گذشته برای ارزشیابی روایات دارای مبانی ویژه‏ای در حجیت حدیث بوده و ملاک‏ها و معیارهایی را برای خویش ترسیم کرده بودند. بازشناسی حدیث صحیح از سقیم بیشتر با تکیه بر قرائنی بوده که به اطمینان از صدور می‏انجامیده است.
از دیدگاه پژوهشگر، قدما در مقام تضعیف راویان به جهات شخصی (مانند دروغ)، مذهب و عقاید (مانند غلو)، و آثار علمی (مانند متن شناسی) توجه داشته‏اند. ملاک‏های تضعیف راوی بر اساس مبانی عقلایی و کلامی تشیع است. مانند مبانی عقلی عدم اطمینان آوری سخن دروغگو و مبنای کلامی پرهیز از سخن غالیان. میزان و شرایط به کارگیری معیارهای تضعیف بر پایه حد هر یک از این معیارها اعم از ضعف و جرح قابل تبیین است.
این پژوهش از یک مقدمه و شش فصل با این عناوین تشکیل شده است: مفاهیم و کلیات (مفاهیم، جرح و تعدیل در شیعه، شیعه و اسناد)، مبانی جرح و تعدیل، معیارهای تضعیف در حوزه حدیث پژوهی راوی، معیارهای تضعیف در حوزه منکران امامت، معیارهای تضعیف در حوزه منحرفان از امامت (کیسانی، زیدی، ناووسی، فطحی، واقفی، غلات)، معیارهای تضعیف در حوزه رفتار و ویژگی‏های ظاهری راوی.
محدوده پژوهش تا پایان سده پنجم هجری است. دو دسته از کتاب‏های محدثان در این دوره بررسی شده است: الف: کتاب‏های رجالی (رجال برقی، رجال کشّی، رجال غضائری، رجال شیخ طوسی، الفهرست شیخ طوسی، رجال نجاشی). ب: کتاب‏های توضیحی محدثان متقدم ( کتاب الارشاد شیخ مفید، تهذیب الاحکام و الاستبصار و الغیبه العده فی اصول الفقه شیخ طوسی، من لایحضره الفقیه شیخ صدوق، المسائل الناصریات و الانتصار و رسائل سید مرتضی).
جمع بندی و نتیجه گیری پژوهشگر در پایان این چنین است: نخستین جرقه درنگ در راوی و توجه به جرح و تضعیف راویان را پیامبر خدا با بیان «ایها الناس قدکثرت علی الکذابه» شعله ور نمود و امیرالمومنین با پاسخ به پرسش‏های سلیم بن قیس هلالی با تقسیم بندی چهارگانه راویان مرحله نخست چگونگی جرح و تعدیل را آغاز کردند. رجالیان متقدم در جرح و تضعیف راوی بر مبانی و اصولی تکیه کرده بودند که بخشی از این مبانی عمومی است که به صورت پیش‏فرض‏های ثبوتی در دانش رجال و عملکرد رجالیان متقدم به چشم می‏خورد. بیشتر مسلمانان حجیت سنت نبوی را پذیرفته‏اند و شیعیان نیز سنت ائمه را ملحق به سنت نبوی دانسته‏اند. رجالی نمی‏تواند به دنبال جرح و تعدیل راوی باشد، ولی حجیت سند را نپذیرد؛ چه اینکه راه رسیدن به سنت از روایات می‏گذرد.


منبع : دبیرخانه دین پژوهان کشور
 نظرات کاربران 
نام و نام خانوادگی لطفا نظرتان رو درباره این مطلب وارد نمایید*
پست الکترونیکی
لطفا عبارت بالا را وارد نمایید(سیستم نسبت به کوچک یا بزرگ بودن حساس نمی باشد)

تلگرام  اینستاگرام  آپارات  گوگل پلاس دین پژوهان  ایمیل دین پژوهان
مطالب مرتبط
نشاني: قم، خیابان شهید فاطمی (دورشهر) بین کوچه 21 و 23 پلاک 317
تلفن: 37732049 ـ 025 -- 37835397-025
پست الکترونيک : info@dinpajoohan.com
نقل مطلب با ذکر منبع آزاد است
کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به دبیرخانه دین پژوهان کشور می باشد